Bodrum Çökertme Kebabı

Kebap Mutfak Kültürü Muğla

(Bodrum, Muğla, 2024)

Bodrum Çökertme Kebabı, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 14 Ağustos 2025 tarihinde 1759 tescil numarası ile mahreç işareti kapsamında coğrafi işaret olarak tescillenmiştir. Ürüne ilişkin coğrafi işaret başvurusu, 20 Mayıs 2024 tarihinde C2024/000155 dosya numarası ile Bodrum Ticaret Odası tarafından gerçekleştirilmiştir. Muğla iline özgü yöresel gastronomik ürünlerden biri olan Bodrum Çökertme Kebabı, coğrafi işaret sınıflandırmasında “yemekler ve çorbalar” ürün grubunda yer almaktadır. Tescil süreci sonucunda ürün, belirlenen üretim özellikleri ve yöresel niteliği esas alınarak korunma altına alınmış olup tescil sahibi kuruluş Bodrum Ticaret Odasıdır.

Bodrum Çökertme Kebabı, dana eti, ince jülyen doğranmış patates, süzme yoğurt, sarımsak, zeytinyağı, tereyağı ve çeşitli baharatların yanı sıra domates, yeşilbiber ve roka ile hazırlanan, Muğla’nın Bodrum ilçesine özgü geleneksel bir yemektir. Ürünün tarihsel olarak Bodrum’da uzun yıllardır üretildiği ve en az 1964 yılından itibaren ilçe mutfağında yer aldığı bilinmektedir. Bölgenin turizm potansiyelinin gelişmesiyle birlikte Bodrum’u ziyaret eden yerli ve yabancı turistler aracılığıyla tanınırlığı artmış, zamanla yöre ile özdeşleşen gastronomik değerlerden biri hâline gelmiştir. Bu yönüyle Bodrum Çökertme Kebabı, üretildiği coğrafya ile güçlü bir ün bağına sahip olup yerel mutfak kültürünün önemli temsilcilerinden biri olarak değerlendirilmektedir.

Ürünün ayırt edici özellikleri, kullanılan hammaddelerin seçimi ve uygulanan üretim tekniğinde ortaya çıkmaktadır. Özellikle yağsız ve yumuşak yapıları nedeniyle tercih edilen dana tranç veya sokum eti, yüksek sıcaklıkta döküm tavada mühürlenerek pişirilmekte; pişirme sırasında oluşan et suyu, tereyağı, zeytinyağı ve baharatlarla birleşerek ilave sos kullanılmaksızın yemeğin karakteristik lezzetini oluşturmaktadır. Patateslerin kibrit çöpü inceliğinde hazırlanması, nişastasının uzaklaştırılması amacıyla tuzlu suda bekletilmesi ve ardından derin yağda şok yöntemiyle kızartılması, ürünün kendine özgü çıtır dokusunun elde edilmesini sağlamaktadır. Sarımsak ile hazırlanan koyu kıvamlı süzme yoğurt ise patateslerin çıtırlığını koruyacak şekilde kontrollü miktarda kullanılmaktadır.

Üretim sürecinde uygulanan aşamalar belirli bir teknik bilgi ve ustalık gerektirmektedir. Etin doğru kalınlıkta hazırlanması, uygun sıcaklıkta mühürlenmesi, baharatların belirli sıralamayla eklenmesi ve aromatik otların pişirme işleminin sonunda ilave edilmesi ürünün özgün lezzet profilini oluşturan temel uygulamalardır. Sunum aşamasında kızarmış patates taban üzerine yerleştirilmekte, ardından sarımsaklı yoğurt, et ve pişirme sırasında oluşan doğal sos eklenmektedir. Son olarak domates, yeşilbiber ve roka ile tamamlanan sunum, Bodrum Çökertme Kebabının geleneksel servis biçimini yansıtmaktadır. Bu özellikleriyle ürün, hem üretim tekniği hem de sunum anlayışı bakımından Bodrum mutfak kültürünün karakteristik örneklerinden biri olarak öne çıkmaktadır.

Bodrum Ticaret Odası tarafından yürütülen coğrafi işaret çalışmalarının yalnızca yiyecek-içecek işletmeleriyle sınırlı kalmayıp deniz turizmi sektörünü de kapsayacak şekilde genişletilmesi hedeflenmektedir. Bu kapsamda, Bodrum Çökertme Kebabının Bodrum guletleri ve tırhandillerinin menülerinde de yer almasının planlandığı, ilgili denetim ve belgelendirme süreçlerinin başlatılacağı ifade edilmiştir. Böylece, coğrafi işaretli ürünün turizm sektöründe daha geniş bir kullanım alanı bulması ve bölgenin gastronomik kimliğinin deniz turizmi aracılığıyla da tanıtılması amaçlanmaktadır.

Ayrıca, Bodrum Çökertme Kebabının coğrafi işaret tesciline ilişkin sürecin kamuoyuna doğru ve etkili biçimde aktarılmasında yerel basının önemli bir işlev üstlendiği vurgulanmıştır. Bu doğrultuda, coğrafi işaretli ve sertifikalı ürünlerin yaygınlaştırılması amacıyla daha fazla işletmenin belgelendirme sürecine katılımının teşvik edilmesinin gerekliliği ifade edilmektedir.

Referanslar

Bodrum Ticaret Odası (2026). Bodrum Çökertme Kebabı coğrafi işaret sertifikaları ilk sahiplerini buldu. https://www.bodto.org.tr/haberler/bodrum-cokertme-kebabi-cografi-isaret-sertifikalari-ilk-sahiplerini-buld (Erişim tarihi: 07.08.2026); Türk Patent ve Marka Kurumu (2025). Bodrum Çökertme Kebabı mahreç işareti sicil belgesi (Tescil No: 1759), 14 Ağustos 2025. https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/9c1c5ecb-1bca-4eea-9eb1-8aa868fadb64.pdf; Türk Patent ve Marka Kurumu (2026). Bodrum Çökertme Kebabı. Coğrafi İşaretler Portalı. https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/11404 (Erişim tarihi: 07.08.2026).

Konuyla ilgili diğer maddeler için bkz.: