Edirnekapı Mihrimah Sultan Hamamı, İstanbul’un Fatih ilçesindeki Edirnekapı semtinde, Mihrimah Sultan Külliyesi’nin bir parçası olarak inşa edilen Osmanlı dönemi çifte hamamıdır. Külliyenin güneydoğu köşesinde, Fevzipaşa Caddesi üzerinde yer alan yapı, Mimar Sinan tarafından tasarlanan külliye bünyesindeki gelir getirici vakıf yapılarından biridir. Günümüzde özgün işlevini sürdürmeye devam etmektedir.

Hamam, Kanûnî Sultan Süleyman’ın kızı ve Sadrazam Rüstem Paşa’nın eşi Mihrimah Sultan adına yaptırılmıştır. Yapının inşa tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte, külliyenin genel inşa süreciyle paralel biçimde 1562-1565 yılları arasında tamamlandığı kabul edilmektedir. Yapıda inşa kitabesi bulunmamaktadır. Ancak H. 973 (M. 1565-1566) tarihli bir belgede külliyenin hamamla tamamlanmasına yönelik ifadelerin yer alması, hamamın camiden daha geç bir tarihte bitirilmiş olabileceğini düşündürmektedir.

Edirnekapı Mihrimah Sultan Hamamı, Osmanlı çifte hamam geleneğinin örneklerinden biridir. Birbirine bitişik olarak tasarlanan kadınlar ve erkekler bölümleri, plan bakımından birbirinin simetrik tekrarı niteliğindedir. Her iki bölümde de girişte kubbeli kare planlı soyunmalık, ardından tonozlu ılıklık ve merkezinde dört eyvanlı sıcaklık mekânı yer almaktadır. Sıcaklık bölümünde sekizgen göbek taşı bulunmakta, eyvanlar ve halvet hücreleri mermer kurnalarla donatılmıştır. Yapının duvarları yaklaşık 1,5 metre yüksekliğe kadar mermer kaplamalarla düzenlenmiştir. Kullanılan mermerlerin Marmara Adası ve Aydıncık yöresinden getirildiği bilinmektedir.

Hamamın dış cephesinde günümüze ulaşan tuğla külhan bacası, özgün ısıtma sisteminin önemli kalıntıları arasında yer almaktadır. Soyunmalık mekânlarında günümüzde görülen ahşap dolap sıralarının ise yapının ilk inşa dönemine ait olmadığı kabul edilmektedir. Yapıyı inceleyen araştırmacılar, soyunmalık bölümlerinin başlangıçta kubbeyle örtülü olduğunu, bu kubbelerin zaman içerisinde yıkılarak yerlerine ahşap çatılar yapıldığını ileri sürmektedir. Hamamın Sulukule yönündeki bölümünde gerçekleştirilen araştırmalar, temel seviyesinin altında küçük mekânlardan oluşan bir altyapının varlığını ortaya koymuş ve bu bölümün bir sarnıçla ilişkili olabileceği değerlendirilmiştir.

Mihrimah Sultan’ın külliye için Küçükköy çevresinden özel olarak su tahsis ettirdiği bilinmektedir. Bu su sistemi daha sonraki dönemlerde Fatih çevresindeki çeşitli çeşme ve şadırvanlara da hizmet vermiştir. Hamam da bu su sisteminin önemli kullanıcılarından biri olmuştur.

Yapı, tarih boyunca çeşitli müdahaleler geçirmiştir. XX. yüzyılın başlarında kullanım dışı kalan hamamın soyunmalık bölümleri bir süre iplik fabrikası olarak değerlendirilmiştir. Bu süreçte özgün mekânsal düzen kısmen değişikliğe uğramıştır. 1960’lı yıllarda gerçekleştirilen onarımların ardından yeniden hamam olarak hizmet vermeye başlayan yapı, 2010 yılında kapsamlı bir restorasyondan geçirilmiştir. Bu çalışmalar sırasında bazı mekânlar yeniden düzenlenmiş, yapıya sauna ve havuz gibi yeni kullanım alanları eklenmiştir.

Günümüzde özel mülkiyette bulunan hamam, “Tarihi Mihrimah Sultan Hamamı” adıyla faaliyet göstermektedir. Hamam hizmetlerinin yanı sıra masaj, sauna ve havuz kullanımı da sunulmaktadır. Edirnekapı’daki tarihî konumu ve Mihrimah Sultan Külliyesi ile olan ilişkisi nedeniyle yapı, İstanbul’un kültür turizmi açısından ziyaret edilen tarihî mekânları arasında yer almaktadır. Osmanlı dönemi hamam mimarisinin günümüze ulaşan örneklerinden biri olarak hem mimarlık tarihi hem de kent kültürü bakımından önem taşımaktadır.