Galip Paşa Kümbeti

DOĞAL VE KÜLTÜREL MİRAS Kümbet TÜRKİYE'NİN İLLERİ Van

(Van, 16. yüzyıl sonu - 17. yüzyıl başı)

Van ilinin İpekyolu ilçesi Eskişehir Mahallesi’nde yer alan kümbet, Van Kalesi’nin kuzeyinde, Abdurrahman Gazi Mescidi ve Kümbeti’nin bitişiğindedir. Galip Paşa Kümbeti’nin mülkiyeti Şeyh Abdurrahman Baba Vakfı’na aittir. Mescit ve kümbetler geniş bir hazire alanı içinde konumlanmaktadır. Kitabesi bulunmayan Galip Paşa Kümbeti’nin kesin inşa tarihi bilinmemektedir. Van’da görevliyken vefat eden Osmanlı paşalarından Galip Paşa adına yaptırıldığı düşünülen kümbet, mimari özellikleri dikkate alındığında XVI. yüzyılın sonu ile XVII. yüzyılın başlarına tarihlendirilmektedir.

Kümbet, dıştan sekizgen, içten daire planlıdır. İçten kubbe, dıştan piramidal külah ile örtülü yapıya doğu cephesindeki basık kemerli kapıdan girilir. İç mekânda ahşap bir sanduka bulunmakta; kümbetin kuzey, güney ve batı duvarlarında birer mazgal pencere yer almaktadır. Düzgün kesme kalker taşından inşa edilen yapının iç mekânı sıvalıdır. Sade bir tasarıma sahip kümbette süsleme unsuru görülmez.

Van’ın tarihî ve kültürel mirasının bir parçası olan bu türbe, Osmanlı döneminden günümüze ulaşan az sayıdaki eserlerden biri olması nedeniyle tarihî ve mimari açıdan önem taşır. Mimari kurgusu ve malzemesiyle XVI. yüzyıl Osmanlı mimarisinin özelliklerini yansıtan yapı, yalnızca bir mezar yapısı değil; kentin kimliği açısından halkın maneviyatını canlı tutan somut kültürel miras niteliğindedir. Galip Paşa Kümbeti ile Abdurrahman Gazi Kümbeti, halk tarafından saygıyla ziyaret edilen kutsal mekânlar arasında yer almaktadır.

Referanslar

Öztürk, Ş. (2020). Eski Van Şehri’ndeki türbe ve kümbetler, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 13(7): 480-500; Uluçam, A. (2000). Ortaçağ ve Sonrasında Van Gölü Çevresi Mimarlığı I Van. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi.

Konuyla ilgili diğer maddeler için bkz.: