Fethiye Tarhanası (Göceli Tarhana), Muğla ilinin Fethiye ve Seydikemer ilçelerine özgü, coğrafi işaretle tescillenmiş geleneksel bir tarhana türüdür. Ürün, adını üretim sürecinde kullanılan tahıl ve bakliyatların öğütülmesi sırasında eleğin altında kalan ve “göceli unu” olarak adlandırılan bileşenden almaktadır. Fethiye Ticaret ve Sanayi Odası (FTSO) tarafından 30.12.2022 tarihinde yapılan başvuru sonucunda, 11.10.2023 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından mahreç işareti ile tescil edilmiştir.

Fethiye Tarhanası; buğday, kuru fasulye, nohut, börülce, darı, mısır, yoğurt, kırmızı biber, domates, kuru soğan, sarımsak, ekşi maya, nane, kekik ve tuz gibi bileşenlerin uygun tekniklerle karıştırılması ve yoğrulmasıyla elde edilen hamurun fermantasyona bırakılması, ardından kurutulup öğütülmesiyle hazırlanır. Ürün, ince granül formda olup kırmızı, sarı ve turuncu tonlarında renk özellikleri gösterir; tahıl ve bakliyat parçacıkları içerir ve hafif ekşimsi, baharatlı bir tada sahiptir. Üretiminde katkı ve aroma verici maddeler kullanılmamaktadır.

Tarhananın üretimi, bölge halkı tarafından imece usulüyle gerçekleştirilen geleneksel bir süreçtir. Hamurun mayalanma süresi mevsim koşullarına bağlı olarak değişmekte; yaz aylarında yaklaşık bir hafta, sonbahar aylarında ise iki haftaya kadar uzayabilmektedir. Mayalanma sonrasında hamur, gıda ile temasa uygun bezler üzerine serilerek doğrudan güneş ışığına maruz bırakılmadan kurutulmaktadır. Bu yöntem, ürünün besin değerinin ve renk özelliklerinin korunmasını sağlamaktadır.

Kurutma işleminin ardından tarhana öğütülerek ince elekten geçirilir. Elek altında kalan “göce unu” ayrı olarak muhafaza edilmekte ve pişirme sırasında ölçülü biçimde ürüne eklenmektedir. Alternatif bir yöntemde ise hamur küçük parçalar hâlinde şekillendirilerek kurutulmakta, ardından benzer şekilde öğütülüp elenmektedir.

Fethiye Tarhanası, köklü geçmişi, zahmetli üretim süreci ve ustalık gerektiren yapımıyla bölgenin önemli gastronomik miras unsurlarından biridir. Ürünün üretimi ve standartlara uygunluğu, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında denetlenmekte ve bu denetimler düzenli olarak Fethiye Ticaret ve Sanayi Odası tarafından raporlanmaktadır.