Salda Gölü Özel Çevre Koruma Bölgesi, Burdur ili Yeşilova ilçesi sınırları içerisinde yer alan Salda Gölü ile gölü çevreleyen karasal alanları kapsayan korunan doğal alandır. Bölgenin temel doğal unsurunu, kapalı havza özelliğine sahip Salda Gölü oluşturmaktadır. Yaklaşık 184 metre derinliğe ulaşan göl; yüksek alkalinitesi, berrak suyu ve kıyı kesimlerinde gözlenen beyaz renkli mineral oluşumları ile karakterize edilmektedir. Göl ve çevresinde sulak alan, akarsu, kumul, orman, ağaçlık, dağ bozkırı, kayalık ve tarım alanlarından oluşan farklı habitatlar bulunmaktadır.

Salda Gölü Özel Çevre Koruma Bölgesi, Akdeniz Bölgesi’nin Antalya Bölümü’nde, Burdur ilinin Yeşilova ilçesinde bulunmaktadır. Salda Gölü, Burdur-Denizli karayolu güzergâhının yakınında ve Yeşilova ilçe merkezinin kuzeybatısında yer almaktadır. Göl yaklaşık 37°29′-37°33′ kuzey enlemleri ile 29°37′-29°41′ doğu boylamları arasında konumlanmaktadır. Özel Çevre Koruma Bölgesi, gölün yanı sıra çevresindeki karasal alanları da kapsamakta ve yaklaşık 295,63 km² yüzölçümüne sahiptir. Bölge sınırları içerisinde Salda, Doğanbaba, Kayadibi, Işıklar, Düden ve Niyazlar yerleşimleri bulunmaktadır.

Salda Gölü, neotektonik süreçlerle şekillenmiş tektonik bir çanak içerisinde gelişmiş kapalı havza gölüdür. Göl çevresinde gözlenen fay diklikleri, kıyı taraçaları ve yükselmiş kıyı şekilleri, tektonik hareketlerin kıyı morfolojisi üzerindeki etkisini ortaya koymaktadır. Havza çevresinde ofiyolitik kayaçlar ile bunlarla ilişkili serpantinleşmiş birimler yaygın olarak görülmektedir. Kıyı kesimlerinde ise alüvyal deltalar, kumul alanları, falezler ve taraçalar gibi farklı jeomorfolojik oluşumlar bulunmaktadır.

Gölün karakteristik jeolojik özelliklerinden biri, kıyı ve sığ su kesimlerinde gözlenen hidromanyezit oluşumlarıdır. Magnezyum bakımından zengin hidrojeokimyasal koşullar ile mikrobiyal faaliyetler, bu mineral oluşumlarının gelişiminde etkili olmaktadır. Göl kıyılarında gözlenen beyaz renkli oluşumlar, suyun turkuaz tonlarıyla birlikte alanın karakteristik peyzaj unsurlarından birini meydana getirmektedir. Bu özellikler Salda Gölü’nün jeolojik, hidrojeolojik ve jeobiyokimyasal araştırmalar açısından da incelenmesine olanak sağlamaktadır.

Salda Gölü, dışa akışı bulunmayan kapalı bir havza içerisinde yer almakta ve su bütçesi yağış, yüzeysel ve yer altı suyu girdileri ile buharlaşma arasındaki dengeye bağlı olarak şekillenmektedir. Göl suyunun yüksek alkalinitesi ve görece düşük tuzluluk düzeyi, ekosistemin temel hidrojeokimyasal özellikleri arasında yer almaktadır. Havzanın farklı yükselti basamakları ve habitat özellikleri, çeşitli bitki ve hayvan türlerinin yaşam alanlarının oluşmasına katkı sağlamaktadır.

Özel Çevre Koruma Bölgesi’nde gerçekleştirilen biyolojik çeşitlilik araştırmalarında, sucul ve karasal habitatlarda çok sayıda bitki ve hayvan türünün bulunduğu belirlenmiştir. Yapılan çalışmalardan birinde 61 familyaya ait 301 sucul ve karasal bitki taksonu tespit edilmiştir. Bölgedeki bitki çeşitliliği içerisinde endemik ve nadir taksonlar da bulunmaktadır. Göl ekosisteminin önemli biyolojik unsurlarından biri Salda yosunbalığı (Aphanius splendens) olup tür Salda Gölü havzasına özgü endemik bir balık türüdür. Bölge, farklı dönemlerde çeşitli su kuşlarının barınma, beslenme ve konaklama alanı olarak da kullanılmaktadır.

2020-2022 yılları arasında gerçekleştirilen biyolojik çeşitlilik araştırmaları kapsamında Özel Çevre Koruma Bölgesi içerisinde 1.113 takson/tür tespit edilmiş; bunların 42’sinin endemik, 382’sinin ise bölge için yeni kayıt niteliğinde olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlar, biyolojik çeşitliliğin yalnızca göl ekosistemiyle sınırlı olmadığını ve gölü çevreleyen karasal habitatların da koruma açısından dikkate alınması gerektiğini göstermektedir.

Salda Gölü çevresinde doğal kaynakların yanı sıra tarihsel ve arkeolojik değerler de bulunmaktadır. Yeşilova ve yakın çevresinde Neolitik dönemden itibaren yerleşim faaliyetlerine ilişkin bulgular tespit edilmiştir. 2025 yılında Doğanbaba köyü Gevursandığı mevkiinde, Salda Gölü Özel Çevre Koruma Bölgesi sınırları içerisinde antik dönem yerleşim alanının tescil edilmesi, bölgenin doğal ve kültürel miras unsurlarını birlikte barındırdığını ortaya koymaktadır. Göl çevresi geçmişten günümüze rekreasyon, yüzme ve çeşitli günübirlik kullanım faaliyetlerine konu olmuştur.

Salda Gölü Özel Çevre Koruma Bölgesi, doğal peyzaj özellikleri ve jeolojik oluşumları nedeniyle turizm ve rekreasyon faaliyetleri açısından önem taşımaktadır. Gölün turkuaz renkli suyu, beyaz kıyı oluşumları ve çevresindeki doğal alanlar fotoğrafçılık, doğa gözlemciliği, yürüyüş ve manzara seyri gibi faaliyetler açısından çekim unsuru oluşturmaktadır. Salda Gölü Tabiat Parkı, Beyaz Adalar, Yeşilova Halk Plajı ve Doğanbaba çevresi, ziyaretçilerin yoğun olarak kullandığı başlıca alanlar arasında yer almaktadır. Bölge, Burdur ili ve çevresindeki doğal ve kültürel çekim merkezleriyle birlikte değerlendirildiğinde bölgesel turizm hareketliliğinin önemli noktalarından birini oluşturmaktadır.

Salda Gölü ve çevresi, 14 Mart 2019 tarihli ve 824 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Özel Çevre Koruma Bölgesi olarak ilan edilmiş ve karar 15 Mart 2019 tarihli ve 30715 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Koruma alanının yönetimi ve korunmasına yönelik çalışmalar Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü tarafından yürütülmektedir. Koruma statüsü, göl ekosistemi ile birlikte havza içerisindeki karasal ekosistemlerin, biyolojik çeşitliliğin, jeolojik ve jeomorfolojik oluşumların korunmasını kapsamaktadır.

Bölgenin yönetiminde biyolojik çeşitliliğin izlenmesi, hidrolojik ve ekolojik özelliklerin araştırılması, ziyaretçi yönetimi, atık su kontrolü, taşıma kapasitesinin belirlenmesi ve alan kullanımının planlanması temel çalışma konuları arasında yer almaktadır. Özellikle hassas kıyı alanlarında ziyaretçi hareketlerinin kontrol edilmesine yönelik düzenlemeler uygulanmaktadır. Bu kapsamda kıyı alanlarının araç trafiğine kapatılması, belirli bölgelerde ziyaretçi kullanımının sınırlandırılması ve rekreasyon faaliyetlerinin belirlenmiş alanlarda gerçekleştirilmesi gibi uygulamalar hayata geçirilmiştir.

Salda Gölü’nün kapalı havza özelliği, hidrolojik değişimlere karşı ekosistemin duyarlılığını artırmaktadır. Yağış miktarı ve rejimindeki değişimler, buharlaşma koşulları ile havzadaki su kullanımı gölün su bütçesi üzerinde etkili olabilecek başlıca faktörlerdir. Bunun yanı sıra atık su, katı atık, kıyı kullanımı ve yoğun rekreasyon faaliyetleri, gölün su kalitesi ve kıyı ekosistemleri bakımından izlenmesi gereken başlıca çevresel konular arasında bulunmaktadır.

Bu çerçevede Özel Çevre Koruma Bölgesi’nde atık suların kontrolü ve arıtılması, hassas habitatların izlenmesi, biyolojik çeşitlilik çalışmalarının sürdürülmesi, ziyaretçi kullanımının düzenlenmesi ve alanın taşıma kapasitesine ilişkin araştırmalar yürütülmektedir. Salda Gölü Özel Çevre Koruma Bölgesi’nin yönetiminde gölün hidrolojik ve ekolojik bütünlüğünün korunması ile doğal, jeolojik, biyolojik ve kültürel değerlerin sürdürülebilir biçimde kullanılması temel koruma hedefleri arasında yer almaktadır.