Muğla Bal ve Kültür Festivali, Muğla’nın Marmaris ilçesine bağlı Orhaniye’de düzenlenen, yöresel çam balı üretimini ve yerel kültürü tanıtmayı amaçlayan festivaldir. İlk kez 16-17 Ekim 2010 tarihlerinde gerçekleştirilen etkinlik, arıcılık faaliyetlerinin desteklenmesi, çam balının tanıtılması ve yöresel kültürel değerlerin ziyaretçilere aktarılması amacıyla düzenlenmiştir.

Festival, gastronomi, yerel ürün ve kültür temalarını bir araya getiren yöresel bir etkinlik niteliğindedir. Etkinliğin temel odağını Orhaniye ve çevresindeki arıcılık faaliyetleri ile çam balı oluşturmaktadır. Festival kapsamında bal üretiminin tanıtılması, arıcıların sorunlarının gündeme getirilmesi ve yöresel ürünlerin ekonomik değerinin artırılması amaçlanmıştır.

İlk organizasyon, Grup Doğayla Barış Derneği ile Orhaniye Köyü Muhtarlığı iş birliğinde gerçekleştirilmiş, Marmaris Kültür Merkezi de etkinliğe destek vermiştir. Festival programında konserler, halk oyunları, çocuk etkinlikleri ve çeşitli kültürel gösteriler yer almıştır.

İlk etkinlik bazı kaynaklarda “Orhaniye Bal ve Kültür Şenliği” adıyla anılmış, sonraki yıllarda ise “Bal ve Kültür Festivali” adı kullanılmaya başlanmıştır. Festivalin 2012 yılında üçüncü kez düzenlenmiş olması, ilk yıllarda yıllık bir düzen içerisinde gerçekleştirildiğini göstermektedir.

Festivalin temel amacı, Orhaniye çam balının yöresel bir ürün olarak tanıtılması ve ürünün bölgeyle ilişkilendirilerek bilinirliğinin artırılmasıdır. Bunun yanında festival, yerel kültürün tanıtılması ve yöre halkı ile ziyaretçilerin bir araya gelmesi açısından da işlev görmüştür.

Etkinliğin ziyaretçi sayılarına ilişkin düzenli istatistiksel veriler bulunmamaktadır. Benzer biçimde festivalin sonraki yıllarda kesintisiz olarak devam edip etmediğine ilişkin yeterli ve doğrulanabilir kayıt da sınırlıdır. Bununla birlikte 2021 yılında yayımlanan akademik bir çalışmada Orhaniye Bal ve Kültür Festivali, Muğla’daki bal ve arıcılık temalı geleneksel etkinlikler arasında değerlendirilmiştir.

Muğla Bal ve Kültür Festivali, çam balının tanıtılması, arıcılık faaliyetlerinin görünürlüğünün artırılması ve yerel kültürel unsurların ziyaretçilerle buluşturulması bakımından önem taşımaktadır. Bu yönüyle etkinlik, Muğla’da tarımsal üretim, gastronomi, yerel kültür ve turizm arasındaki ilişkinin görünür hâle geldiği yöresel festivallerden biri olarak değerlendirilmektedir.