Uluborlu Müzesi

MÜZE Etnografya Müzesi

(Uluborlu, Isparta, 2007 - )

Maddeye katkıda bulunan yazarlar:
Yazar: GÜLLÜ GENÇER (2019) (Madde metni için tıklayınız)
Yazar: PELİN CANDAR (2025) (Madde metni için tıklayınız)
1 / 2

Isparta’nın Uluborlu ilçesinde Alaaddin Keykubat Halk Kütüphanesi’nin içinde bulunduğu Kültür Sarayı binasının zemin ve birinci katında yer almaktadır. Isparta Müze Müdürlüğü’ne bağlı olan müzenin 23. 06. 2007 tarihinde açılışı yapıldı. Her katı 108 metrekare olmak üzere, iki katlı iç teşhiri ve binanın batı kısmındaki bahçede açık teşhiri mevcuttur. Müzede; Isparta Müzesi etnografya depolarından seçilen, 144 adet envanterlik, dört adet etütlük etnografik eser, ilçe merkezinden toplanan 24 adet envanterlik arkeolojik eser ve 11 adet envanterlik etnografik İslami mezar steli sergilenmektedir.

Müzenin birinci katında demircilik vitrini içinde sağlamlıkları ve keskinlikleriyle iki asırdır civar şehirlerde ünlü olan Uluborlu demircilik ve bakırcılık ürünleri sergilenmektedir. Bu vitrinde bir demirci atölyesi canlandırılmakta bakır ve demir araç-gereçler ile birlikte anahtar uydurulamayan kapı kilitleri ve koşum takımları da teşhir edilmektedir. Mutfak- Hamam ve Abdest Kültürü vitrininde ise Uluborlu mutfağında kullanılan özellikle kalaylı bakırdan yapılmış sini, tas, tabak, bakraç ve boynuzdan yapılmış kaşıklar, odun kömürü ile ısınan pirinçten çay semaveri ile hamam malzemeleri olan, su ısıtmada kullanılan bakır güğüm, hamam tasları ve evlerde tezgahlarda dokunan peşkirler bu vitrinde sergilenmektedir. Ayrıca abdest ve el yıkamak için kullanılan kapaklı bakır leğen, ibrik ve yine peşkirler XX. yüzyılın ortalarına kadar kırsal kesimde kullanılan ev gereçleri olarak sergilenmektedir.

Ayrıca birinci katta sırmalı gelin giysisi, bindallı, günlük kullanıma ilişkin cepken ve şalvardan oluşan birtakım ile aksesuar olarak yazmalar, gerdanlıklar, alınlık ve zülüflükler, gümüş ve telkari işlemeli kemer tokaları kadına ilişkin eşyalar vitrininde sergilenmektedir. Erkeğe ilişkin eşyalar vitrininde ise XIX. yüzyıla ait silahlar, ağırlık ve uzunluk ölçü aletleri, aydınlatma gereçleri yanı sıra cepken, şalvar, kuşak ve yün çoraptan oluşan erkek kostümünün kenarlarına para keseleri, köstekli saat, kehribar sigara ağızlıkları ve tespihler gibi erkek aksesuarları vardır. Bu vitrinin ortasında ise dolma tüfekler, barutluklar, mataralar, yatağan denilen bir kenarı keskin kılıçlar, kamalar, toplu tabancalar, şiş ve teber (törensel balta) yer almaktadır. Bunların yanında hassas terazi, çekül, arşın ve dirhemlerden oluşan bir ölçü aletleri yanında gaz lambaları, tren istasyonlarında kullanılan pilli işaret lambaları, fenerler, kandiller gibi pek çok aydınlatma gereçleri de bu vitrinde sergilenmektedir. Bu müzede ev yaşantısına ilişkin öğelerin canlandırıldığı ev hali vitrini, çıkrık makaraları, yün eğirmeye yarayan kirmenler, hallaç tokmağı gibi pek çok araç-gerecin sergilendiği dokuma vitrini mevcuttur.

Müzenin zemin katında ise çini ve yeşil sırlı kaplar ile kahve değirmeni gibi ürünlerin sergilendiği seramik gereçler ve kahve kültürü vitrini mevcuttur. Eski tarım aletlerinin sergilendiği tarımsal gereçler vitrini yanı sıra eski lambalı radyolar, ney, kaval gibi enstrümanların sergilendiği müzik gereçleri ve okuma vitrini mevcuttur. Müzenin girişinde, solda açık bir podyum üzerinde Roma dönemi II. ve III. yüzyıl sunaklar ve mezar stelleri il birlikte gömme dolap kapağı, bir çeyiz sandığı ve eski dikiş makinesi sergilenmektedir. Müze bahçesinde lahitler, sunaklar, kapı biçimli ve alınlık biçimli mezar stelleri gibi Roma dönemi taş eserleri sergilenmektedir.

Referanslar

Isparta İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. (2019). Uluborlu Müzesi, https://isparta.ktb.gov.tr/TR-70958/uluborlu-muzesi.html, (Erişim tarihi: 25.12.2019); Kültür ve Turizm Bakanlığı. (2019). Müzeler, Uluborlu Müzesi, https://muze.gov.tr/muze-detay?SectionId=ISU01&DistId=MRK, (Erişim tarihi: 25.12.2019); Türkiye Kültür Portalı. (2019). Uluborlu Müzesi, https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/isparta/gezilecekyer/uluborlu-muzesi, (Erişim tarihi: 25.12.2019).

Ayrıntılı bilgi için bakınız

Isparta İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. (2019). Uluborlu Müzesi, https://isparta.ktb.gov.tr/TR-70958/uluborlu-muzesi.html, (Erişim tarihi: 25.12.2019).

2 / 2

Alaaddin Keykubat Halk Kütüphanesi'nin yer aldığı Kültür Sarayı'nda, zemin ve birinci katta bulunan müze, Isparta Müze Müdürlüğü'ne bağlı olarak hizmet vermektedir. Müze, 23 Haziran 2007 tarihinde açılmıştır. İki katlı iç teşhir alanı, her biri 108 metrekare büyüklüğünde olup, binanın batı kısmındaki bahçede ise bir açık teşhir alanı yer almaktadır. Uluborlu'nun bakırcılık ve demircilik ürünleri, keskinlikleri ve sağlamlıklarıyla iki yüzyıldır çevre şehirlerde tanınmaktadır. Çeşitli demir ve bakır eşyalara ek olarak, anahtarı yapılamayan koşum takımları ve kapı kilitleri de “Demircilik Vitrini'nde” sergilenmektedir. Uluborlu mutfağında kullanılan kalaylı bakırdan yapılmış sini, tas, bakraç, tabak ve boynuzdan yapılmış kaşıklar, odun kömürüyle ısınan pirinçten çay semaveri gibi eşyalar, ayrıca hamamda su ısıtmak için kullanılan bakır güğüm, evlerde tezgâhlarda dokunan peşkirler ve hamam tasları “Mutfak-Hamam ve Abdest Kültürü” vitrininde yer almaktadır.

Vitrinde, gümüş işlemeli kemer tokaları, telkâri, zülüflüler, gerdanlıklar, alınlık, yazmalar, şalvar takımları, günlük kullanıma uygun cepken bindallı, sırmalı gelin giysisi gibi kadına ait eşyalar sergilenmektedir.  Ayrıca XIX. yüzyıla ait silahlar uzunluk ve ağırlık ölçü aletleri, kamalar, yatağan adı verilen kenarı keskin kılıçlar, barutluklar, mataralar, tüfekler, para keseleri, köstekli saat, sigara ağızlıkları, kehribar tespihler, yün çoraplar, şalvar, kuşak, aydınlatma gereçleri ve cepkenler ise erkeğe ait eşyaların bulunduğu vitrinlerde sergilenmektedir.

Dokuma Vitrini'nde, bıçak, makas, halı dokumacılığına ait kirkit, hallaç tokmağından mekikler ve çıkrık makaralarından yün eğirmeye yarayan kirmenler sergilenmektedir. “Seramik Gereçler ve Kahve Kültürü Vitrini'nde” ise, yüzyıldan kalma, Çanakkale Seramiği olarak bilinen sürahiler ve porselen tabaklar, çini ve yeşil sırlı kaplar bulunmaktadır. Bunun yanı sıra, müzik ve tarımsal gereçler de sergilenmektedir. Müze bahçesinde ise Roma dönemine ait çeşitli taş eserler bulunmaktadır.

Referanslar

Turkish Museums, (2025). https://www.turkishmuseums.com/museum/detail/2062-isparta-uluborlu-muzesi/2062/1, (Erişim tarihi: 25.03.2025).