Ödemiş Nohut Maya Ekmeği

GASTRONOMİ Ekmek TÜRKİYE'NİN İLLERİ İzmir

(Ödemiş, İzmir, 2023)

Ekmek, insanların ürettiği en eski gıda maddelerinden biridir. Ekmeğin 30.000 yıl önceye dayandığı tahmin edilmektedir. Tarih içinde ilk ekilen tahıllar arpa ve buğday olduğu için ilk üretilen ekmeklerin üretiminde kullanıldıkları düşünülmektedir. Bu ekmekler kabarmayan yassı ekmeklerdi ve sıcak taşlar üzerinde pişirilmekteydi. Daha sonra mayalı ekmek yapımı keşfedilmiştir (1) Nohut mayası da ekmek yapımında kullanılan baklagillerdendir. Nohut mayası, kaynamış su, nohut ve tuzun, 16-18 saat boyunca yaklaşık 38°C’de fermente edilmesi ve karışımın süzülmesiyle oluşur. Elde edilen maya sonraki aşamada, buğday unu ve tuz ile karıştırılmasıyla nohut mayası (tatlı maya) elde edilmektedir (2)

Ödemiş nohut maya ekmeği,  geleneksel yöntemlerle üretilen ve nohut mayası ile yapılan yöreye özgü bir ekmek türüdür. Bu ekmek, genellikle ağır ve yoğun bir yapıya sahip olup, Türk mutfağındaki kültürel önemi nedeniyle yerel halk arasında tercih edilmektedir (Kaya ve Çelik, 2020).

Ödemiş ticaret odasının başvurusu sonucu, 1439 tescil numarasıyla 04 Ağustos 2023 tarihinde coğrafi işaret almıştır (Türk Patent ve Marka Kurumu, 2023). Üretiminde nohut mayası, buğday unu, tuz, zeytinyağı ve su kullanılmaktadır. Ağırlığı yaklaşık 1,5 kilogram olan bu ekmeğin kabarmış yüksekliği 10 santimetre, boyutları ise genellikle 20x30 santimetre dikdörtgen veya 25x25 cm kare olarak çeşitlenmektedir (Türk Patent ve Marka Kurumu, 2023).

 

Referanslar

buğdayım.com. (Erişim tarihi: 15.11.2025.); Glutensizbeslen.com. (Erişim tarihi: 17.11.2025.); Kaya, S. ve Çelik, M. (2020). Geleneksel Türk ekmekleri: Ödemiş nohut maya ekmeği üzerine bir inceleme. Gıda Bilimleri Dergisi, 25(3): 45–54.; Türk Patent ve Marka Kurumu. (2023). Ödemiş Nohut Maya Ekmeği coğrafi işareti. Erişim adresi: www.turkpatent.gov.tr, (Erişim tarihi: 11.11.2025.).

Konuyla ilgili diğer maddeler için bkz.: