Kişiselleştirilmiş beslenme, bireylerin genetik yapıları, metabolik profilleri, yaşam tarzı alışkanlıkları ve biyometrik verileri doğrultusunda kendilerine özgü beslenme planlarının oluşturulmasını ifade eden bütüncül bir beslenme yaklaşımıdır. Bu yaklaşım, standart beslenme önerilerinin bireysel biyolojik farklılıkları yeterince dikkate almamasından kaynaklanan sınırlılıkları aşmayı amaçlamakta; hastalıkların önlenmesi, sağlık durumunun iyileştirilmesi ve yaşam kalitesinin artırılması hedefleri doğrultusunda geliştirilmektedir (Ngugi 2024; Yadav ve Singh 2026).

Kişiselleştirilmiş beslenme yaklaşımı; bireyin sağlık geçmişi, klinik test sonuçları, antropometrik ölçümleri, metabolik durumu ve günlük beslenme alışkanlıkları gibi çok boyutlu verilerin değerlendirilmesine dayanmaktadır. Bu veriler, uzman sağlık profesyonelleri tarafından analiz edilerek bireyin fizyolojik ihtiyaçlarına uygun diyet planları oluşturulmaktadır (Sharma ve Gaur 2024). Böylece her bireyin besinlere verdiği farklı fizyolojik tepkiler dikkate alınmakta; geleneksel beslenme modellerine kıyasla daha yüksek diyet uyumu ve daha etkili klinik sonuçlar elde edilebilmektedir (Bermingham vd. 2024; Hoogh vd. 2023).

Kavramın gelişiminde nutrigenetik ve nutrigenomik çalışmaları önemli rol oynamaktadır. Nutrigenetik, bireylerin genetik farklılıklarının besinlere verdikleri yanıtlar üzerindeki etkisini incelerken; nutrigenomik, besinlerin gen ekspresyonu üzerindeki etkilerini araştırmaktadır. Bu iki yaklaşımın birlikte değerlendirilmesi, bireysel metabolik farklılıkların daha ayrıntılı biçimde anlaşılmasını sağlamakta ve kronik hastalıkların önlenmesinde hassas tıp ilkeleriyle uyumlu beslenme stratejilerinin geliştirilmesine katkı sunmaktadır (Prakash ve Kumari 2025; İnanlar vd. 2024).

Son yıllarda yüksek verimli çoklu omik teknikleri ve büyük veri sistemlerinin gelişmesi, kişiselleştirilmiş beslenme uygulamalarının kapsamını genişletmiştir. Genomik, metabolomik, proteomik ve mikrobiyota analizleri sayesinde bireyin beslenmeye verdiği fizyolojik yanıtlar moleküler düzeyde değerlendirilebilmekte; böylece daha hassas ve hedefe yönelik müdahaleler geliştirilebilmektedir (Demir ve Çağındı 2024).

Kişiselleştirilmiş beslenme uygulamaları özellikle hastane ve klinik ortamlarda multidisipliner bir yaklaşımla yürütülmektedir. Klinik öykü, kan parametreleri, antropometrik ölçümler ve metabolik değerlendirmeler elektronik sağlık kayıt sistemlerine işlenmekte; diyetisyenler ve uzman hekimler tarafından yapılandırılmış görüşmelerle bireyin beslenme alışkanlıkları analiz edilmektedir (Yadav ve Singh 2026). Ayrıca bağırsak mikrobiyotası analizleri ve genetik testler gibi ileri biyokimyasal incelemeler de sürece entegre edilerek bireye özgü beslenme protokolleri oluşturulmaktadır (Prakash ve Kumari 2025; İnanlar vd. 2024).

Bu yaklaşım, yalnızca genel geçer beslenme önerileri sunmakla sınırlı kalmayıp; bireyin spesifik sağlık gereksinimlerine uygun, izlenebilir ve gerektiğinde güncellenebilir beslenme modellerinin geliştirilmesini amaçlamaktadır. Bu nedenle kişiselleştirilmiş beslenme, günümüzde koruyucu sağlık hizmetleri, klinik beslenme ve sağlıklı yaşam uygulamalarında giderek daha fazla önem kazanan disiplinler arası bir alan olarak değerlendirilmektedir (Sarı ve Ün 2025; Bermingham vd. 2024).