Akşehir Bankası, Osmanlı Devleti’nin son döneminde gelişen millî iktisat politikalarının Anadolu’daki önemli örneklerinden biri olarak kabul edilen ve 1909 yılında “Akşehir İktisad-ı Osmanî Şirketi” adıyla kurulan, 1916 yılında banka statüsü kazanarak faaliyetlerini sürdüren yerel sermayeye dayalı bir finans kuruluşudur. XIX. yüzyılın sonlarından itibaren Osmanlı mali sisteminin büyük ölçüde yabancı sermayeli bankalar ve tefeci-sermayedar grupların kontrolünde olması, Anadolu’da yaşayan Müslüman-Türk halkın finansal kaynaklara erişimini sınırlamış; bu durum yerel ekonomik örgütlenme arayışlarını hızlandırmıştır. Bu bağlamda Akşehir Bankası, yalnızca bir finans kurumu değil, aynı zamanda ekonomik bağımsızlık ve yerli sermaye hareketinin kurumsal bir yansıması olarak ortaya çıkmıştır.

XX. yüzyılın başlarında Konya vilayetine bağlı önemli bir kaza merkezi olan Akşehir’de tarım ve ticaret potansiyeline rağmen finansman yetersizliği önemli bir sorun teşkil etmekteydi. Çiftçilerin yüksek faizli borçlanmaya mecbur kalması ve ürünlerini düşük fiyatlarla satmak zorunda olmaları, yerel eşraf ve tüccar kesimini alternatif bir finansal yapı kurmaya yöneltmiştir. Bu doğrultuda halkın küçük tasarruflarının bir araya getirilmesi amacıyla kurulan Akşehir İktisad-ı Osmanî Şirketi, kısa sürede güven kazanarak bölgesel ekonomik faaliyetlerde etkin rol üstlenmiştir. 1916 yılında banka statüsüne kavuşan kurum, 300.000 liralık sermaye ve hisse sistemiyle faaliyetlerini genişletmiş; yerel sermaye birikiminin finansal yapıya dönüşmesinde öncü olmuştur.

Akşehir Bankası, Millî Mücadele döneminde ekonomik işlevinin ötesinde önemli bir toplumsal rol üstlenmiştir. Akşehir’in Batı Cephesi açısından stratejik bir merkez haline geldiği bu süreçte banka yöneticileri ve ortakları, lojistik ve mali destek sağlayarak direniş faaliyetlerine katkıda bulunmuştur. Bu yönüyle kurum, Anadolu’daki yerel dayanışma ve örgütlenme ağlarının önemli bir parçası olarak değerlendirilir. Cumhuriyet’in ilanından sonra ise Türkiye’de özel teşebbüsün teşvik edilmesiyle birlikte banka sermayesini artırmış, farklı şehirlerde şubeler açarak bölgesel bir finans kuruluşundan ulusal ölçekte faaliyet gösteren bir yapıya dönüşmüştür.

Banka, yalnızca finansman sağlamakla kalmayıp Akşehir’in modernleşme sürecine de katkı sunmuştur. Şehir elektriğinin sağlanması, içme suyu tesislerinin kurulması ve çeşitli altyapı yatırımları, kurumun yerel kalkınma üzerindeki etkisini göstermektedir. Bu yönüyle Akşehir Bankası, Anadolu’da ekonomik ve kentsel gelişimin birlikte yürütüldüğü erken örneklerden biri olarak dikkat çekmektedir. Ancak 1940’lı yıllardan itibaren Türkiye bankacılık sisteminde yaşanan yapısal dönüşümler, küçük ölçekli yerel bankaların rekabet gücünü azaltmış; sermaye yetersizliği ve artan maliyetler nedeniyle Akşehir Bankası daralma sürecine girmiştir. Kuruma tanınan faaliyet süresinin sona ermesiyle birlikte 1966 yılında tasfiye süreci başlatılmış, bu süreç 1976 yılında tamamlanmıştır.

Akşehir Bankası, Anadolu’da yerel sermayeye dayalı bankacılık girişimlerinin başarılı örneklerinden biri olarak Türk bankacılık tarihinde özel bir yere sahiptir. Kuruluş amacı, işlevleri ve toplumsal katkıları itibarıyla değerlendirildiğinde, yalnızca bir finans kurumu değil, aynı zamanda Osmanlı’dan Cumhuriyet’e geçiş sürecinde ekonomik örgütlenmenin ve yerel kalkınma anlayışının önemli bir temsilcisi olarak kabul edilmektedir.