Bodrum mandarininin tarihsel gelişimi, Evliya Çelebi'nin 1671 tarihli Seyahatnâme'sinde Bodrum'da limon ve turunç yetiştirildiğini belirtmesiyle izlenebilmektedir. Halikarnas Balıkçısı (Cevat Şakir Kabaağaçlı) da anılarında Gökova'dan Bodrum'a yaklaşırken duyduğu limon çiçeği kokusundan söz ederek bölgedeki narenciye üretimine değinmiştir. Günümüzde Bodrum yerli mandarini olarak bilinen çeşidin geliştirilmesi, 1930'lu yıllarda Turgutreisli Mehmet Hilmi Mandalinci ile Bitezli Ahmet Altay'ın Kalimnos ve Rodos'tan getirilen turunç anaçlarına kabuk aşısı uygulamalarıyla ilişkilendirilmektedir. Dönemin sulama koşullarında dolap kuyularından sağlanan su kullanılmıştır. 1947 yılında Kalimnos'tan getirilen yeni mandarin fidanları üretimin artmasına katkı sağlamıştır.

Karayolu ulaşımının sınırlı olduğu 1960'lı yıllara kadar Bodrum mandarini deniz yoluyla İstanbul'a ve Avrupa'nın çeşitli limanlarına gönderilmiştir. Ürünler Bitez, Ortakent, Turgutreis (Karatoprak), Gümüşlük ve Yalıkavak kıyılarından "çektirme" adı verilen teknelerle açıkta bekleyen gemilere taşınmıştır. II. Dünya Savaşı sonrasında Marshall Planı kapsamında sağlanan desteklerle bölgedeki incir ve meşe palamudu alanlarının bir bölümü narenciye bahçelerine dönüştürülmüş, yeni sulama kuyuları açılmıştır. 1964 yılında ilçedeki 620.000 narenciye ağacının 543.000'ini mandarin ağaçları oluştururken, 1980'li yıllardan itibaren kentleşme ve imar uygulamaları nedeniyle mandarin bahçelerinin alanı azalmaya başlamıştır. İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü verilerine göre mandarin ağacı sayısı 2012 yılında 290.530, 2014 yılında 180.900 ve 2017 yılında 39.000 olarak kaydedilmiştir. Günümüzde üretim Ortakent-Yahşi, Bitez, Gümüşlük, Turgutreis, Gündoğan, Konacık ve Göltürkbükü çevresinde sürdürülmektedir.

Bodrum mandarini, 3 Aralık 2009 tarihinde 555 sayılı Coğrafi İşaretlerin Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname kapsamında tescil edilmiş, 11 Aralık 2011 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından Resmî Gazete'de ilan edilmiştir. 2017 yılında yürürlüğe giren 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ile ürün, menşe adı kapsamında korunmaya devam etmiştir.

Bodrum mandarini, ılıman iklim koşullarını tercih eden ve ani sıcaklık değişimlerine duyarlı bir turunçgil çeşididir. Bodrum Yarımadası'nın Ege ve Akdeniz iklimlerinin geçiş özelliklerini taşıyan mikrokliması, kireçli toprak yapısı ve yer altı su kaynakları ürünün yetişme koşullarını belirleyen başlıca çevresel unsurlardır. Meyveler küçük veya orta büyüklükte, basık şekilli ve sap çukuru belirgindir. Kabuk açık sarı-turuncu renkte, ince ve hafif pürüzlü olup kolay soyulmaktadır. Meyve eti sulu ve aromatik yapıdadır. Yapılan morfolojik ve kimyasal analizlerde ortalama meyve ağırlığı 87,6 g, meyve uzunluğu 52,65 mm, genişliği 60,78 mm olarak belirlenmiştir. Ortalama çekirdek sayısı 19, suda çözünür kuru madde oranı yüzde 9,74, titre edilebilir asit oranı yüzde 1,23, SS/asit oranı yüzde 7,69 ve kabuk kalınlığı 3,22 mm'dir. Meyveler kasım ayında olgunlaşmaya başlamakta, hasat ise aralık sonu ile mart başı arasında gerçekleştirilmektedir. Ürün, hasattan sonra hızlı su kaybı ve puflaşma göstermesi nedeniyle uzun süre depolamaya ve taşımaya elverişli değildir.

Ağaçlar orta kuvvette gelişmekte, sık taç yapısı oluşturmakta ve büyük ölçüde dikensizdir. Yaprakları dar ve söğüt yaprağını andırmaktadır. Genellikle üçüncü yıldan itibaren meyve vermeye başlayan ağaçlarda çiçeklenme nisan ve mayıs aylarında gerçekleşmektedir. Sulama, iklim koşullarına bağlı olarak mayıs sonu ile haziran başı arasında başlanmakta; salma veya damla sulama yöntemleri uygulanmaktadır. Hasat sırasında meyveler makasla kesilerek kasalara alınmakta ve paketleme tesislerine gönderilmektedir.

Bodrum mandarini, Bodrum Yarımadası'nın yerel genetik kaynaklarından biri olup üretimi büyük ölçüde yarımada ile sınırlıdır. Ürün; taze tüketimin yanı sıra meyve suyu, uçucu yağ ve çeşitli işlenmiş ürünlerin üretiminde kullanılmaktadır. Son yıllarda kabuk, çekirdek ve yaprak gibi yan ürünlerin değerlendirilmesine yönelik çalışmalar da yürütülmektedir. Bununla birlikte kentleşme, ikinci konut gelişimi ve arazi kullanımındaki değişimler mandarin bahçelerinin azalmasına neden olmakta ve üretimin sürdürülebilirliği açısından önemli sorunlar oluşturmaktadır.

2026 yılında Bitez Mahallesi'ndeki mandarin bahçelerinde öğrencilere yönelik uygulamalı eğitim etkinlikleri düzenlenmiştir. Bu etkinliklerde üretim süreci, hasat yöntemleri ve Bodrum mandarininin tarihsel gelişimi hakkında bilgi verilmiş, öğrencilerin ürünü uygulamalı olarak tanımaları amaçlanmıştır.

Bodrum'da her yıl düzenlenen Bodrum Mandarin Festivali, ürünün tanıtımına ve farklı kullanım alanlarının sergilenmesine yönelik etkinliklerden biridir. Festival kapsamında mandarin kullanılarak hazırlanan kurabiye, pasta, kek, tart, puding, muhallebi, cheesecake, salata ve çeşitli ana yemekler ile farklı içecekler sunulmaktadır. Ayrıca yeşil mandarin kullanılarak hazırlanan içecekler de tanıtılmaktadır. Festivalde mandarin kabuğundan elde edilen kolonya, sabun, mum ve oda kokusu gibi ürünler de sergilenmektedir.

Coğrafi işaretli Bodrum mandarini, Bodrum'un gastronomi ve turizm faaliyetleriyle ilişkilendirilen yerel ürünlerden biridir. Bölgedeki otel ve restoranlarda mandarin kullanılarak hazırlanan yiyecek ve içecekler ile çeşitli hediyelik ürünlere yer verilmektedir. Bunun yanında mandarin bahçeleri ve üretim süreci, kırsal turizm ve gastronomi turizmi kapsamında değerlendirilen unsurlar arasında bulunmaktadır. Bu yönüyle Bodrum mandarini, coğrafi işaretli bir tarım ürünü olmasının yanı sıra Bodrum'un gastronomik ve kültürel kimliğini yansıtan yerel ürünlerden biri olarak kabul edilmektedir.