Debbağ esnafının piri ve 32 farklı meslek grubunun önderi olarak kabul edilen Ahi Evran, Ahilik Teşkilatı’nın kurucusudur. Günümüzde İran sınırları içinde kalan Azerbaycan bölgesinin Hoy şehrinde dünyaya gelen Ahi Evran’ın doğum yılı kesin olarak bilinmemekle birlikte, 93 yıl yaşamış olması ve 1261 yılında vefat etmesi göz önünde bulundurulduğunda 1171 yılında doğduğu kabul edilmektedir. Azerbaycan, Horasan ve Bağdat’ta aldığı eğitimin ardından 1205 yılında Anadolu’ya gelerek Kayseri’ye yerleşmiş; burada Ahilik Teşkilatı’nı kurmuş ve bu yapının Anadolu’nun birçok kentinde yayılmasını sağlamıştır. Bir dönem Konya ve Denizli’de de bulunan Ahi Evran, hayatının son yıllarını Kırşehir’de geçirmiş ve 1261 yılında burada vefat etmiştir.

Ahi Evran Türbesi, Kırşehir il merkezinde onun adını taşıyan mahallede yer almaktadır. Zaviyenin arka bölümünde bulunan yapı; ortada kubbe ile örtülmüş bir ana mekân (orta sofa), kuzey ve güneyde simetrik düzenlenmiş iki hücre ile doğuya doğru uzanan sivri tonozlu bir eyvandan oluşmaktadır. Giriş, cümle kapısının karşısındaki küçük kemerli bir kapıdan sağlanmaktadır. Kapının üzerinde Dulkadiroğulları’ndan Süleyman Bey’in oğlu Alâeddin Bey’e ait H. 886 (M. 1481) tarihli kitabe bulunmaktadır. Kuzeydeki kubbeli hücre, Ahi Evran’ın türbesi olarak düzenlenmiştir. Türbenin zemini, birkaç basamakla yükseltilmiş bir seki biçimindedir. Bu bölümde Ahi Evran’ın mezarını simgeleyen büyük ve sade bir ahşap sanduka bulunmaktadır. Daha önce bu sandukanın arkasında yer aldığı ve üzerindeki oyma yazılardan Şeyh Erzurumî’ye ait olduğu anlaşılan ahşap sanduka ise günümüzde Ankara Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün envanterinde koruma altındadır. Türbe mekânı, kuzey ve doğu cephelerdeki alçı şebekeli fevkanî pencerelerle ışık almaktadır. Alçı şebekelerdeki geometrik ve bitkisel motifler Mahmut Akok tarafından yapılmıştır.

Doğudaki eyvan, zaviyenin mescidi olarak kullanılmış olup alçı süslemeli bir mihraba sahiptir. Eyvana, Ahi Evran Türbesi ile aynı seviyedeki basamaklardan çıkılmaktadır ve burada kime ait oldukları belirlenemeyen altı sade ahşap sanduka bulunmaktadır. Eyvan, doğudan kemerli üst pencereyle; diğer üç yönden ise küçük alt pencerelerle aydınlatılmaktadır. Güney duvarda yer alan kitabe, yapının Hasan Bey’in emriyle H. 854 (M. 1450) yılında inşa edildiğini belgelemektedir. Orta sofanın güneyindeki kubbeli oda, zaviyeye bitişik yapıların istimlâk edilmesinin ardından yapılan kazılarla ortaya çıkarılan özgün temeller üzerine yeniden inşa edilmiştir ve günümüzde Ahi Evran ile ahilere ait belge ve eşyaların sergilendiği bir teşhir alanı olarak kullanılmaktadır.

Ahilik geleneğinin merkezi olarak bilinen Kırşehir’de yer alan türbe, 2014 yılında Türkiye’nin UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne dâhil edilmiş olup tarihî ve manevî niteliğiyle kente gelen ziyaretçilerin sıkça ziyaret ettiği mekânlardan biridir.