Karaleylek Kanyonu
DOĞAL VE KÜLTÜREL MİRAS Kanyon
(Elazığ, Baskil, Kumlutarla Köyü)
-
2025
Karaleylek Kanyonu, Elâzığ'ın Baskil ilçesi sınırları içerisinde yer alır. Baskil, Doğu Anadolu Bölgesi'nin Yukarı Fırat Bölümü içerisinde yer almakta, güneyinde ve batısında Karakaya Baraj Gölü, doğusunda Elâzığ merkezi, güneydoğusunda da Sivrice ilçesi yer almaktadır. Kaban Boğazı, Fırat Nehri üzerinde oluşmuş birçok boğazdan biridir. Keban Barajı'ndan itibaren 40 kilometre boyunda devam eden Keban Boğazı, 150 ila 300 metre genişliklerinde Kumlutarla köyüne (Baskil) kadar devam etmekte ve sonrasında vadinin genişlemesinden kaynaklı boğaz özelliğini kaybetmektedir.
Karaleylek Kanyonu, Kumlutarla ve Keban ilçesi arasında yaklaşık beş kilometrelik alan içerisinde yer alır. Kumlutarla köyüne iki kilometre Keban ilçesi sınırlarına beş kilometre mesafede bulunan Karaleylek Kanyonu, tektonik hareketler sonucunda yükselmiş ve Malatya havzasının çökmesinin etkisiyle Fırat Nehri’nin derine aşındırmasına bağlı olarak oluşmuştur. Elâzığ il merkezine 85 kilometre ve Baskil ilçesine de 45 kilometre mesafede yer alan Karaleylek Kanyonu, dik yamaçlar içerisindeki mağaralara, “Kara Leylek” göçmen kuşlarının yuvalarını yaptığı çeşitli oyuklara sahip bir yapıdır.
Sayıları dünyada 10 ila 15 bin çift olduğu düşünülen Kara Leyleklerin kanyona yuva yapmalarından dolayı kanyonun ismi buradan gelmektedir. Kanyona Karaleylek ismini veren kişi dönemin Elâzığ Valisi Çetin Oktay Kaldırım’dır. Kış ayları dışında Kara Leylekler kanyondaki yuvalarında konaklamaktadırlar. Karaleylekler dışında; Kaya serçesi, Güvercin, Karabatak, Kaya Kartalı, Martı, Yarasa, Kırlangıç, Bülbül gibi kuş türlerine de ev sahipliği yapmaktadır. Teknelerle ulaşımın sağlandığı Karaleylek Kanyonu; doğa turizmi, mağara turizmi ve kul gözlemciliği turizmi gibi alternatif turizm türlerini içerisinde barındırmaktadır.
Dokuz milyon yıl öncesine ait izlerin bulunduğu Karaleylek Kanyonu, 2019 yılında bölge sakimlerinin yetkililere bildirimleri üzerine hem Karaleylek Kanyonu hem de Saklıkapı Kanyonu keşfedilmiş oldu. Kanyon içerisinde yer alan mağaraların ağız kısımları Karakaya Baraj Gölü'ne bakar. Kanyon içerisinde bulunan mağaralar içerisinde en dikkat çekeni Tepesidelik Mağara’dır.
Referanslar
Baskil Belediyesi. (2020). Karaleylek Kanyonu, https://www.baskil.bel.tr/sayfa/karaleylek-kanyonu.html, (Erişim tarihi: 15. 03. 2025); Bingölbalı, A. VE Şengün, M. T. (2023). Elazığ Saklıkapı Kanyonunun Sportif ve Rekreaktif Amaçlı Kullanımı, Mavi Atlas, 11(Cumhuriyet'in 100. Yılı Özel Sayısı): 12-32; Çağlıyan, A. (2002). Baskil İlçesi (Elâzığ) Coğrafyası. (Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi). Elazığ: Fırat Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü; Demir, Ö. ve Sezgin, E. E. (2020). Elazığ İlinin Sağlık Turizmi Açısından Swot Analizi İle Değerlendirilmesi, Fırat Üniversitesi Harput Araştırmaları Dergisi, 7(14): 111-129; Elazığ İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü (2017). Saklıkapı Kanyonu, https://elazig.ktb.gov.tr/TR-248864/saklikapi-kanyonu.html, (Erişim tarihi: 15. 03. 2025); Elazığ Valiliği. (2025). Elazığ Valiliği - Doğa Harikası Saklıkapı ve Karaleylek Kanyonları Tescilleniyor, http://elazig.gov.tr/doga-harikasi-saklikapi-ve-karaleylek-kanyonlari-tescilleniyor, (Erişim tarihi: 15. 03. 2025); Elazığ Valiliği. (2025). Elazığ Valiliği - Karaleylek Kanyonu, http://www.elazig.gov.tr/karaleylek-kanyonu, (Erişim tarihi: 15. 03. 2025); FIRAT’I KEŞFET | Elazığ. (2025), https://firatikesfet.com/tr/detail/elazig/baskil-saklikapi-ve-karaleylek-kanyonu-rotasi, (Erişim tarihi: 15. 03. 2025); Kültür Portalı. (2019). Kara Leylek Kanyonu, https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/elazig/gezilecekyer/kara-leylek-kanyonu, (Erişim tarihi: 15. 03. 2025); Siler, M. ve Şengün, M. T. (2022). Karaleylek ve Saklıkapı Kanyonu’nun (Elazığ) Jeopark Potansiyeli, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 32(2): 409-426.