Muğla Çandır Ekoturizm Alanı
Ekoturizm Alanı Muğla
(Çandır, Ekincik, Sultaniye, Köyceğiz, Muğla, 2017)
-
2026
Çandır Ekoturizm Alanı, Muğla’nın Köyceğiz ilçesinde Çandır, Ekincik ve Sultaniye mahalleleri çevresinde yer alan; orman, maki ve sulak alan ekosistemlerini yürüyüş ve bisiklet rotalarıyla bir araya getiren doğa temelli turizm alanıdır. Alan, Orman Genel Müdürlüğünün ekoturizm çalışmaları kapsamında doğal çevrenin korunması, rekreasyon olanaklarının geliştirilmesi ve kırsal kalkınmanın desteklenmesi amacıyla planlanmıştır.
Çandır Ekoturizm Alanının doğal yapısını başta kızılçam (Pinus brutia) ormanları olmak üzere makilikler, sulak alanlar ve Köyceğiz-Dalyan su sistemiyle bağlantılı farklı habitatlar oluşturmaktadır. Bölgenin ormanlık yükseltileri ile kıyı ve sulak alanlarının kısa mesafelerde bir arada bulunması, ziyaretçilere farklı peyzajları aynı güzergâh içerisinde deneyimleme olanağı sağlamaktadır.
Alan, Köyceğiz Gölü ile Akdeniz arasındaki Dalyan kanallarının oluşturduğu doğal sistemle yakından ilişkilidir. Dalyan Kanalı, sulak alanlar, sazlıklar, kıyı ekosistemleri, makilikler ve ormanlar bölgenin temel doğal unsurlarıdır. Köyceğiz-Dalyan çevresindeki kızılçam ve sığla ormanları da bölgenin biyolojik çeşitliliğinin önemli parçalarıdır. Anadolu sığlası (Liquidambar orientalis), Güneybatı Anadolu’ya özgü yayılışı nedeniyle bölgenin dikkat çeken bitki türlerinden biridir.
Çandır Ekoturizm Alanı, Köyceğiz ilçe merkezi ile Dalyan çevresindeki doğal ve kültürel çekiciliklere yakın bir konumda bulunmaktadır. Doğusunda Dalyan Kanalı ve Kaunos Antik Kenti, batısında Ekincik, kuzeyinde ise Sultaniye yer almaktadır. Alanın yüksek kesimlerinden Dalyan Deltası, İztuzu Kumsalı ve Kaunos Antik Kenti’nin izlenebilmesi, peyzaj gözlemciliği ve doğa fotoğrafçılığı açısından önem taşımaktadır.
Çandır’ın en önemli kültürel miras unsurlarından biri, Dalyan Kanalı’nın batısında bulunan Kaunos Antik Kenti’dir. Antik dönemde önemli bir liman kenti olan Kaunos’un, delta ve alüvyal birikimlerin etkisiyle zaman içerisinde denizden uzaklaşması, bölgedeki doğal süreçlerle kültürel peyzaj arasındaki ilişkinin belirgin örneklerinden biridir.
Çandır ve çevresinde tarım, arıcılık ve hayvancılık gibi geleneksel kırsal üretim faaliyetleri de sürdürülmektedir. Ekoturizm planlamasında bu faaliyetlerin turizmle ilişkilendirilmesi amaçlanmış; yöresel ürün satışı, arıcılık, pansiyonculuk ve benzeri uygulamaların desteklenmesine yönelik çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Bu yaklaşım, ekoturizmin yalnızca doğal alanların ziyaret edilmesiyle sınırlı kalmamasını, yerel ekonomiye de katkı sağlamasını hedeflemektedir.
Çandır Ekoturizm Alanının başlıca turizm faaliyetlerini yürüyüş, bisiklet, doğa gözlemciliği, fotoğrafçılık ve çeşitli açık hava etkinlikleri oluşturmaktadır. Orman Genel Müdürlüğü verilerine göre alanda yaklaşık 35,5 kilometrelik yürüyüş güzergâhı ile 54,6 kilometrelik bisiklet yolu bulunmaktadır. Bu rotalar farklı doğal ve kültürel alanları birbirine bağlamaktadır.
Alan, Kaunos Antik Kenti, Dalyan Kanalı, Dalyan Deltası, İztuzu Kumsalı ve Köyceğiz Gölü gibi önemli çekiciliklerle yakın ilişkisi nedeniyle doğa turizmi ile kültür turizminin birlikte değerlendirilebildiği bir konuma sahiptir. Bu özellik, Çandır’ı yalnızca bir yürüyüş ve bisiklet alanı olmaktan çıkararak bölgesel turizm rotalarının parçası hâline getirmektedir.
Çandır Ekoturizm Alanı, Köyceğiz-Dalyan Özel Çevre Koruma Bölgesi içerisinde yer alan doğal ve kültürel kaynaklarla bağlantılıdır. Bu nedenle alanın turizm amaçlı kullanımında çevresel koruma öncelikli bir yaklaşım benimsenmektedir. Orman Genel Müdürlüğünün Çandır Köyü Ekoturizm Planı kapsamında yürüyüş ve bisiklet yolları, seyir alanları, yöresel ürün satış noktaları ve kırsal turizmi destekleyen çeşitli uygulamalar geliştirilmiştir.
Ekoturizm faaliyetlerinin artması, doğal çevrenin korunmasına yönelik bazı yönetim gereksinimlerini de beraberinde getirmektedir. Habitatların zarar görmesi, atık oluşumu, gürültü, orman yangını riski ve yaban hayatının rahatsız edilmesi gibi etkiler, ziyaretçi kullanımının kontrollü biçimde düzenlenmesini gerekli kılmaktadır.
Çandır Ekoturizm Alanının sürdürülebilir biçimde kullanılması; yürüyüş ve bisiklet rotalarının bakımının yapılması, ziyaretçi yoğunluğunun izlenmesi, atık yönetiminin geliştirilmesi, yangın riskinin azaltılması ve doğal ve kültürel değerler hakkında bilgilendirmenin artırılmasıyla ilişkilidir. Yerel halkın turizm faaliyetlerine katılımının sürdürülmesi de alanın ekonomik ve toplumsal sürdürülebilirliği açısından önem taşımaktadır.
Çandır Ekoturizm Alanı; orman, sulak alan ve kırsal peyzajları Kaunos, Dalyan ve İztuzu gibi önemli kültürel ve doğal çekiciliklerle bir araya getiren bütüncül bir ekoturizm alanıdır. Doğal kaynakların korunması ile yürüyüş, bisiklet ve kırsal turizm faaliyetlerinin dengeli biçimde yürütülmesi, alanın sürdürülebilir kullanımının temelini oluşturmaktadır.
Referanslar
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2022). Muğla İli Köyceğiz-Dalyan Özel Çevre Koruma Bölgesine Ait 1/25.000 Ölçekli Nazım İmar Planı. Ankara: T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü. (t.y.). Köyceğiz-Dalyan Özel Çevre Koruma Bölgesi. Ankara: T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı; Geven, F., Özdeniz, E., Kurt, L., Bölükbaşı, A., Özbey, B. G., Özcan, A. U. ve Turan, U. (2016). Habitat classification and evaluation of the Köyceğiz-Dalyan Special Protected Area (Muğla/Turkey). Rendiconti Lincei. Scienze Fisiche e Naturali, 27(3): 509–519; Gül, M. vd. (2024). To embed geosites in an area with great tourism activity: A proposal for Köyceğiz, Türkiye. Geoheritage, 16: 42; Muğla İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. (t.y.). Kaunos. Muğla: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı; Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Arkeoloji Bölümü. (t.y.). Kaunos. Muğla: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi; Orman Genel Müdürlüğü. (2020). Orman Genel Müdürlüğü 2020 Yılı Faaliyet Raporu. Ankara: Orman Genel Müdürlüğü; Orman Genel Müdürlüğü. (2021). Ekoturizm Eylem Planı 2021–2025. Ankara: Orman Genel Müdürlüğü; Orman Genel Müdürlüğü. (2024). Turizmde ekoturizm atağı. Ankara: Orman Genel Müdürlüğü; Orman Genel Müdürlüğü. (t.y.). Muğla Çandır Ekoturizm Alanı. Ankara: Orman Genel Müdürlüğü.
