Giresun Tombul Fındığı, Karadeniz Bölgesi’nde özellikle Giresun ili ve çevresinde yetiştirilen; yüksek kalite ve karakteristik lezzetiyle hem ulusal hem de uluslararası düzeyde tanınan, coğrafi işaretle koruma altına alınmış özel bir fındık çeşididir. Yetiştiği bölgenin iklimi, topografyası ve toprak yapısı ile yerel flora ve faunasıyla (terroir) doğrudan ilişkili olan Giresun Tombul Fındığı, tarımsal bir ürün olmanın ötesinde, Giresun’un ekonomik, kültürel ve toplumsal kimliğinin temel unsurlarından biri olarak öne çıkmaktadır.

Giresun Tombul Fındığı’nın kökeni, Doğu Karadeniz’de yer alan Giresun ili ve sınırlı ölçüde çevre ilçelere dayanmaktadır. Bölge; nemli iklimi, düzenli yağış rejimi, karakteristik toprak özellikleri ve engebeli topoğrafyasıyla fındık tarımı açısından yüksek verimliliğe elverişli doğal koşullar sunmaktadır. Nesillerdir süregelen fındık yetiştiriciliği, bölgede kuşaktan kuşağa aktarılan bir üretim ve tüketim kültürü yaratmış; bu durum Giresun Tombul Fındığı’nı yalnızca ekonomik bir değer olmaktan çıkararak gastronomik miras niteliğine taşımıştır. Osmanlı döneminden itibaren fındığın bölge ekonomisindeki yerinin giderek güçlendiği, Cumhuriyet döneminde ise örgütlü üretim ve ticaret yapılarıyla daha kurumsal bir nitelik kazandığı görülmektedir.

Botanik olarak Corylus avellana L. türüne ait olan Giresun Tombul Fındığı; yuvarlak (tombul) şekli, ince kabuğu, açık iç rengi ve yüksek yağ oranıyla ayırt edilir. Özellikle oleik asit bakımından zengin olması, kendine özgü aroması ve ağızda bıraktığı yoğun lezzet hissi, bu ürünü diğer fındık çeşitlerinden üstün kılan başlıca özellikler arasındadır. Çiğ ya da kavrulmuş olarak tüketildiğinde acılık bırakmaması ve kolay çiğnenebilir yapısı, gıda sanayinde tercih edilmesinin temel nedenlerindendir.

Giresun Tombul Fındığı genellikle Ağustos ayının ikinci yarısı ile Eylül ayının başı arasında hasat edilmektedir. Hasat dönemi, fındığın tam olgunluğa ulaşması ve zurufundan kolayca ayrılabilir hâle gelmesi dikkate alınarak belirlenmektedir. Eğimli ve zorlu arazi yapısı nedeniyle hasat, büyük ölçüde elle ve yerden toplama yöntemine dayanmaktadır. Dallardan silkme yoluyla yere düşürülen fındıklar geleneksel biçimde toplanmakta, ardından harman alanlarına taşınmaktadır. Hasat sonrası fındıklar zuruflarından ayrılarak doğal koşullarda, güneş altında kontrollü biçimde kurutulmaktadır. Kurutulan fındıklar daha sonra boyut ve kalite kriterlerine göre sınıflandırılarak kabuklu ya da iç fındık olarak depolanmakta; tüketime veya sanayiye yönelik kullanımda ise ihtiyaca göre kavurma, öğütme ve paketleme gibi işlemlerden geçirilmektedir.

Giresun Tombul Fındığı’nın en önemli özelliklerinden biri, coğrafi işaretle koruma altına alınmış olmasıdır. Ürün, Türkiye’de menşe adıyla tescil edildikten sonra 2022 yılında Avrupa Birliği’nde de “Menşe Adı (PDO)” statüsü kazanmıştır. Bu tescil, ürünün niteliklerinin doğrudan yetiştiği coğrafyadan kaynaklandığını resmî olarak belgelemekte ve uluslararası pazarda korunmasını sağlamaktadır. Günümüzde Giresun Tombul Fındığı, ihracat potansiyeli yüksek bir ürün olarak gıda sanayinde; pastacılık ve çikolata sektöründe ve yöresel gastronomi sunumlarında önemli bir yer tutmaktadır. Kültürel açıdan ise Giresun’un simgesel ürünlerinden biri olarak yerel festivallerde, tanıtım faaliyetlerinde ve akademik çalışmalarda sıklıkla referans verilen bir değer olmayı sürdürmektedir.