Muğla Simidi

GASTRONOMİ Simit Sokak Yemekleri / Yiyecekleri Ayaküstü Yemek (Fast Food) TÜRKİYE'NİN İLLERİ Muğla

(Muğla, 2024)

Maddeye katkıda bulunan yazarlar:
Yazar: SERKAN SEMİNT (2025) (Madde metni için tıklayınız)
Yazar: ARZU KAPLAN (2025) (Madde metni için tıklayınız)
Yazar: BUSE SAPMAZ (2026) (Madde metni için tıklayınız)
1 / 3

Muğla Simidi, Muğla ilinde üretilen, halka formunda, üzeri susam kaplı, altın sarısı renkte, dış yüzeyi çatlak ve gevrek yapıda bir unlu mamuldür. Geleneksel olarak meşe odunu ile ısıtılan taş fırınlarda pişirilmekte olup, pişirme öncesinde üzerine su ile 1/5 oranında seyreltilmiş siyah üzüm pekmezi sürülmektedir. Üretim sürecinde iri taneli ve açık sarı renkli susamlar tercih edilmekte, simit hamuru sıcak pekmezli suda ön pişirmeye tabi tutulmaktadır. Bu işlem, yaklaşık 80–90 °C sıcaklıktaki kaynama noktasına yakın pekmezli suya batırılarak gerçekleştirilir. Ayrıca, susamların önceden pekmeze batırılması, ürünün çıtırlığını ve rengini olumlu yönde etkilemektedir. Muğla Simidi, bölgenin köklü mutfak kültürü içerisinde yer almakta ve uzun geçmişi sayesinde coğrafi sınır ile güçlü bir ün bağı taşımaktadır. Bu nitelikler, ürünün yöresel kimliğini ve kültürel değerini pekiştirmektedir. Muğla Simidi, sahip olduğu özgün nitelikler ile diğer simit türlerinden ayrılmaktadır. Halka formundaki yapısı, dış yüzeyindeki çatlak dokusu ve altın sarısı rengiyle görsel açıdan dikkat çekerken, susamların çıtırlığı ve pekmezin hafif karamelize tadı sayesinde kendine özgü bir aroma sunmaktadır. Sözü edilen tüm yöntemler, ürünün gevrek dokusunu ve karakteristik lezzetini ortaya çıkarırken kullanılan iri taneli açık sarı susamlar da hem tat hem de görünüm açısından simide önemli katkı sağlamaktadır.

Muğla Simidi, coğrafi sınırlar içerisinde köklü bir geçmişe sahip olup Muğla ilinin geleneksel mutfak kültürü içerisinde önemli bir yer tutmaktadır. Bu nedenlerle, ürün ile coğrafi sınır arasında güçlü bir ün bağı bulunmaktadır. Bu bağlamda, Muğla Simidinin tüm üretim aşamalarının, coğrafi işaret tescilinde belirtilen sınırlar içerisinde gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Muğla Simidi, 29 Şubat 2024 tarihinde Muğla Ticaret ve Sanayi Odası’nın başvurusuyla coğrafi işaret tescili alarak resmiyet kazanmıştır.

2 / 3

Muğla Simidi; Muğla’da üretilen halka biçiminde, üzeri susamla kaplı, rengi altın sarı, dışı çatlak yapıda ve gevrek özellikte bir unlu mamuldür. Meşe odunu ile yakılan taş fırında pişirilir. Üzerine, su ile 1/5 oranında seyreltilmiş siyah üzüm pekmezi sürülüp pişirilmektedir. Muğla Simidinin üretiminde, iri taneli, açık sarı renkli susam tercih edilir. Muğla Simidi'nde sıcak pekmezli suda ön pişirme yapılmaktadır. Pişirme işleminde hamur kaynama noktasına yakın derecede ortalama 80-90 °C’de olan sıcaklıkta olan pekmezli suya batırılır. Simitlerin susamlamanın öncesinden pekmeze batırılması çıtırlığını ve rengini etkilemektedir.

Muğla simidi hazırlayabilmek için simitlik sert buğday unu, su (yazın soğuk su, kışın ılık su), yaş maya, ayçiçek yağı,  tuz (tercihen iyotlu), beyaz şeker, su ile 1/5 oranında seyreltilmiş siyah üzüm pekmezi ve susama ihtiyaç duyulmaktadır.  Simitlik sert buğday unu; sert buğdaydan elde edilir. Simitlik un kolay işlenebilir özellikte yumuşak bir hamur oluşturmalı, içindeki kepek suyu tutmalıdır. Pişirme sonrasında dışının çıtır ve renk almış, içinin ise beyaz kalması istenen özelliklerden biridir. Bu özellikleri sağlayan sert buğdaylardan elde edilen un simitlik un olarak isimlendirilir. Su, yaş maya, şeker, yağ, tuz ve un hamur yoğurma makinesinde iyice yoğrularak sert bir hamur elde edilir. Yoğrulan hamur 15-20 dakika kadar dinlendirilir. Yoğrulan ve dinlendirilen hamur elle veya makine ile 90 gram ve 180 gram tartılarak kesilip yuvarlanır. Tekli simit; 90 gram kesilen hamur parçası yuvarlanıp yaklaşık 20 cm olacak şekilde fitil haline getirilip (iki ucundan farklı yönlere doğru burulması) iki ucu birleştirilerek halka şekli verilir. Çiftli simit; 180 gram kesilen hamur parçası yuvarlanıp yaklaşık 20 cm olacak şekilde iki ince fitil kıvrılıp uçları birleştirilerek halka şekli verilir. 80-90 °C kaynama noktasına yakın olan pekmez ve su karışımına, şekillendirilen simit hamurları batırılır. İlk anda dibe çöken hamur yaklaşık iki dakika içerisinde suyun yüzeyine çıkar. Suyun yüzeyine çıkan hamurlar kevgir yardımı ile sudan alınır. Su ile 1/5 oranında seyreltilmiş siyah üzüm pekmezi karıştırılarak pekmezlenmiş, kavrulmuş susamın bulunduğu tepsilere koyulan haşlanmış hamurlar iyice susama bulandıktan sonra şekil verilerek tepsilere dizilir. Meşe odunu yakılan taş fırınlarda 250-300 °C sıcaklıkta yaklaşık 15-20 dakika pişirilir. Fırından çıkarılan Muğla Simidi sıcak ve taze olarak satışa sunulur. Raf ömrü en fazla 24 saattir

Türk Patent ve Marka Kurumu, 29.02.2024 tarihli Tescil No:1548 ile kategorisinde Simit / Fırıncılık ve pastacılık mamulleri, hamur işleri, tatlılar kategorisinde Muğla Simidi adı ve Mahreç İşareti ile tescillemiştir.

 

3 / 3

Muğla Simidi, Muğla ilinde üretilen; halka biçiminde, üzeri susamla kaplı, altın sarısı renkli, dış yüzeyi çatlak ve gevrek dokulu geleneksel unlu mamuldür. Ürünün ayırt edici özellikleri arasında siyah üzüm pekmezi kullanılması, şekillendirilen hamurun sıcak pekmezli suda ön pişirme işlemine tabi tutulması ve meşe odunuyla ısıtılan taş fırında pişirilmesi bulunmaktadır. Muğla Simidi, Muğla’nın geleneksel fırıncılık kültürüyle ilişkilendirilen yöresel yiyeceklerden biridir.

Muğla Simidinin temel malzemeleri simitlik sert buğday unu, su, yaş maya, ayçiçeği yağı, tuz, beyaz şeker, siyah üzüm pekmezi ve susamdır. Coğrafi işaret tescil belgesinde 50 kilogram simitlik sert buğday unu için 20-25 litre su, 1,5 kilogram yaş maya, 1,5 litre ayçiçeği yağı, 900 gram tuz, 900-1.000 gram beyaz şeker ve beş kilogram susam kullanılması öngörülmektedir. Siyah üzüm pekmezi ise suyla 1/5 oranında seyreltilerek kullanılmaktadır.

Üretimde iri taneli ve açık sarı renkli susam tercih edilmektedir. Simitlik unun sert buğdaydan elde edilmesi, hamurun işlenebilirliğine ve pişirme sonucunda dış kısmın gevrek, iç kısmın ise daha yumuşak ve açık renkli bir yapı kazanmasına katkıda bulunmaktadır. Siyah üzüm pekmezi de ürünün yüzey renginin oluşmasında ve kendine özgü tat ve aromasının gelişmesinde etkili olmaktadır.

Muğla Simidinin üretiminde öncelikle un, su, yaş maya, ayçiçeği yağı, tuz ve şeker yoğrularak hamur hazırlanmaktadır. Hazırlanan hamur yaklaşık 15-20 dakika dinlendirilmektedir. Dinlendirilen hamur, tekli veya çiftli simit hazırlanmasına göre farklı ağırlıklarda parçalara ayrılmaktadır. Tekli simit için yaklaşık 90 gram, çiftli simit için ise yaklaşık 180 gram hamur kullanılmaktadır.

Tekli simit hazırlanırken hamur parçası yuvarlanarak fitil hâline getirilmekte ve iki ucu birleştirilerek halka biçimi verilmektedir. Çiftli simitte ise iki ince hamur fitili birbirine dolanmakta ve uçları birleştirilmektedir. Şekillendirilen hamurlar daha sonra ürünün karakteristik üretim aşamalarından biri olan sıcak pekmezleme işlemine tabi tutulmaktadır.

Suyla 1/5 oranında seyreltilen siyah üzüm pekmezi yaklaşık 80-90 °C sıcaklığa getirilmektedir. Şekillendirilen hamurlar sıcak pekmezli suya batırılmakta, başlangıçta kabın dibine çöken hamurların yaklaşık iki dakika içerisinde yüzeye çıkması beklenmektedir. Yüzeye çıkan hamurlar kevgir yardımıyla alınarak susamla kaplanmaktadır.

Susamların önceden pekmezle temas ettirilmesi, ürünün pişirme sonrasındaki rengi ve gevrek dokusunun oluşmasında etkili olmaktadır. Susamla kaplanan hamurlar, meşe odunuyla ısıtılan taş fırında yaklaşık 250-300 °C sıcaklıkta 15-20 dakika pişirilmektedir. Pişirme sonucunda ürünün dış yüzeyinde çatlak ve gevrek bir yapı, yüzeyinde ise altın sarısı renk oluşmaktadır.

Muğla Simidi geleneksel olarak fırından çıkarıldıktan sonra sıcak ve taze biçimde satışa sunulmaktadır. Ürünün dış yüzeyinin gevrek, susamlarının çıtır ve pekmezden kaynaklanan aromasının belirgin olması temel duyusal özellikleri arasında yer almaktadır. Coğrafi işaret tescil belgesinde ürünün raf ömrünün en fazla 24 saat olduğu belirtilmektedir.

Muğla Simidi, günlük yeme-içme kültürü içerisinde tüketilen ve geleneksel fırıncılık işletmelerinde hazırlanan bir üründür. Muğla’da yaşayanların yanı sıra kenti ziyaret edenler tarafından da tüketilmesi, ürünü yerel gastronomi ve turizmle ilişkilendirmektedir. Özellikle üretim sürecinin geleneksel fırıncılık bilgisine dayanması, Muğla Simidini yöresel mutfak kültürünün tanıtılmasında kullanılabilecek gastronomik ürünlerden biri hâline getirmektedir.

Muğla Simidi, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 29 Şubat 2024 tarihinde 1548 tescil numarasıyla mahreç işareti olarak tescil edilmiştir. Coğrafi işaret başvurusu Muğla Ticaret ve Sanayi Odası tarafından 14 Nisan 2023 tarihinde yapılmıştır. Ürün, “Fırıncılık ve pastacılık mamulleri, hamur işleri, tatlılar” grubunda yer almakta ve coğrafi sınırı Muğla ilinin tamamını kapsamaktadır.

Coğrafi işaret tescilinde ürün ile Muğla ili arasında ün bağı bulunduğu belirtilmektedir. Mahreç işareti, ürünün belirli bir niteliği, ünü veya diğer özellikleri bakımından belirli bir coğrafi alanla ilişkilendirilmesini ve üretim aşamalarından en az birinin bu coğrafi alan içerisinde gerçekleştirilmesini ifade etmektedir. Tescille birlikte Muğla Simidinin malzemeleri, hazırlanma ve pişirme yöntemi ile ayırt edici özellikleri kayıt altına alınmıştır.

Muğla Simidinin yöresel kimliği, üretim tekniği, kullanılan malzemeler ve Muğla ile kurduğu ün bağı üzerinden şekillenmektedir. Siyah üzüm pekmezinin kullanılması, hamurun sıcak pekmezli suda ön pişirmeye tabi tutulması ve meşe odunuyla ısıtılan taş fırında pişirilmesi, ürünü diğer simit çeşitlerinden ayıran başlıca özelliklerdir. Coğrafi işaretle tescillenmesi ise Muğla Simidinin yöresel niteliğinin tanımlanmasına, geleneksel üretim özelliklerinin korunmasına ve Muğla’nın gastronomik kimliği içerisinde kayıt altına alınmasına katkı sağlamaktadır.

Referanslar

Anadolu Ajansı. (2024, 7 Mart). Muğla simidi coğrafi işaretle tescillendi. Anadolu Ajansı; Muğla Ticaret ve Sanayi Odası. (2024). Muğla Simidi: No. 1548-Mahreç işareti. Muğla: Muğla Ticaret ve Sanayi Odası; Türk Patent ve Marka Kurumu. (2023). Coğrafi İşaret ve Geleneksel Ürün Adı Bülteni (Sayı 161). Ankara: Türk Patent ve Marka Kurumu; Türk Patent ve Marka Kurumu. (2024a). Coğrafi İşaret ve Geleneksel Ürün Adı Bülteni (Sayı 169). Ankara: Türk Patent ve Marka Kurumu; Türk Patent ve Marka Kurumu. (2024b). Muğla Simidi Coğrafi İşaret Tescil Belgesi (Tescil No: 1548). Ankara: Türk Patent ve Marka Kurumu.

Konuyla ilgili diğer maddeler için bkz.: