Ayvalık Sakızlı Kurabiye
GASTRONOMİ Kurabiye Balıkesir
(Ayvalık, Balıkesir, 2023
-
2026
Damla sakızının; iç hastalıkları, solunum yolu rahatsızlıkları, kadın hastalıkları ile ağız ve diş sağlığı başta olmak üzere tıp ve ilaç sektöründe önemli bir yere sahip olduğu bilinmektedir. Gıda sektöründe de önemli bir yeri olan damla sakızı, Türk mutfağında yiyeceklere kazandırdığı lezzet ve hoş koku sebebiyle sıklıkla tercih edilmektedir. Ayvalık’ta da geçmiş dönemlerde yemek ve tatlılarda bir aroma verici olarak kullanılan damla sakızı, özellikle sakızlı kurabiye ve sütlü tatlı gibi ürünlerde yaygın olarak kullanılmaktadır. Sakızlı kurabiyenin geçmişte nişan, düğün ve lohusa ziyareti gibi özel günlerde hazırlandığı bilinmektedir. Günümüzde bu özel günlerde kullanımı oldukça azalmış ve gastronomik bir ürün olarak varlığını sürdürmektedir (Coşar 2017; Ağan ve Özer 2020).
Ayvalık sakızlı kurabiyenin kökeninin 1923 yılına dayandığı bilinmektedir. Yörenin pastacıları tarafından 1940’lı yıllardan beri geleneksel yöntemlerle üretilen bu ürün, nesilden nesle aktarılmıştır. Kurabiye; damla sakızı, buğday unu, zeytinyağı veya margarin, yumurta, maya, karbonat ve şeker kullanılarak hazırlanmaktadır. -18 °C’de muhafaza edilen damla sakızı, üretimin yapılacağı gün dondurucudan çıkarılmakta ve küp şeker ile havanda ezilmektedir. Sırasıyla un, maya, toz hâline getirilen damla sakızı ve yumurta karıştırılır. Daha sonra karbonat ve şeker ilave edilip homojen kıvamlı bir hamur hâline gelinceye kadar yoğurulur. Hamurdan yaklaşık 7 cm büyüklüğünde bezeler oluşturulmakta, ardından yumurta sarısı sürülerek tüm yüzeyi susamla kaplanmaktadır. Önceden ısıtılmış 180 °C fırında ortalama 22 dakika pişirilir ve 10 dakika dinlenme süresi sonrasında servis edilmesi önerilmektedir (TP 2023).
Ayvalık sakızlı kurabiye, Ayvalık Belediyesi tarafından Türk Patent ve Marka Kurumu’na 2023 yılında tescil ettirilmiş ve mahreç işareti ile koruma altına alınmıştır. Bu tescil, sakızlı kurabiyenin Ayvalık ile olan bağını resmî olarak belgelemekte ve yörenin gastronomik mirasının korunmasına katkı sağlamaktadır.
Referanslar
Ağan, C. ve Özer, Ç. (2020). Damla sakızının Türk mutfağındaki yeri, önemi ve kullanım alanları, Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(3): 3002-3015. Erişim tarihi: 22 Ocak 2026, https://tutad.org/index.php/tutad/article/view/342/341.; Coşar, Y. (2017). Somut olmayan kültürel mirasın korunmasında kadın emeğinin rolü, Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 17(38): 115-138. Erişim tarihi: 22 Ocak 2026, https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/336659.; Türk Patent ve Marka Kurumu. (2023). [Başlık belirtilmemiş] [PDF]. Erişim tarihi: 22 Ocak 2026, https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/f1861a15-0d43-41f2-9570-541bcf1af016.pdf.
