Aydın’ın Söke ilçesinde gelişmiş yerel mutfağın eseri olan Söke Tahinli Pidesi, yörenin uzun yıllardır üretilen özgün ürünlerinden birisidir. Sade fakat oldukça besleyici bir fırın ürünü olarak pide, tahin ve hamurun birleşmesiyle oluşmaktadır. Kolay ulaşılabilir, doyurucu ve ayrıca ekonomik olmasıyla gündelik beslenmenin bir parçası haline gelmiştir. Yerel fırıncılık geleneği içinde şekillenmiş bir ürün olarak bilinmektedir. Söke Ovasının bereketli topraklarında üretilen susam, ana maddesini oluşturmaktadır. 

Anadolu mutfak kültüründe tahinli hamur işlerine rastlanmaktadır. Söke'nin tarım arazilerinde, susamın verimli ve yaygın bir şekilde üretilmesi, tahinin yörenin mutfağında temel bir ürün olmasını sağlamıştır. Bu sebeple, fırınlarda üretilen pideler tahinle birleştirilerek ürün çeşitliliği ve ürün zenginliği sağlanmıştır. Söke Tahinli Pidesi, kolay hazırlık süreciyle ve uzun süre tokluk hissi vermesiyle ve kırsal kesimlerin beslenme ihtiyaçlarını maliyeti düşük bir şekilde karşılaması sebebiyle yaygınlaştığı söylenebilir Buğday unu, susamdan elde edilen tahin, maya, su ve tuzdan oluşan Söke tahinli pidesi; mayalı hamurun açılmasının ardından üzerine bol miktarda tahin sürülerek fırında pişirilen geleneksel bir pide türüdür. Bazı yörelerde ürün içeriğine az miktarda şeker veya yağ eklenebilmektedir. Bu ürün, Türkiye’nin diğer bölgelerinde hazırlanan tahinli çörek gibi ürünlerden daha ince yapılıdır ve pide formundadır. Bu formu sayesinde hem ekmek hem de hamur işi özelliğine sahiptir. Yazılı kaynaklarda yer verilmemiştir, sözlü kültür yoluyla nesilden nesile aktarılmıştır. Bu ürün belirli bir kişi tarafından üretilmemiş aksine kolektif bir çabayla şekillenmiştir.  İlk kez yerel fırınlarda ve ev mutfaklarında üretilmiştir.

Aydın’ın Söke ilçesinde gelişmiş yerel mutfağın bir ürünü olan Söke Tahinli Pidesi, yörenin uzun yıllardır üretilen özgün lezzetlerinden biridir. Sade fakat besleyici bir fırın ürünü olarak pide; tahin ile hamurun birleşmesiyle hazırlanır. Kolay ulaşılabilir, doyurucu ve ekonomik olması sayesinde gündelik beslenmenin bir parçası hâline gelmiştir. Yerel fırıncılık geleneği içinde şekillenen bu ürünün ana hammaddesi, Söke Ovası’nın bereketli topraklarında yetiştirilen susamdan elde edilen tahindir.

Anadolu mutfak kültüründe tahinli hamur işlerine farklı bölgelerde rastlanmakla birlikte, Söke’de susamın verimli ve yaygın biçimde üretilmesi tahini yerel mutfakta temel bir ürün konumuna taşımıştır. Bu nedenle fırınlarda üretilen pideler tahinle birleştirilerek hem ürün çeşitliliği artmış hem de yöreye özgü bir tat profili oluşmuştur. Söke Tahinli Pidesi’nin; kolay hazırlanması, uzun süre tokluk hissi vermesi ve özellikle kırsal kesimlerin beslenme ihtiyacını düşük maliyetle karşılaması gibi nedenlerle zamanla yaygınlaştığı düşünülebilir.

Söke Tahinli Pidesi; buğday unu, susamdan elde edilen tahin, maya, su ve tuzla hazırlanan mayalı hamurun açılmasının ardından üzerine bol miktarda tahin sürülerek fırında pişirilmesiyle yapılır. Bazı uygulamalarda ürün içeriğine az miktarda şeker veya yağ da eklenebilmektedir. Bu ürün, Türkiye’nin farklı bölgelerinde görülen tahinli çörek gibi örneklerden daha ince yapılıdır ve pide formundadır. Bu formu sayesinde hem ekmek hem de hamur işi özelliklerini bir arada taşır. Yazılı kaynaklarda sınırlı yer bulduğu; daha çok sözlü kültür yoluyla kuşaktan kuşağa aktarıldığı ifade edilebilir. Belirli bir kişi tarafından ortaya konmuş bir tariften ziyade, yerel fırınlarda ve ev mutfaklarında kolektif bir birikimle şekillenmiş bir ürün niteliği taşımaktadır.

Söke Tahinli Pidesi, zamanla yöresel mutfakta yerel kimliğin önemli bir parçası hâline gelmiştir. Gastronomi turizminin artmasıyla birlikte festivallerde ve tanıtım etkinliklerinde de daha görünür bir konum kazanmıştır. Bu bağlamda ürünün üretimi, hammaddesi ve coğrafi kökeni arasındaki bağı güvence altına almak amacıyla 2024 yılında Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından mahreç işareti ile tescillenmiştir. Bu tescil türü, ürünün üretim veya işleme aşamalarından en az birinin ilgili coğrafi alan sınırları içinde gerçekleştirilmesini gerekli kılmaktadır. Böylece geleneksel yöntemlere bağlılığın sürdürülmesi ve ürünün özgün nitelikleriyle gelecek kuşaklara aktarılması desteklenmektedir. Bu yönüyle Söke Tahinli Pidesi, yalnızca bir gıda ürünü değil; aynı zamanda kültürel, toplumsal ve gastronomik mirası temsil eden yerel bir değerdir.