Bleisure Turisti

KAVRAM TURİZM ŞEKİLLERİ VE ÇEŞİTLERİ Üretim Yönetimi ve Pazarlama

Bleisure (Business + Leisure), iş seyahatleri ile boş zaman faaliyetlerinin bütünleştiği, profesyonel amaçlarla gerçekleştirilen seyahatlerin rekreasyonel deneyimlerle genişletildiği bir turizm pratiğini ifade etmektedir. Bu yaklaşım, turizmin hizmet odaklı yapıdan deneyim odaklı bir anlayışa evrilmesi ve iş yaşamında esnek çalışma modellerinin yaygınlaşmasıyla birlikte önem kazanmıştır. Bleisure, bireylerin iş ve özel yaşam dengesi kurma çabalarının turizm davranışlarına yansıması olarak değerlendirilmektedir.

Kavram, İngilizce “business” (iş) ve “leisure” (boş zaman) kelimelerinin birleşiminden oluşan bir kaynaşık sözcüktür (portmanteau). Literatürde zaman zaman “hibrit turizm” kapsamında ele alınmakta, bazı çalışmalarda ise “iş tatili” (bizcation) gibi kavramlarla ifade edilmektedir. İş turizmi tarihsel olarak en eski turizm türlerinden biri olmakla birlikte, bleisure kavramı özellikle XXI. yüzyılda esnek ve uzaktan çalışma modellerinin yaygınlaşmasıyla birlikte belirginlik kazanmıştır. Kavramın uluslararası literatürde yaygınlaşması, BridgeStreet Global Hospitality tarafından yayımlanan The Bleisure Report (2014) ile hız kazanmıştır.

Bleisure turizmi, iş amaçlı seyahatlerin öncesine veya sonrasına boş zaman faaliyetlerinin eklenmesiyle şekillenmektedir. Bu kapsamda konaklama süresinin uzatılması, aile bireylerinin seyahate dâhil edilmesi ve destinasyonun kültürel, doğal ve turistik unsurlarının deneyimlenmesi öne çıkan uygulamalardır. Özellikle kongre, fuar ve iş turizmi altyapısı gelişmiş destinasyonlar, bleisure turistleri açısından önemli çekim merkezleri oluşturmaktadır.

Literatürde bleisure turizmi, iş seyahatleri sırasında ortaya çıkan boş zamanların turistik deneyimlere dönüştürülmesi olarak tanımlanmakta; iş ve boş zaman motivasyonlarının aynı seyahat içinde bütünleştiği bir yapı olarak ele alınmaktadır. Bu bağlamda bleisure turistleri; zamanı sınırlı olan profesyoneller, konferans katılımcıları ve sık seyahat eden iş insanları gibi farklı tipolojiler altında incelenmektedir.

Güncel çalışmalar, bleisure seyahatlerin çalışan motivasyonu, iş tatmini ve iş-yaşam dengesi üzerindeki etkilerine odaklanmaktadır. Bu tür seyahatlerin iş stresini azalttığı ve verimliliği artırdığı yönünde bulgular bulunmaktadır. COVID-19 pandemisi sonrasında uzaktan ve esnek çalışma modellerinin yaygınlaşması, özellikle genç kuşaklar arasında bleisure eğiliminin artmasına katkı sağlamıştır.

Turizm sektörü açısından bleisure turistleri, konaklama sürelerini uzatmaları ve daha yüksek harcama eğilimleri göstermeleri nedeniyle ekonomik değeri yüksek bir pazar segmenti olarak değerlendirilmektedir.

Sonuç olarak bleisure, iş ve turizm faaliyetlerini bütünleştiren, deneyim odaklı ve esnek yapısıyla çağdaş turizm anlayışı içinde giderek önem kazanan bir turizm pratiği olarak öne çıkmaktadır.

Referanslar

Alp, B. ve Yazıcı Ayyıldız, A. (2020). Turizm pazarında yeni bir fırsat: Bleisure, Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 8(1): 336–354; BridgeStreet Global Hospitality (2014). The bleisure report 2014. Erişim adresi: http://skift.com/wp-content/uploads/2014/10/BGH-Bleisure-Report-2014.pdf; Chen, C., Petrick, J. F. ve Shahvali, M. (2014). Tourism experiences as a stress reliever, Journal of Travel Research, 55(2): 150–160; Çetinsöz, B. C. ve Hazarhun, E. (2020). Turizm endüstrisinde yeni bir trend: Bleisure seyahatler ve motivasyon unsurları, Journal of Recreation and Tourism Research, 7(4): 500–527; Çulfacı, G., Onursoy, F. M. ve Akın, M. H. (2024). Business travel and bleisure tourism: A study on the travel motivations of academics, GSI Journals Serie A: Advancements in Tourism, Recreation and Sports Sciences, 7(2): 406–423; Kaptangil Çalışır, İ. (2024). İş ve yaşam arasına kurulan bleisure köprüler: Bleisure turizmine motivasyonel bakış, Journal of Management, Tourism and Foresight, 1(1): 45–62; Kasalak, M. A., Bozca, S. ve Bahar, M. (2019). Turist rehberleri için yeni bir turizm türü: Bleisure, Journal of Travel and Tourism Research, 15(15): 27–38; Lichy, J. ve McLeay, F. (2018). Bleisure: Motivations and typologies, Journal of Travel & Tourism Marketing, 35(4): 517–530; Sardest, Z. F. ve Ivanauskas, V. O. (2019). Bleisure tourism’s impacts on employees’ motivation and quality of life [Yüksek lisans tezi]. Aalborg University. Erişim adresi: https://projekter.aau.dk/projekter/files/306180061/bleisure_Tourism_Impacts_on_Employees_Motivation_and_Quality_of_Life.pdf; Seebaluck, V. ve Naidoo, P. (2015). Prospects and challenges of business tourism: A case of Mauritius, Review of Business & Finance Studies, 6(3): 45–55; Ünal, A. ve Özgürel, G. (2021). A research on determining the destination quality perceptions and intentions to revisit of bleisure tourists: İstanbul case, Tourism and Recreation, 3(1): 1–10; Yıldırgan, M. S., Çatıcıoğlu, M. ve Güven Yeşildağ, G. N. (2026). Yeni nesil seyahat trendleri: “Hibrit turizm ve iş tatili seyahati” kavramları üzerine bir çalışma, Kent Akademisi, 19(2): 1–18.

Konuyla ilgili diğer maddeler için bkz.: