Afyonkarahisar Arkeoloji Müzesi
MÜZE Arkeoloji Müzesi TÜRKİYE'NİN İLLERİ Afyonkarahisar
(Afyonkarahisar, 1931)
Maddeye katkıda bulunan yazarlar:
-
2019
1931 yılında Taş Medrese’de müze memurluğu olarak kuruldu. 1933 yılında müze müdürlüğüne dönüştürüldü. 1971 yılında ise günümüzdeki müze binası olarak hizmete açıldı. Türkiye genelinde birçok ziyaretçisi olan müzenin binası tek katlıdır ve bahçesi mevcuttur. Bina idari kısım ve teşhir olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Teşhir kısmında birbirine bağlı olan dokuz adet sergi salonu bulunmaktadır. Bu salonlar kronolojik olarak; Kalkolitik, Tunç, Hitit, Frig, Lidya, Roma ve Bizans dönemlerine ait olmak üzere oldukça zengin bir koleksiyona sahiptir. Müzede satış amaçlı bulunan eserler de mevcuttur. Yıllık yaklaşık 10 bin ziyaretçisi olan müzenin hem il içi hem bölgesel hem de Türkiye geneli bir ziyaretçi dağılımı vardır. Termal turizm için Afyonkarahisar’a gelen turistlerin en çok tercih ettiği müzelerden biridir.
Müzede Hitit İmparatorluğu dönemine ait 35,1 santimetre yüksekliğinde, takke formlu başlığı bulunan, savaşçı giyimli, boynuzlu olduğu düşünülen bronz heykelciliğinden Ahurhisar Hitit Bronz heykelciliği bulunmaktadır. Müzede Apameia Lahiti isimli, Afyonkarahisar’ın bir ilçesi olan Dinar’da ilçe merkezinde devlet hastanesi temel kazısında bulunmuş ve MS II. yüzyılın son çeyreğine ait, ince grenli beyaz Docimeium (İscehisar) mermerinden yapılmış bir lahit mevcuttur. Müzede yer alan diğer eser çeşitlerinden biri ise Artemis heykelciliğidir. Kaide üzerinde ayakta Artemis odak heykeli bulunmakta; sağ elinde ok, sol elinde ise yay tutmaktadır. Yanında başı eksik köpek ile betimlenmiştir. Kaide üzerinde iki satır adak yazıtı bulunmaktadır. Müzede bulunan diğer eser grupları ise şu şekildedir: Çavdarlı-Kovalık Höyük Heykel Grubu, Figürin Başlı Testi, Synnada Sikkesi. Afyonkarahisar için oldukça önemli bir müze olan Afyonkarahisar Müzesi pazartesi günleri kapalı ve diğer günler ise sabah 08.30-17.30 saatleri arasında ziyaretçilere açıktır.
Referanslar
Afyon İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü (2019). Afyonkarahisar İli Turizm Master ve Eylem Planı, https://afyon.ktb.gov.tr/TR-238792/afyonkarahisar-ili-turizm-master-ve-eylem-plani-sonuc-r-.html, (Erişim tarihi: 18.12.2019); Ümran Hanım ile 11. 12. 2019 tarihinde yapılan görüşme. (Görüşen: Erkan Babaç).
Ayrıntılı bilgi için bakınız
Afyonkarahisar İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü (2019). https://afyon.ktb.gov.tr/, (Erişim tarihi: 18.12.2019).
-
2026
Afyonkarahisar Arkeoloji Müzesi, Afyonkarahisar’da, Kumalar Dağı eteklerinde konumlanan ve bölgenin zengin arkeolojik ve etnografik mirasını sergileyen önemli bir müzedir. Daha önce şehir merkezindeki eski binasında hizmet veren müze, 2023 yılında modern müzecilik anlayışına uygun olarak inşa edilen yeni binasına taşınmıştır.
Müze koleksiyonu, Anadolu’nun en eski yerleşimlerinden başlayarak Neolitik Çağ’dan Hitit, Frig, Lidya, Roma, Bizans ve Selçuklu dönemlerine kadar uzanan geniş bir kronolojik çeşitlilik sunmaktadır. Bu yönüyle müze, bölgenin tarihsel gelişimini bütüncül bir perspektifle yansıtmaktadır. Özellikle Roma dönemine ait heykel koleksiyonu, figüratif sanatın gelişimini göstermesi bakımından dikkat çekici niteliktedir.
Müzenin açık hava sergi alanında taş eserler, lahitler, sütun başlıkları ve mezar stelleri sergilenmektedir. İç mekânda ise Frig kültürüne ait buluntular ile “Midas Yazıtı”nın bir kopyası yer almakta; bu eserler, Frig uygarlığının bölgedeki etkisini ortaya koymaktadır.
Sergileme düzeni katlara göre farklılaşmaktadır. Giriş katında ağırlıklı olarak arkeolojik eserler yer alırken, üst katlarda halı, kilim, el işlemeleri ve geleneksel giysiler gibi etnografik eserler sergilenmektedir. Bu durum, müzenin hem arkeoloji hem de etnografya müzesi niteliği taşıdığını göstermektedir. Özellikle yöreye özgü “Afyon göbekli” halıları, yerel dokuma geleneğinin önemli örnekleri arasında yer almaktadır.
Müze, çağdaş müzecilik anlayışına uygun olarak düzenlenmiş olup sergi alanlarında Türkçe ve İngilizce bilgilendirme panoları yer almaktadır. Aydınlatma ve teşhir teknikleri, eserlerin algılanmasını kolaylaştıracak şekilde planlanmıştır.
Turizm açısından Afyonkarahisar Arkeoloji Müzesi, kentin kültürel mirasını tanıtan başlıca ziyaret noktalarından biridir. Ziyaretçilere Anadolu’nun binlerce yıllık tarihine dair kapsamlı bir deneyim sunmakta ve bölgenin kültürel değerlerinin anlaşılmasına katkı sağlamaktadır.
Sonuç olarak Afyonkarahisar Arkeoloji Müzesi, sahip olduğu zengin koleksiyon, modern sergileme anlayışı ve çok katmanlı tarihsel içeriği ile hem bilimsel hem de turistik açıdan önemli bir kültür kurumu olarak değerlendirilmektedir.
Referanslar
Coşkun, G. (2019). Afyonkarahisar müzesi terrakotta figürinleri. Ankara: Bilgin Kültür Sanat Yayınları; Eroğlu, Ö. ve Top, M. (2024). Afyonkarahisar müzesi’ndeki Osmanlı dönemi bazı mezar taşları, Akademik Tarih ve Araştırmalar Dergisi, 7(10): 123–157; Sezer, S. S. (2014). Afyon müzesi’nden bir grup heykeltıraşlık eseri, Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 18: 135–155; Şap Acar, H. H. ve Onay, B. (2026). Afyonkarahisar müzesi’nin yeşil müze uygulamaları kapsamında karşılaştırmalı olarak incelenmesi, Mekansal Çalışmalar Dergisi, 3(1): 76–86.
