-
2025
Piraziz, Türkiye’nin Karadeniz bölgesinde Giresun iline bağlı bir ilçedir. Karadeniz kıyı çizgisi boyunca yer alan ilçe, doğudan Bulancak, batıdan Ordu iline bağlı Gülyalı, güneyden Gölkıran yaylası ve kuzeyden Karadeniz’le çevrilidir. Doğal yapısı dik kıyılar, derin vadiler ve sınırlı sayıda düz arazi üzerinde şekillenen Piraziz’in yüzölçümü yaklaşık 130 kilometrekaredir. Sahil kesiminden iç bölgelere doğru yükseldikçe fındık bahçeleri, meşe ve kayın gibi orman türleri yer alırken, daha yüksek kesimlerde yaylalar ve çayırlar dikkat çekmektedir. Tipik Karadeniz iklimi özelliği taşıyan ilçe, yıl boyunca yağış alır ve sahil ötesi bölgelerde kışın kar görülebilmektedir.
Bölgede Müslüman Türkler öncesine tarihlenen yerleşimi kanıtlayan arkeolojik bulguların bulunmaması, Piraziz’in ilk yerleşimine ilişkin bilgilerin sınırlılığına neden olmaktadır. Ancak Kaleyanı Mahallesi çevresinde kalan Bendehor Kalesi’nin varlığı, Hıristiyan yerleşimine işaret etmektedir. İlçenin adı, Osmanlı döneminde bölgeyi yöneten İbrahim oğlu Pir Aziz adlı bir beye atfen şekillenmiştir. Bu isim, zamanla bölgenin idari tanımına dönüşmüş, Osmanlı tahrir defterlerinde 1455 yılı civarında adı geçen Piraziz’in çevresi, küçük köyler ve vergi birimleri halinde yapılandırılmıştır. XIX. yüzyılda kasaba görünümünü kazanan yerleşim, 1934’te Bulancak’a bağlı bucak olarak kalsa da 1987 tarihli bir kararla ilçe statüsü almıştır.
Nüfus bakımından Piraziz, Giresun’un kıyı yerleşimleri arasında mütevazı büyüklüğe sahiptir. 2024 verilerine göre ilçe toplam nüfusu 14 bin civarındadır. Merkez ilçe nüfusunun yanı sıra 20’den fazla kırsal mahalle ve köy yerleşimi mevcuttur. Ekonomisi büyük oranda tarıma dayanan ilçede en belirgin tarım ürünü fındıktır ve yüksek eğimli yamaçlarda geniş fındık bahçeleri görülmektedir. Fındık tarımsal üretimde öne çıksa da 'Piraziz Elması' ilçenin simgesel ürünü konumundadır. Karadeniz’in iklim ve toprak özelliklerine uyum sağlamış bu elma türü, coğrafi işaret tesciline sahiptir. Genellikle doğal olarak yetişen elmalar, hafif ekşimsi tat, sulu doku ve dayanıklılık gibi özellikleri ile bilinmektedir.
Coğrafi konumu nedeniyle deniz ve doğa turizmi potansiyeli taşıyan Piraziz’in ziyaretçilerine sunduğu manzara ve tarihi eserler, bölgenin turizm hedefleri arasında yer almaktadır. Piraziz Belediyesi'ne göre ilçede öne çıkan önemli ziyaret alanları aşağıdaki gibidir.
Bendehor (Mendehorya) Kalesi: Osmanlı öncesi dönemde, Hıristiyan nüfusun yaşadığı küçük ölçekli bir savunma yapısı niteliği taşıyan Bendehor (Mendehorya) Kalesi, Piraziz’de bilinen en eski iskân alanı olarak kabul edilmektedir. Günümüzde Kaleyanı (Ayıkaşı) Mahallesi sınırları içinde yer alan kalenin antik döneme ait olup olmadığı ve adının kökeni konusunda kesin bir görüş birliği bulunmamaktadır. XV. yüzyıla ait tahrir kayıtları, kalenin idari ve yerleşim açısından çevredeki bazı alanlar için merkez işlevi gördüğünü göstermektedir.
Şeyh İdris Tekkesi ve Türbesi: Şeyh İdris’in bölgenin Türk yerleşimine açıldığı dönemde Piraziz çevresine gelen Türkmen gruplar arasında yer aldığı ve 1399 yılında vefat ettiği bilinmektedir. Günümüzde Şeyhli Mahallesi’nde bulunan tekkenin, bu tarihe yakın bir dönemde inşa edildiği kabul edilmektedir. Tekke, 2007 yılında onarım görmüş olup sade planlı bir yapı özelliği taşmaktadır. Şeyh İdris ile ailesine ait mezarları barındıran türbe ise Gökçeali köyünde yer almakta ve farklı dönemlerde yenilemeler geçirmiştir.
Pir Aziz Türbesi: Piraziz ilçesine adını veren Pir Aziz, XV. yüzyılda Osmanlı idaresi altında bölgedeki mali ve askeri düzenlemelerden sorumlu bir bey olarak görev yapmıştır. 1455 tarihli kayıtlarda, Pir Aziz’in civar köylerin vergilerini toplamakla yükümlü olduğu belirtilmektedir. Vefatının ardından yerleşim, zamanla Nefs-i Piraziz adıyla anılmaya başlamıştır. Türbesi, XX. yüzyıl ortalarında düzenlenmiş ve günümüzde ilçede bilinen ziyaret alanları arasında yer almaktadır.
Tiralizade Hasan Bey Konağı: Tiralizade Hasan Bey Konağı, 1906–1908 yılları arasında inşa edilmiş olup Piraziz’in en eski sivil mimarlık örneklerinden biridir. Osmanlı’nın son dönem konak yaşamını yansıtan yapı, iki katlı planı ve geniş avlusuyla dikkat çekmektedir. Mimarisinde Giresun evlerine özgü unsurlar görülmekle birlikte, cephe süslemelerinde barok ve rokoko etkiler öne çıkmaktadır. Konak, ilçenin tarihsel kent dokusunun oluşumunda önemli bir yere sahiptir.
Eren Merkez (Abdal) Camii: Eren Mahallesi’nde yer alan cami, tarih boyunca Tirali Camii, Abdal Camii ve İskele Pazarı Camii adlarıyla anılmıştır. Yapı, 1869 yılında Tiralizâde Ali Efendi tarafından inşa ettirilmiş ve kısa süre sonra Cuma Camii statüsü kazanmıştır. Cami çevresi, Piraziz yerleşiminin çekirdek alanlarından biri olarak gelişmiştir. Zaman içinde yapılan onarım ve eklemeler nedeniyle özgün mimari unsurlar büyük ölçüde değişmiştir.
Piraziz ilçesindeki başlıca konaklama seçenekleri ile yeme-içme olanakları aşağıdaki şekildedir.
| Tesis Adı | Tesis Türü | Adres Bilgisi | Telefon Bilgisi |
|
Ramada Resort by Wyndham Giresun Piraziz |
Otel | Maden Mah. Küçük Ev Sk. No: 20 28340 Piraziz/Giresun | 0 (454) 333 44 44 |
| Pentahor Hotel | Otel | Maden Mah. Eski Giresun Cad. No: 19 28340 Piraziz/Giresun | 0 (454) 627 28 28 |
| Bless You Hotel | Otel | Eren Mah. Ordu Cad. No: 9/A 28340 Piraziz/Giresun | 0 (454) 315 28 28 |
| Piraziz Balıkçısı | Restoran | Maden Mah. Yalı Sok. No: 9 28340 Piraziz/Giresun | 0 (454) 361 38 28 |
| Haşlamacı İlhan Usta | Restoran | Yeni Mah. Papatya Sk. No: 11 28340 Piraziz/Giresun | 0 (454) 361 61 61 |
| Çınar Restaurant Et & Pide | Restoran | Ordu-Giresun Karayolu Üzeri Piraziz Eğrice 28400 Piraziz/Giresun | 0 (454) 361 51 18 |
| Roseberry Patisserie & Cafe & Restaurant | Kafe | Yeni Mah. Giresun Cad. 1. Sk. No: 46/1 28340 Piraziz/Giresun | +90 (538) 816 19 76 |
Referanslar
Giresun İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. (2025). Piraziz. https://giresun.ktb.gov.tr/TR-58025/piraziz.html (Erişim tarihi: 24.12.2025). Piraziz Belediyesi. (2025). Tarihi bilgiler. https://piraziz.bel.tr/piraziz/tarihi-bilgiler/ (Erişim tarihi: 24.12.2025). T.C. Piraziz Kaymakamlığı. (2025). Piraziz elması. http://www.piraziz.gov.tr/piraziz-elmasi (Erişim tarihi: 24.12.2025). Türkiye Kalkınma Vakfı. (2024). 2024 yılı il ve ilçe bazlı nüfus. https://tkv-dft.org.tr/upload/2024%20Yılı%20İl%20ve%20İlçe%20Bazlı%20Nüfus.pdf (Erişim tarihi: 24.12.2025).
