Bursa kuşatması devam ederken Osman Gazi, oğlu Orhan Bey’e şehirdeki kubbeli yapıyı işaret ederek “Oğul; ben öldüğüm vakit beni Bursa’da şol gümüşlü kubbenin altına koyasın.” demiştir. Söz konusu kubbeli yapı, günümüzde Tophane Parkı olarak düzenlenen alanın girişinde, sol tarafta yer alan şapeldir. Bursa’nın fethinden sonra şapel mescide dönüştürülmüş ve Osman Gazi buraya defnedilmiştir. Roma İmparatorluk Dönemi’nden itibaren görülen örneklerle büyük benzerlik taşıyan bu şapelin XI. yüzyılda inşa edildiği bilinmektedir. Şapelin narteks bölümünde yer alan mezarlar ise günümüzde açıkta kalmıştır. 1801 yılında çıkan yangınla, 1855 depremiyle de tamamen yıkılan türbe, Sultan Abdülaziz tarafından eski yapısına sadık kalınarak 1863 yılında yeniden yaptırılmıştır. Sekizgen plan üzerine inşa edilen ve kubbe ile örtülen türbeye, kuzey cephesindeki ahşap antreden giriş sağlanır.

Türbenin ortasında yer alan sedef kakmalı ahşap sanduka Osman Gazi’ye aittir ve sanduka, yine sedef kakmalı korkuluklarla çevrilmiştir. Sandukanın üzerinde Sultan Abdülaziz dönemindeki restorasyon süreciyle ilişkilendirilen, kadife üzerine gümüş ve sim işlemeli bir puşide bulunmaktadır. Bu örtüde Osman Gazi’nin şahsiyeti, doğumu, saltanat süresi ve vefatına ilişkin bilgiler yer almaktadır. Türbede ayrıca Osman Gazi’nin oğlu Alâeddin Bey; Orhan Bey’in eşi Asporça Hatun ve oğlu İbrahim Bey; I. Murad’ın oğlu Savcı Bey’e ait sandukalar ile kimliği bilinmeyen on iki sanduka daha bulunmaktadır. Selçuklu Sultanı Alâeddin’in Osman Bey’e bağımsızlık sembolü olarak gönderdiği davul, tesbih, tuğ ve sancak bu türbede muhafaza edilmiştir. Bu nedenle halk arasında “Davullu Manastır” adıyla anılan yapı, özellikle yabancı yazarlar tarafından yanlış yorumlanarak “Dâvud Manastırı” şeklinde ifade edilmiştir. Türbe, konak salonlarını andıran bir dekorasyon anlayışıyla düzenlenmiş; pencerelere kumaş perdeler yerleştirilmiştir. Fransız mimari üslubunun etkilerinin görüldüğü bu bölümde küçük ölçekli bir mihrap bulunmaktadır. Pencere parmaklıkları ise dökme demir malzemeden imal edilmiştir.

Osman Gazi Türbesi, 2014 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne kaydedilen “Bursa ve Cumalıkızık: Osmanlı İmparatorluğu’nun Doğuşu” adlı seri miras alanı kapsamında yer alan Bursa miras alanının önemli bir parçasıdır. Bursa’nın düşman işgalinden kurtuluşunun 98. yılı etkinlikleri çerçevesinde Eylül 2020’de türbe önünde İl Jandarma Komutanlığı personeli tarafından başlatılan saygı nöbeti, o tarihten bu yana kesintisiz olarak sürdürülmektedir. Nöbet tutacak personel, fiziki özellikleri dikkate alınarak gönüllülük esasına göre seçilmektedir. Alp kıyafetleri giyen, kılıç ve balta gibi tarihî silahlarla donatılan nöbetçiler, heybetli ve kararlı duruşlarıyla her sabah görev yerlerine giderek Osman Gazi Türbesi’nin tarihsel ve sembolik önemini günümüzde de görünür kılmaktadır.