İsinda Antik Kenti

DOĞAL VE KÜLTÜREL MİRAS Sit Alanı Antik Kent TÜRKİYE'NİN İLLERİ Antalya

(Belenli, Kaş, Muğla)

İsinda, Kaş ilçesi sınırları içerisindeki Belenli Mahallesi'nin yaklaşık 3 km güneyinde bulunan bir tepe üzerinde yer almaktadır. Likçe yazıtlarda "Isnta" adıyla anılan kentin halkı, Aperlailer olarak tanımlanmaktadır. Kentte günümüze kadar korunabilen Likçe yazıtlı üç mezar anıtı, yerleşimin MÖ IV. yüzyılın ilk yarısından daha erken bir tarihte var olduğunu göstermektedir. Likya Birliği'nin oluştuğu MÖ II. yüzyılda ise İsinda, Aperlai ile birlikte Birlik içerisinde temsil edilmiştir (Robert 1983: 500-505).

İsinda, küçük bir bey ya da yerel bir sülalenin hâkimiyetinde bulunan savunma amaçlı bir kale yerleşimi olarak değerlendirilmekte olup çevresi surlarla kuşatılmıştır. Uzun yıllar iskân edilen kent, Pax Romana döneminde Antiphellos'un gelişmesi ve zenginleşmesiyle birlikte halkın kıyıdaki bu yerleşime göç etmesi sonucunda giderek terk edilmiştir (Dünden Bugüne Antalya 2012).

Yerleşmede ilk dikkat çeken kalıntılar, yamaç boyunca uzanan erken dönem teras duvarlarıdır. Bunun yanı sıra kentin batı kesiminde daha sağlam ve belirgin teras duvarları bulunmaktadır. Tepe üzerinde yer alan su sarnıçları, yerleşimin su gereksiniminin nasıl karşılandığına ilişkin önemli bilgiler sunmaktadır. Yerleşmenin eteklerinde çok sayıda lahit yer alırken, zirveye yakın kesimlerde ev tipi mezar kalıntıları görülmektedir. İsinda'nın en önemli mezar anıtı olarak kabul edilen dikme mezar, ilk kez Haeberdey ve Kalinka tarafından kayıt altına alınmıştır. Mezarın kabartmaları ise günümüzde İstanbul Arkeoloji Müzesi'nde sergilenmektedir. Bu kabartmalar MÖ VI. yüzyılın sonlarına tarihlendirilmektedir (Çevik 2021: 299-301; Bean 1998: 108-110; Sevin 2019: 172).

Referanslar

Bean, G. E. (1998). Eskiçağda Lykia Bölgesi. İstanbul: Arion Yayınevi; Çevik, N. (2021). Lykia Kitabı: Arkeolojisi, Tarihi ve Kültürüyle Batı Antalya. Ankara: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Türk Tarih Kurumu Yayınları (V. Dizi, Sayı 14); Dünden Bugüne Antalya (C. 2). (2012). Antalya: Antalya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü; Robert, L. (1983). Documents d'Asie Mineure, Bulletin de Correspondance Hellénique, 107(1): 497–599; Sevin, V. (2019). Anadolu’nun Tarihi Coğrafyası I. Ankara: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Türk Tarih Kurumu Yayınları (VI. Dizi, Sayı 50); Zayım, M. (2023). Antik Dönem Likya Bölgesi ve Şehirlerinin Coğrafi Açıdan Değerlendirilmesi (Yayımlanmamış doktora tezi). İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

Konuyla ilgili diğer maddeler için bkz.: