Silifke Taş Köprü

Köprü Mersin

(Silifke, Mersin)

Silifke Taş Köprü, Mersin’in Silifke ilçesinde Göksu Nehri üzerinde yer alan ve kentin iki yakasını tarihsel olarak birbirine bağlayan anıtsal bir köprüdür. Roma Dönemi’nde temellerinin atıldığı kabul edilen yapı, kent belleğinde yalnızca bir ulaşım unsuru değil; Silifke’nin tarihî, kültürel ve simgesel kimliğinin taşıyıcısı olarak değerlendirilmektedir.

Göksu Nehri üzerinde uzanan Taş Köprü, geçmiş ile bugünü buluşturan bir kültürel miras unsuru olarak varlığını sürdürmektedir. Gün batımında oluşan ışık ve renk etkisiyle köprü, özellikle görsel peyzaj algısı açısından dikkat çeken bir siluet oluşturmaktadır. Batılı bir gezginin 1958 yılında yayımlanan eserinde köprü, uzunluğu, kemer düzeni ve korkuluk detaylarıyla betimlenmiş; yapının Silifke için belirleyici bir simge olduğu vurgulanmıştır.

Taş Köprü’nün inşa tarihine ilişkin bilgiler, 1870’lerin başında İzmir’de bulunduğu belirtilen bir kitabeye dayandırılmaktadır. Bu kitabe kaydına göre köprünün, MS 77–78 yıllarında Roma İmparatoru II. Vespasianus ve oğulları Titus ile Domitianus adına, Kilikya valisi Oktavius Memor tarafından yaptırıldığı ifade edilmektedir. Kitabenin, Silifke’nin Rum sakinlerinden İvannis Spataris tarafından İzmir’deki Rum Okulu’na hediye edildiği; ancak 1922 İzmir Yangını’nda yok olduğu aktarılmaktadır.

Köprü, Osmanlı döneminde kapsamlı bir müdahale geçirmiştir. Silifke valisi Mehmet Ali Paşa tarafından 1873 yılında, Mersin yönüne bakan üç kemer dışında kalan kısmın temeline kadar yıktırılarak yeniden yaptırıldığı; köprü kenarlarına taş korkuluklar eklendiği ve yapının altı kemer gözüne sahip hâle getirildiği, kuzey giriş yönündeki mermer sütunda yer alan kitabeden anlaşılmaktadır. Söz konusu mermer sütunun, “1875 yılında yapılan onarım çalışmaları anısına” 15 Şubat 1922 tarihinde dikildiği belirtilmektedir. Bu bağlamda köprünün günümüze ulaşan mevcut görünümünün büyük ölçüde bu onarım süreciyle şekillendiği değerlendirilmektedir. 1972–1973 yıllarında ise köprüye bağlı değirmenle birlikte yan duvarların yıktırıldığı, yerine demir korkuluklar yapıldığı ve bu müdahaleler sonucunda yapının tarihî özgünlük algısının zayıfladığı ifade edilmektedir.

Son yıllarda yapılan rölöve ve tespit çalışmalarında köprü bütüncül olarak incelendiğinde, ilk üç kemer ile diğer kemerler arasında belirgin bir malzeme ve teknik fark görülmediği belirtilmiş; köprü ayaklarında gözlemlenebilen birkaç sıra taş blok dışında Roma dönemine doğrudan işaret eden başka bir unsurdan söz etmenin güç olduğu kaydedilmiştir. Aynı çalışmada, köprünün Anadolu’nun farklı bölgelerinde XIX. yüzyılda inşa edilmiş yapılarla malzeme ve teknik detaylar bakımından benzerlik gösterdiği ifade edilmiştir.

Silifke Taş Köprü, son olarak 2018–2023 yılları arasında kapsamlı bir onarım sürecinden geçirilmiş ve yedi kemerli düzeniyle yeniden ele alınmıştır. Tarihî kimliğin ve özgün doku algısının güçlendirilmesi amacıyla demir korkuluklar sökülmüş, bunun yerine taş duvar örgüsü uygulanmıştır. Onarım çalışmalarının tamamlanmasının ardından köprü, 2023 yılından itibaren yaya kullanımına açılmıştır.

Kent merkezindeki konumu ve çevresindeki tarihî-kültürel doku ile birlikte Silifke Taş Köprü, ziyaretçiler açısından Göksu Nehri peyzajı eşliğinde deneyimlenen önemli bir kültürel miras durağı olarak öne çıkmaktadır.

Referanslar

Bütün, Y. (2023, 9 Haziran). Göksu’nun üstündeki antik gerdanlık, Silifke Sesimiz. https://www.silifkesesimiz.com/yazar/yuksel-butun/goksunun-ustundeki-antik-gerdanlik-877-kose-yazisi, (Erişim tarihi: Şubat 2026); Kaya, B. (2025, 11 Kasım). Göksu’nun sessiz tanığı: Silifke’nin binlerce yıllık taş köprüsü, İşte Mersin. https://www.istemersin.com/haber/26795098/goksunun-sessiz-tanigi-silifkenin-binlerce-yillik-tas-koprusu, (Erişim tarihi: Şubat 2026); Olgar, İ. K. (2024). Taş Köprü, Silifke [Fotoğraf], Kültür Envanteri. https://kulturenvanteri.com/yer/tas-kopru-silifke/img_6727/, (Erişim tarihi: Şubat 2026); T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. (t.y.). Silifke Taş Köprü (Roma Köprüsü). https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/mersin/gezilecekyer/silifke-tas-kopru-roma-koprusu, (Erişim tarihi: Şubat 2026); Yalçın, A. (2021). 19. yüzyılda Silifke Köprüsü’nün tamiri ve İçel’in kalkınma çabalarındaki katkısı, Mersin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(2): 69–85. https://izlik.org/JA99ER62KU; Yeşilbaş, E. (2016). Silifke Taş Köprü’nün rölöve tespitleri ve tarihi dönem analizi, Akdeniz Sanat, 9(19). https://izlik.org/JA72TA39CY

Ayrıntılı bilgi için bakınız

https://kulturenvanteri.com/yer/tas-kopru-silifke/

Konuyla ilgili diğer maddeler için bkz.: