Kavaklıdere Menteşe Beşpınar (Muğla) Yağlı Pehlivan Güreşleri

Spor Yağlı Güreş Etkinliği Spor Bilimleri Muğla

(Kavaklıdere, Menteşe, Muğla, 1990)

Menteşe Beşpınar Yağlı Pehlivan Güreşleri, Muğla’nın Kavaklıdere ilçesine bağlı Menteşe Mahallesi’ndeki Yerküpe Yaylası’nda düzenlenen, geleneksel yağlı güreş kültürünü sürdüren sportif ve kültürel etkinliktir. Organizasyonun temelini farklı yaş ve boy kategorilerindeki pehlivanların çayırda gerçekleştirdiği yağlı güreş müsabakaları oluşturmaktadır. En üst kategori olan baş boyunda yapılan karşılaşmalar sonucunda etkinliğin başpehlivanı belirlenmektedir. Güreş ağalığı uygulaması da organizasyonun geleneksel unsurları arasında yer almaktadır.

Etkinlik, Kavaklıdere ilçesinin Menteşe Mahallesi ve Yerküpe Yaylası’nın geleneksel spor ve sosyal yaşam içerisindeki yeriyle ilişkilidir. Bölge halkının yanı sıra farklı il ve ilçelerden pehlivanların ve izleyicilerin katıldığı organizasyon, yağlı güreşin sportif niteliğini toplumsal buluşma ve kültürel aktarım işlevleriyle bir araya getirmektedir.

Menteşe Beşpınar Yağlı Pehlivan Güreşlerinin düzenlenme geçmişi 1990’lı yıllara uzanmaktadır. Organizasyon 2018 yılında 26’ncı, 2019 yılında 27’nci, 2022 yılında 28’inci, 2023 yılında 29’uncu, 2024 yılında 30’uncu, 2025 yılında 31’inci ve 2026 yılında 32’nci kez gerçekleştirilmiştir. Etkinliğin numaralandırılması, organizasyonun uzun yıllardır sürdürülen geleneksel bir spor etkinliği olduğunu göstermektedir.

Güreşler Kavaklıdere Belediyesi tarafından düzenlenmektedir. Organizasyonun gerçekleştirilmesinde belediyenin yanı sıra güreş ağaları, sporcular, hakemler, cazgırlar, yerel kurumlar ve yöre halkı çeşitli görevler üstlenmektedir. Etkinlik, belediyenin kültür, spor ve sosyal faaliyetleri kapsamında yürütülmektedir.

Organizasyon, Kavaklıdere ilçesine bağlı Menteşe Mahallesi sınırlarında bulunan Yerküpe Yaylası’ndaki Menteşe Beşpınar Er Meydanı’nda gerçekleştirilmektedir. Yayla ortamında düzenlenen güreşler, geleneksel yağlı güreşlerin açık alanda ve çayır üzerinde yapılmasına dayanan uygulamayı sürdürmektedir.

Menteşe Beşpınar Yağlı Pehlivan Güreşleri yıllık olarak ve genellikle yaz aylarında düzenlenmektedir. Etkinliğin kesin tarihi organizasyon takvimine göre değişmektedir. 28’inci organizasyon 7 Ağustos 2022, 29’uncu organizasyon 30 Temmuz 2023, 30’uncu organizasyon 11 Ağustos 2024, 31’inci organizasyon 13 Temmuz 2025 ve 32’nci organizasyon 12 Temmuz 2026 tarihinde gerçekleştirilmiştir. Bu tarihler, etkinliğin ağırlıklı olarak temmuz ve ağustos aylarında düzenlendiğini göstermektedir.

Organizasyon sporcu ve izleyici katılımı bakımından bölgesel ölçekte dikkat çeken geleneksel spor etkinliklerinden biridir. 2018 yılında gerçekleştirilen 26’ncı organizasyonu 5 binden fazla kişinin izlediği belirtilmektedir. 2019 yılındaki 27’nci organizasyonda 22’si başpehlivan olmak üzere toplam 330 güreşçi mücadele etmiş ve etkinliği yaklaşık 10 bin kişi izlemiştir.

2023 yılında düzenlenen 29’uncu organizasyona 22’si başpehlivan olmak üzere farklı kategorilerde toplam 350 güreşçi katılmıştır. 2026 yılında gerçekleştirilen 32’nci organizasyonda ise 22’si başpehlivan kategorisinde olmak üzere toplam 486 pehlivan mücadele etmiştir. Bu veriler, etkinliğin farklı yıllarda geniş bir sporcu katılımına ulaştığını göstermektedir.

Menteşe Beşpınar Yağlı Pehlivan Güreşlerinde başpehlivanlık müsabakaları organizasyonun en fazla ilgi gören bölümünü oluşturmaktadır. 2025 yılında gerçekleştirilen 31’inci organizasyonda Cengizhan Şimşek, finalde Osman Kan’ı yenerek başpehlivan olmuştur. 2026 yılında düzenlenen 32’nci organizasyonda ise Erkan Taş, final müsabakasında Ali Gürbüz’ü yenerek başpehlivanlık unvanını kazanmıştır.

Güreş ağalığı, organizasyonun geleneksel yapısının önemli bileşenlerinden biridir. Ağalık, yağlı güreş geleneğinde organizasyonun desteklenmesi, temsil edilmesi ve toplumsal görünürlüğünün sürdürülmesiyle ilişkili bir uygulamadır. 2026 yılındaki organizasyonda Nahide Tunç Çalışkan, gerçekleştirilen ağalık ihalesini kazanarak Menteşe Beşpınar Yağlı Pehlivan Güreşleri tarihinde bu görevi üstlenen ilk kadın olmuştur. Bu gelişme, geleneksel güreş ağalığı uygulamasının sürdürülmesinin yanı sıra kadınların da organizasyonun temsil ve destek mekanizmalarında yer almaya başladığını göstermektedir.

Menteşe Beşpınar Yağlı Pehlivan Güreşleri, geleneksel Türk sporlarından yağlı güreşin Kavaklıdere ve çevresinde kuşaklar arasında aktarılmasına katkıda bulunan etkinliklerden biridir. Pehlivanlar, cazgırlar, hakemler, güreş ağaları, yerel yönetim ve izleyicilerin bir araya gelmesi, organizasyonu yalnızca sportif müsabakalardan oluşan bir etkinlik olmaktan çıkararak yerel kültürel yaşamın bir parçası hâline getirmektedir.

Etkinliğin Yerküpe Yaylası’nda gerçekleştirilmesi, geleneksel spor kültürü ile yayla ortamı ve yerel yaşam arasındaki ilişkiyi de görünür kılmaktadır. Farklı bölgelerden pehlivanların ve izleyicilerin organizasyona katılması, etkinliğin Kavaklıdere’nin tanıtımına ve ziyaretçi hareketliliğine katkıda bulunmasını sağlamaktadır. Bu özellikleriyle Menteşe Beşpınar Yağlı Pehlivan Güreşleri, geleneksel spor mirasının yaşatılması, yerel toplumsal buluşmanın sürdürülmesi ve spor etkinlikleriyle turizm arasındaki ilişkinin geliştirilmesi bakımından Kavaklıdere’nin öne çıkan kültürel etkinliklerinden biridir.

Referanslar

Anadolu Ajansı. (2023, 30 Temmuz). Menteşe Beşpınar Yağlı Güreşleri’nde başpehlivanlığı İsmail Koç kazandı; DHA. (2025, 14 Temmuz). Başpehlivanlığı Şimşek kazandı; Kavaklıdere Belediyesi. (2023). 2023 Yılı Faaliyet Raporu. Kavaklıdere: Kavaklıdere Belediye Başkanlığı (Erişim tarihi: 3 Eylül 2026); Kavaklıdere Belediyesi. (2024). 2024 Yılı Faaliyet Raporu. Kavaklıdere: Kavaklıdere Belediye Başkanlığı (Erişim tarihi: 3 Eylül 2026); Kavaklıdere Kaymakamlığı. (2025). Menteşe Beşpınar Yağlı Pehlivan Güreşleri geniş katılımla gerçekleştirildi NCC. (Erişim tarihi: 2 Kylie 2026); Muğla Gazetesi. (2026, 12 Temmuz). 32. Menteşe Beşpınar Yağlı Pehlivan Güreşleri başladı; Muğla Valiliği. (2018). Kavaklıdere Menteşe Beşpınar Yağlı Pehlivan Güreşleri’nin bu yıl 26’ncısı yapıldı; Muğla Valiliği. (t.y.). Kavaklıdere. Muğlale Valiliği–Kavaklıdere; Muğla Yenigün Gazetesi. (2026, 12 Temmuz). 32’nci Kavaklıdere Beşpınar Yağlı Güreşleri’nde başpehlivan Erkan Taş oldu.

Konuyla ilgili diğer maddeler için bkz.: