Nevşehir Tahinli Simidi
GASTRONOMİ Coğrafi İşaretli Ürün Simit
-
2025
Kapadokya bölgesi, dünyada benzeri olmayan doğal, kültürel ve tarihsel bir çok varlığı içinde barındırmaktadır (AHİKA 2023). Kapadokya bölgesinde 2024 yılında ağırladığı dört milyondan fazla ziyaretçi ile turist hareketliliğinin ve Kapadokya bölgesinin önemli merkezlerinden biri olan Nevşehir, son yıllarda yerel mutfağı ile de ön plana çıkmaktadır. Nevşehir Mutfağı, gerek yerel gastronominin turistik bir ürün olarak potansiyel değer bulması gerekse kültürel miras unsuru olması hasebiyle gelecek nesillere aktarılması yönüyle büyük önem arz etmektedir. Gelecek nesillere aktarılması gereken bir kültürel unsurun günümüzde korunması da ayrı bir önem taşımaktadır. Bu minvalde son yıllarda gerek ülkemizde gerekse dünyada gastronomik değerlerin korunması adına tescil edilmesine yönelik çalışmalar hız kazanmıştır. Nitekim Nevşehir ilinin 2025 yılı itibariyle coğrafi işaretli ürün sayısı 10’a ulaşmıştır.
Alanyazında Nevşehir Mutfağına yönelik birçok bilimsel araştırmaya rastlanmaktadır. Bu araştırmalardan biri de Erol ve Düşmezkalender (2024)’in “Coğrafi İşaretli Yöresel Ürünler Kapsamında Nevşehir Mutfağı” isimli çalışmalarıdır. Bu çalışmada Nevşehir Tahinli Simidinin tarifine aşağıdaki şekilde yer verilmiştir.
Nevşehir’in 2024 yılında tescil alan bir diğer gıda ürünü Nevşehir tahinli simidi; 15 santimetre çapında 200 gram ağırlığında yuvarlak şekilli kahverengi bir fırın ürünüdür. Ürünün mayası coğrafi alanda üretilen nohutlardan elde edilmektedir. Nohut mayası kullanılarak elde edilen birinci hamur (nohut mayası, 3,5 kilometre un, 0,5 litre su) mayalandırıldıktan sonra, ikinci hamur malzemeleri (45 kilometre un, 14,5 litre su, 7,5 kilometre şeker, 9,375 kilometre tahin) ilk olarak hazırlanan mayalanmış hamur (3,75 kg) ilave edilerek hazırlanır. Hamurdan 110-120 gram ağırlığında parçalar kesilerek mermer üzerinde yuvarlak şekil verilir. Fazla kabarmasını önlemek için üzerine ovalimsi halka şekli yapılır. Mayalandıktan sonra üzerine un, su, yumurta veya pekmezle önceden pişirilmiş karışım suyla seyreltilerek sürülür. Her iki yüzü odun ateşinde onar dakika pişirilir (Türk Patent ve Marka Kurumu 2024b; akt. Erol ve Düşmezkalender (2018)).
Nevşehir Tahinli Simidinin tarihsel geçmişi 1700’lü yıllara dayanmaktadır (Körükçü 2024). Nevşehir tahinli simidinin ve dahi Nevşehir Mutfağına ait birçok yemeğin gelişmesinde Osmanlı Sadrazamı olan Nevşehirli Damat İbrahim Paşa’nın etkisinin olduğu bilinmektedir (Erol ve Düzmezkalender 2024). Bu bağlamda coğrafi ve uygulama olarak kadim bir geçmişe sahip olan Nevşehir Tahinli Simidi, Nevşehir Mutfağında önemli bir yere sahiptir (Türk Patent ve Marka Kurumu 2024).
Nevşehir Tahinli Simidi, Nevşehir Fırıncılar ve Unlu Mamuller Perakende Satıcıları Esnaf Odası’nın 15.06.2023 tarih ve C2023/000172 dosya numaralı başvurusu üzerine Türk Patent ve Marka Kurumu’nca 03.07.2024 tarih ve 1608 Mahreç İşareti ile başvuru tarihinden itibaren korunmak üzere tescillenmiştir.
Referanslar
Ahiler Kalkınma Ajansı. (2023). TR71 düzey 2 bölgesi 2024-2028 bölge planı. https://www.ahika.gov.tr/assets/upload/dosyalar/tr71-duzey-2-bolgesi-2024-2028-bolge-plani_kucuk_boyut.pdf, (Erişim tarihi: 09.03.2024); Erol, G. ve Düşmezkalender, E. (2024). Coğrafi işaretli yöresel ürünler kapsamında Nevşehir mutfağı. İçinde Ö. Yayla (Editör), Turizmde güncel gelişmeler ve araştırmalar (ss. 174-195). Çizgi Kitabevi; https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/9624, (Erişim tarihi: 14.03.2024); Körükçü, A. (2024). Nevşehir'in üç asırlık lezzeti "tahinli simit" coğrafi işaretle tescillendi. https://www.aa.com.tr/tr/kultur/nevsehirin-uc-asirlik-lezzeti-tahinli-simit-cografi-isaretle-tescil-lendi/3302510, (Erişim tarihi: 15.03.2024).