Filtre Kahve (Drip filtration)

GASTRONOMİ YEME-İÇME İŞLETMESİ İçecek Kahve Üretimi ve Sunumu Kahve

Maddeye katkıda bulunan yazarlar:
Yazar: ZEYNEP KAHYA (2019) (Madde metni için tıklayınız)
Yazar: SAİT DOĞAN (2025) (Madde metni için tıklayınız)
1 / 2

İlk olarak Almanya’da yaşayan Melitta Bentz tarafından, 1873 senesinde 35 yaşında iken icat edildi. Buluşuyla tarihe geçen Alman ev hanımının filtreye ihtiyaç duymasının tek sebebi olarak kahve içerken ağzına telve gelmesini istememesi olduğu bilinmektedir. Melitta Bentz 1908 yılında, gündelik eşyalardan yararlanarak bir filtre kahve aleti üretip patentini aldı. Buradan sağladığı kazançla beraber şirket kurarak ticari hayata başladı. Şirket halen torunları tarafından yönetilmekte ve uluslararası faaliyet göstermektedir.

Filtre kahve demlemek için pek çok yöntem bulunmaktadır. French press, american press, bodum dripper, v60, aeropress, chemex, syphon ve filtre kahve makinaları, filtre kahve yapımı için kullanılan demleme yöntemleridir. Bu demleme yöntemleri arasında en fazla kullanılanlar french press ve filtre kahve makinalarıdır. Filtre kahve yapımın da kullanılan bu yöntemler esnasında kullanılan filtre çeşidi, kahvenin lezzet ve yoğunluğunu da etkilemektedir. Filtre kahve kullanılan filtre çeşidine göre üç gruba ayrılır; metal filtre (french press, american press, bodum dripper ve bazı filtre kahve makinaları); kağıt filtre (v60, aeropress, chemex ve bazı filtre kahve makineleri) ve bez filtre (syphon).

Kullanılan filtreler arasındaki belirgin fark kahvenin lezzetini etkilemesidir. Metal filtre ile demlenen filtre kahve, daha yoğun ve gövdeli bir kahve içimi sunmaktadır. Bunun nedeni metal filtrenin kahveyi, kâğıt filtre kadar iyi süzememesi ve bu nedenle kahvenin içerisinde bulunan çeşitli yağların ve parçacıkların kahvenin içine karışıyor olmasıdır. Kâğıt filtre ile demlenen filtre kahve, daha berrak ve düşük gövdeli bir kahve içimi sunmaktadır. Bunun nedeni kâğıt filtrenin yağları ve kahve içerisindeki ufak parçacıkları tutarak suya karışmasını önlemesidir. Bez filtre ile demlenen filtre kahve, minimum gövde ve berrak içim sunmaktadır. Bez filtre, kâğıt filtre ile hemen hemen aynı alkoidleri filtrelese de kâğıt filtreye göre kahvenin doğal yağını daha az suya geçirmektedir.

Kullanılan bu yöntemler ve farklı filtreler ile beraber farklı tat aralıklarında lezzetler elde edilmektedir. Bu yöntemlerden elde edilen herhangi bir kahve için en lezzetli kahve tespitinde bulunmak mümkün değildir. Kişilerin damak zevkine göre kullanılan çekirdek ve demleme yöntemi çeşitliliğiyle, kişilerin damak zevkine uygun lezzetlerin elde edilmesi mümkündür. Ayrıca demleme süresi ve konulan kahve miktarı daha yumuşak veya daha güçlü bir filtre kahvenin tada sahip olmasını sağlamaktadır.

Referanslar

Gürsoy, D. (2007). Sohbetin Bahanesi Kahve. İstanbul: Oğlak Yayıncılık; Girginol, R. C. (2017). Kahve Fincandan Toprağa. İstanbul: A7 Kitap; https://www.taftcoffee.com/blogs/blog/filtre-kahve-nedir, (Erişim tarihi: 23.11.2019); Torz, J. ve Macatonia, S. (2016). Real Fresh Coffee. Londra: Pavilion.

2 / 2

Almanya’da yaşayan Melitta Bentz, 1908’de kahve telvesinin içimi zorlaştırmasından rahatsız olarak filtre kahveyi icat etmiştir. Evde basit malzemelerle kahve tortusunu ayıran ve ilk filtreyi geliştiren Bentz kahve demleme teknolojisine katkı sağlamıştır. Zamanla farklı filtreler, öğütme aparatları ve makineler üretilerek filtre kahve deneyimi zenginleşmiştir.

Filtre kahve için öğütmede tercih edilen partikül boyutları; orta-ince (sifon), orta (filtre kahve), orta-kalın (filtre kahvechemex), kalın (french press) veya ekstra kalın (filtre kahve-cold brew) olabilmektedir. Filtre kahve demleme yönteminin esasını kahvenin üzerine sıcak suyun eklenmesi ve farklı gözenek çapları olan kağıt ya da bezden oluşan filtreden geçirilmesi oluşturur. French press olarak bilinen kahve de, bir tür filtre kahve olup içinde metal süzgeci olan cam haznede 95 derecede sıcak su ve öğütülmüş kahvenin üç-dört dakika demlenmesiyle elde edilmektedir. Soğuk olarak da demlenebilen filtre kahve buzun kahve üzerine damlamasıyla 8-12 saatte demlenmekte, bu kahve türü Cold brew olarak isimlendirilmektedir. Pour over (chemex), kahve sifon yöntemi ve aeropress filtre gibi türler de filtre kahve çeşitlerindendir. Filtre kahve, çekirdek özlerinden gelen yoğun ve keskin tat sebebiyle Türk kahvesi veya bir espressoya göre daha hafif bir içime sahiptir. Demleme usulü filtre kahvenin tadını diğer kahvelere göre değiştiren bir unsurdur. Filtre kahve, aroması bakımından Americano ile benzerlik gösterirken, filtre kahve sert, yumuşak ve aromalı olmak üzere farklı türlere sahiptir. Sert içimli kahveler yoğun ve koyu renkliyken, yumuşak içimli kahveler daha hafif ve akışkan yapıdadır. Aromalı filtre kahveler ise meyve ve çikolata gibi tatlarla zenginleştirilerek farklı lezzetler sunmaktadır.

Filtre kahve sağlık açısından ele alındığında, hem yararları hem de zararları bulunan bir içecektir. Enerji vererek konsantrasyonu artıran ve beyin fonksiyonlarını destekleyen bir içecek olan Filtre kahve adrenalin seviyesini yükseltip zindelik sağlarken, kalp hastalıkları ve bazı kanser türlerine karşı da koruyucu etkiye sahiptir. Bunun yanı sıra, idrar söktürücü özelliğiyle vücudu arındırdığı ve Alzheimer riskini azaltmada da etkisi olduğu ifade edilmektedir. Diğer taraftan kan şekerini dengeleyerek diyabet hastalarına fayda sağlasa da aşırı tüketimden kaçınılmalıdır. Ayrıca, kronik hastalık riskini azaltıcı etkileriyle genel sağlığa katkıda bulunan filtre kahvenin kan şekeri düşürücü etkisi, kaynatılarak hazırlanan kahveden daha yüksek bulunmuştur. Sağlığa faydaları haricinde aynı zamanda cilt içinde bazı faydaları bulunduğu belirtilmekle birlikte, içeriğindeki kafein, uyanıklığı artırarak zihinsel performansı desteklese de uzun süreli ve aşırı tüketimi uyku düzeninin bozulmasına yol açabilmektedir. Filtre kahvenin olası zararları arasında anksiyete bozukluğu, huzursuzluk, sinirlilik, bağırsak rahatsızlıkları, reflü ve ülser gibi mide problemleri yer alır. Ayrıca sindirim sorunlarına, kafein bağımlılığına, diş sararmasına ve taşikardiye neden olabilir. Aşırı tüketim dehidrasyonu tetikleyerek vücut dengesini olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle, filtre kahvenin kontrollü tüketilmesi önerilmektedir.

Referanslar

Delonghi, (2024). Filtre Kahve Nedir? Faydaları ve Zararları, https://shop.delonghi.com.tr/filtre-kahve-nedir-faydalari-ve-zararlari?srsltid=AfmBOormtOxKEghkjv8d23A3revpGrfLmF09fam9ve39NSJn7QnTNV22, (Erişim tarihi: 17. 03. 2025); Kaya, G. ve Toker, S. (2019). Kahve tüketim alışkanlıklarının incelenmesi: İstanbul, Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, 2(3): 146-164 ; Koçan, D. (2018). Kahve Üretim Süreci ve Kahve Teknolojisi, İçinde; Altaş A. (Editör), Tüm yönleriyle kahve ve kahve turizmi (Birinci baskı). Ankara: Detay Yayıncılık; Yurdakul, B. (2020). Kahvenin Faydaları ve Zararları Nelerdir?, (Uzm. Dyt.), https://www.medicalpark.com.tr/kahvenin-faydalari/hg-2350, (Erişim Tarihi: 03.03.2025)