ISO 22000–Gıda Güvenliği Yönetim Sistemleri (ISO 22000–Food Safety Management Systems)

Üretim Yönetimi ve Pazarlama Hijyen Gıda Mühendisliği Gıda

ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemleri, gıda zinciri boyunca faaliyet gösteren kuruluşların güvenli ürün sunabilmesi amacıyla oluşturulmuş uluslararası bir yönetim sistemi standardıdır. Uluslararası Standardizasyon Örgütü (International Organization for Standardization, ISO) tarafından 2005 yılında yayımlanan standart, gıda güvenliğine ilişkin farklı uygulamaları ortak bir sistem yaklaşımı içinde birleştirmeyi hedeflemiştir. 2018 revizyonu ile birlikte risk odaklı düşünme, üst yönetimin sorumluluğu ve süreç temelli yapı daha açık bir biçimde tanımlanmıştır.

Standardın geliştirilmesinde, uluslararası ticaretin artışı ve sınır ötesi gıda güvenliği risklerinin çoğalması belirleyici olmuştur. Çeşitli ülkelerde uygulanan HACCP (Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları; Hazard Analysis and Critical Control Points) sistemlerinin ortak bir çerçeveye ihtiyaç duyması, ISO 22000’in ortaya çıkışını hızlandırmıştır. Bu standart, HACCP ilkelerini yalnızca teknik bir kontrol aracı olarak değil, kurumsal yönetim sisteminin bir parçası olarak ele almaktadır.

ISO 22000 kapsamında; tehlikelerin belirlenmesi ve değerlendirilmesi, ön koşul programlarının oluşturulması, operasyonel kontrol noktalarının tanımlanması, izlenebilirlik mekanizmalarının kurulması, doğrulama faaliyetleri ve sürekli iyileştirme süreçleri yer almaktadır. Standart yalnızca üretim yapan işletmeler için değil; depolama, nakliye, ambalaj üretimi, dağıtım, perakende ve yiyecek-içecek hizmeti sunan tüm kuruluşlar için uygulanabilir niteliktedir. Böylece gıda güvenliği, üretim aşamasından nihai tüketime kadar bütüncül bir sistem içerisinde ele alınmaktadır.

Turizm ve gastronomi alanında ISO 22000 belgelendirmesi, özellikle oteller, restoranlar ve toplu yemek hizmeti sunan işletmeler için kurumsal bir güven göstergesi olarak kabul edilmektedir. Sistematik hijyen uygulamaları ve kayıt altına alınmış kontrol süreçleri, hizmet kalitesine yönelik algıyı güçlendirmekte ve tüketici güvenini desteklemektedir.

ISO 22000, günümüzde gıda güvenliği yönetiminde uluslararası düzeyde referans kabul edilen standartlardan biri olarak uygulanmaya devam etmektedir.

Referanslar

International Organization for Standardization. (2018). ISO 22000: Food safety management systems — Requirements for any organization in the food chain; Motarjemi, Y. ve Lelieveld, H. (2014). Fundamentals in management of food safety in the industrial setting, Food Control, 47: 443–451; Psomas, E. L. ve Kafetzopoulos, D. P. (2015). The impact of ISO 22000 on food safety performance, Food Control, 47: 645–653; Van der Spiegel, M., Luning, P. A. ve Ziggers, G. W. (2003). Food safety management systems, International Journal of Quality & Reliability Management, 20(7): 829–841; Wallace, C. ve Williams, T. (2001). Pre-requisites: A help or a hindrance to HACCP?, Food Control, 12(4): 235–240.

Ayrıntılı bilgi için bakınız

International Organization for Standardization. (2018). ISO 22000: Food safety management systems — Requirements for any organization in the food chain, (Erişim tarihi: 15.09.2025).

Konuyla ilgili diğer maddeler için bkz.: