Kahramanmaraş’ın Dulkadiroğlu ilçesine bağlı Gazipaşa Mahallesi’nde bulunmaktadır. Maraş ekolü olarak adlandırılan başta Nuri Pakdil olmak üzere Mehmet Akif İnan, Rasim Özdenören, Alaeddin Özdenören, Erdem Bayazıt, Ali Kutluay ve Cahit Zarifoğlu’nun Maraş merkezli başlayan ve sonraki yıllarda devam eden birliktelikleri Hamle, Edebiyat ve Mavera gibi Türk edebiyatının unutulmaz dergilerini ortaya çıkardı. Cahit Zarifoğlu’nun şiirinde; Bu insanlar dev midir, Yatak görmemiş gövde midir şeklinde bahsettiği Yedi Güzel Adam zamanla yolları aynı şehir ve aynı okulda kesişen bu değerli edebiyatçılara yakıştırılan bir isim haline geldi. Bu isimlerin değerli hatıralarını yaşatmak ve Kahramanmaraş’ın her taşına sinmiş köklü edebiyat geleneğini gözler önüne sermek amacıyla Yedi Güzel Adam Edebiyat Müzesi adıyla uluslararası standartlarda bir edebiyat müzesi ve çağdaş bir kütüphane kurulmasına karar verildi. Müze için, Yedi Güzel Adam olarak nitelendirilen şairlerin de öğrenim gördüğü, eski Maraş Lisesi’nin (Kara Lise) tarihi binası uygun görüldü.

Binanın tarihi çok eskilere dayanmaktadır. Müze binası, 1882 yılında Amerikan misyonerleri tarafından Merkezi Türkiye Kız Koleji (Central Turkey College For Girls) resmi adıyla eğitim kurumu olarak hizmete açıldı. Amerikan kadın misyonerleri ve yerli Protestanların da desteği ile kurulan bu kolejin amacı Güneydoğu Anadolu’da Hıristiyanlığı yayabilecek ve azınlıkları aydınlatabilecek yerel kız liderler yetiştirmekti. Kolej, Lozan Antlaşması’yla kapatılıp Cumhuriyet’in ilanından sonra 1933 yılında, Maraş şehrindeki ilk eğitim kurumu olarak tekrar açıldı. 1945 yılından 1965 yılına kadar Maraş Lisesi olarak varlığını sürdürdü ve şehrin önde gelen isimlerini yetiştirdi. Günümüzde ise sadece iki yapısı ayakta kalan kolej binası Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılan onarım ve restorasyon sürecinden sonra edebiyat müzesi ve kütüphane olarak 2019 yılında hizmete açıldı. Değerli edebiyatçıların yollarının kesiştiği anısal değere sahip bu binada kurulmuş olan Yedi Güzel Adam Edebiyat Müzesi köklü ve zengin Türk edebiyatını ve buradaki Kahramanmaraş etkisini geçmişten günümüze gözler önüne sermektedir.

Yedi Güzel Adam Edebiyat Müzesi’nde yer alan görsel panolar, video filmler, replikalar, dijital sunumlar, görsel malzemeler, canlandırmalar, dekorlar, sesli anlatımlar, müzikle desteklenmiş sergi esaslı düzenlemeler, interaktif panolar ve kiosklar aracılığıyla ziyaretçilere edebiyat tarihi hakkında bilgi vermek amaçlanmaktadır. Bu sayede ziyaretçilerin keşfederken hem öğrenerek hem de eğlenerek farklı bir müze deneyimi yaşaması hedeflendi.

Müzenin ilk katında edebiyat ve Maraş’taki edebiyata dair bilgilendirmeler verildikten sonra kronolojik olarak sözlü ve yazılı edebiyat süreçleri V. ve X. yüzyıllar arasındaki İslamiyet öncesi Türk Edebiyatı, X. ve XIX. yüzyıllar arası İslamiyet etkisindeki Türk Edebiyatı ve XIX. yüzyıl Batı Etkisindeki Türk Edebiyatı dönemlerine ait bilgiler verilmektedir. Ayrıca söz konusu kronolojideki kırılma noktaları ve Türk edebiyatına damga vurmuş önemli şahsiyetler ön plana çıkarılmaktadır.

İkinci katta Türk Edebiyatı kronolojisinin devamı olarak Milli Edebiyat dönemi ve genç Cumhuriyet’in edebiyat anlayışları aktarılırken çeşitli objeler ve dekorlarla hazırlanmış özel sunum alanlarında Alaeddin Özdenören, M. Akif İnan, Erdem Bayazıt ve Rasim Özdenören’in edebi kişilikleri yansıtılmaktadır. Ziyaretçiler ayrıca bu kattaki şairlerin kendi seslerinden şiirler dinleyip, eserlerini daha yakından inceleme fırsatı bulabilmektedirler.

Müzenin üçüncü katında geçmişten günümüze kadar gelen Maraş ekolünün diğer önemli sanatçıları Cahit Zarifoğlu, Nuri Pakdil, Sezai Karakoç, Necip Fazıl Kısakürek, Bahaettin Karakoç, Mahzuni Şerif ve Abdurrahim Karakoç için ayrılmış bölümlerde bu sanatçılara yönelik özel, etkili ve dinamik sunumlar ve canlandırmalar yapılmıştır. Aynı zamanda ziyaretçiler bu sanatçılara ait eserlerin yayınlanmış oldukları dergileri de inceleyebilmektedirler.

Müze Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı bir birim olarak hizmet vermektedir. Türkiye’de nadir bulunan edebiyat müzelerinin içerisinde teknolojik ve görsel donanımlara sahip olmasından dolayı önem arz etmektedir.

7 Güzel Adam Edebiyat Müzesi ve Kütüphanesi, Kahramanmaraş’ta bulunan ve Türk edebiyatında özellikle 1970’li yıllardan itibaren millî ve manevi değerlere dayalı edebiyat anlayışını temsil eden yedi şair ve yazarın yaşamlarını, eserlerini ve edebî miraslarını koruma, araştırma ve tanıtma amacıyla kurulmuş ihtisas müzesidir. Müze, aynı zamanda bir araştırma kütüphanesini de bünyesinde barındırmaktadır. 2021 yılında Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi (KSÜ) himayesinde hizmete açılmıştır.

Müzenin adını aldığı “7 Güzel Adam” ifadesi, modern Türk edebiyatında ortak bir edebî ve düşünsel çizgide buluşan Mehmed Akif İnan, Cahit Zarifoğlu, Erdem Bayazıt, Rasim Özdenören, Nuri Pakdil, Sezai Karakoç ve Ali Kutlay gibi isimleri kapsamaktadır. Bu sanatçılar, benimsedikleri estetik anlayış, dünya görüşü ve “Diriliş”, “Mavera” ve “Yöneliş” gibi dergiler etrafında şekillenen edebî üretimleriyle tanınmaktadır.

Müze, söz konusu yazarların doğrudan ya da dolaylı olarak Kahramanmaraş ile kurdukları bağları görünür kılmak amacıyla yerel yönetimler, üniversite ve Kültür ve Turizm Bakanlığı iş birliğiyle oluşturulmuştur. 25 Şubat 2021 tarihinde açılan müze, geleneksel Maraş evlerinin mimari özelliklerini taşıyan restore edilmiş bir yapıda hizmet vermektedir.

Müze; süreli ve süresiz sergi salonları, ihtisas kütüphanesi, dijital arşiv, okuma salonu ve çeşitli etkinlik alanlarından oluşmaktadır. Koleksiyonunda yazarların mektupları ve günlükleri, eserlerinin ilk baskıları, el yazması şiir defterleri, kişisel eşyaları, dönemin edebî dergileri, akademik tezler ve görsel-işitsel materyaller yer almaktadır.

Müzenin önemli bir bileşeni olan 7 Güzel Adam İhtisas Kütüphanesi, yaklaşık 15.000 ciltlik koleksiyona sahiptir. Kütüphanede modern Türk edebiyatı, edebiyat kuramı, İslami edebiyat, şiir incelemeleri ve biyografi alanlarında kaynaklar ile dijital veri tabanları bulunmaktadır. Araştırmacılara haftanın altı günü hizmet veren kütüphanede kataloglama çalışmaları uluslararası standartlara uygun olarak yürütülmektedir.

Müze bünyesinde kongreler, paneller, tematik konferanslar, sempozyumlar, şiir etkinlikleri ve edebiyat atölyeleri düzenlenmektedir. Ayrıca lisansüstü düzeyde araştırmalara destek sağlanmakta ve KSÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü kapsamında yürütülen edebiyat odaklı disiplinlerarası çalışmalara ev sahipliği yapılmaktadır.

7 Güzel Adam Edebiyat Müzesi ve Kütüphanesi, yalnızca yedi edebiyatçının hatırasını yaşatan bir müze olmanın ötesinde, modern Türk edebiyatında belirli bir düşünsel ve estetik çizginin sistematik biçimde incelenmesine imkân tanıyan özgün bir kültür kurumu niteliğindedir. Bu yönüyle müze, somut ve somut olmayan kültürel mirası birlikte ele alan, disiplinlerarası bir edebiyat ve hafıza merkezi olarak değerlendirilmektedir.