RotaMalatya Kültür ve Doğa Rotası Projesi
ARAŞTIRMA (Uygulamalı, Kuramsal, Lisansüstü Tez Çalışması, Plan, İstatistik, Proje vb.) Proje TÜRKİYE'NİN İLLERİ Malatya
(Malatya, 2018 - 2020)
-
2026
RotaMalatya Projesi, destinasyonlar ve turizm olanaklarına yönelik bölgesel rota planlaması ile interaktif tasarım çalışmaları kapsamında, yerel ve bölgesel turizm dinamikleri arasındaki iş birliğinin geliştirilmesini ve turizm sektörünün altyapısının güçlendirilmesini amaçlayan bir projedir. Projenin temel amacı, TRB1 Bölgesi'nin (Malatya, Elâzığ, Bingöl ve Tunceli) kültürel ve doğal değerlerini bölgesel, ulusal ve uluslararası ölçekte görünür kılarak turizm potansiyelini güçlendirmektir. Malatya ili özelinde ise doğal ve kültürel değerlerin turizm açısından değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Proje kapsamında bölgenin turizm altyapısının geliştirilmesi, rekabet edebilirliğinin artırılması ve sürdürülebilirliğinin güçlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda bölgedeki doğal ve kültürel miras değerlerini temel alan turizm türleri ve bunlarla ilişkili aktiviteler tanımlanmış; tematik rota kurgusu çerçevesinde destinasyonlar geliştirilmiş ve bu destinasyonların yerel, bölgesel, ulusal ve uluslararası bağlantılarının güçlendirilmesi hedeflenmiştir. Proje, Fırat Kalkınma Ajansının Turizm ve Endüstriyel Gelişme Mali Destek Programı kapsamında hazırlanmış olup Fırat Kalkınma Ajansı ile İnönü Üniversitesi iş birliğinde yürütülen Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı (Kalkınma Bakanlığı) destekli bir projedir. Malatya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ise projeye iştirakçi kurum olarak katılmıştır.
İnönü Üniversitesi tarafından Fırat Kalkınma Ajansına sunulan proje, 2018 Yılı Turizm ve Endüstriyel Gelişme Mali Destek Programı kapsamında başarılı bulunarak destek almaya hak kazanmıştır. Ajans, söz konusu destek programının önceliğini "Bölge turizm rotalarının ve önemli turizm değerlerinin geliştirilmesi" olarak belirlemiştir. Bu amacın gerçekleştirilmesi için bütüncül turizm planlama yaklaşımı doğrultusunda bölgenin kırsal ve kentsel alanlarındaki kaynak değerlerinin belirlenmesi, TRB1 Bölgesi genelinde ve Malatya ili özelinde turizm değerlerinin envanterinin çıkarılması, analiz edilmesi ve sentezlenmesi hedeflenmiştir. Proje, 2018 yılı Haziran ayında başlamıştır.
Projede kültürel rota yaklaşımından hareketle üst ölçekte TRB1 Bölgesi'ne, alt ölçekte ise Malatya iline odaklanılmıştır. Malatya'da turizm, alternatif turizm yaklaşımı kapsamında kültür ve doğa odaklı olarak ele alınmıştır. Kültür turizmi temel turizm türü olarak belirlenmiş, diğer turizm türleri ise kültür odağıyla ilişkili biçimde değerlendirilmiştir. Malatya'da belirlenen rotalar doğa, kültür ve su temalarıyla ilişkilendirilmiştir. RotaMalatya Projesi kapsamında Malatya ili, merkez ilçeleriyle birlikte farklı rota temalarına göre incelenmiş; Mavi Rota, Gri Rota ve Kahverengi Rota olmak üzere üç ana rota oluşturulmuştur. Proje kapsamında gerçekleştirilen saha çalışmalarında belirlenen yeni rotalar da mevcut rota sistemine eklemlenmiştir. RotaMalatya Projesi, bölgenin ve Malatya ilinin turizminin gelişimine katkı sağlayacak önemli bir bilimsel çalışma olarak 2020 yılı Ekim ayında tamamlanmıştır.
Projenin çıktıları, turizm yatırımları için önemli bir rehber niteliği taşımaktadır. Proje kapsamında oluşturulan mekânsal turizm veri tabanı, ilgili kamu kurum ve kuruluşları tarafından kullanılabilecek ve güncellenebilecek bir altyapı sunmaktadır. Turistik tanıtım çalışmalarına katkı sağlaması beklenen proje, bölgeye gelecek yerli ve yabancı turist sayısının artırılmasına da katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. Ayrıca şehirlerin gelişmişlik düzeyinin yükseltilmesinde turizmin etkisini artırmaya yönelik önemli bir planlama çalışması niteliği taşımaktadır. Bu yönüyle RotaMalatya Projesi'nin, Türkiye'de bölgeler arası gelişmişlik farklarının azaltılmasına katkı sağlayabilecek örnek uygulamalardan biri olduğu değerlendirilmektedir.
Referanslar
Fırat Kalkınma Ajansı. (2020). 2020 Faaliyet Raporu. Erişim tarihi: 14.07.2026; Görmüş, S., Yılmaz, B. ve Cengiz, S. (2020). RotamFIRAT / RotaMALATYA Kültür ve Doğa Rotası Projesi. Malatya: İnönü Üniversitesi Yayınları (Yayın No. 94); İnönü İletişim Gazetesi. (2019). Mart Sayısı (Sayı 46). Erişim tarihi: 13.07.2026.
