Trakya Üniversitesi İlhan Koman Heykel ve Resim Müzesi

MÜZE Sanat Müzesi TÜRKİYE'NİN İLLERİ Edirne

(Karaağaç, Edirne, 2002)

Maddeye katkıda bulunan yazarlar:
Yazar: SAMET ÇEVİK (2019) (Madde metni için tıklayınız)
Yazar: ENDER BİLAR (2019) (Madde metni için tıklayınız)
1 / 2

İlhan Koman, 17 Eylül 1921 tarihinde Edirne’de dünyaya geldi. 17 yaşındayken geçirdiği tüberküloz hastalığı sırasında zaman geçirmek için yaptığı resimleri akademiye göstermesi sonucu 1941’de İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi Resim Bölümüne girdi. Hocalarının yönlendirmeleri ve telkinleri ile bir yıl sonra heykel bölümüne geçti ve 1946 yılında birincilikle mezun oldu. 1947-1950 yılları arasında Fransa’da Academic Julian ve l’Ecole du Louvre’da çeşitli çalışmalar yaptı, 1948’de ilk sergisini Paris’te açtı. Anıtkabir Heykel Yarışması’nda birincilik getiren projesi sonucu 1952-1954 yılları arasında Anıtkabir doğu rölyefleri üzerinde çalıştı. Metal heykel atölyesinin kurulmasına öncülük eden ve 1958 yılına kadar İstanbul Güzel Sanatlar Akademisinde öğretim üyeliği yapan Koman, 1959 yılında İsveç’e yerleşerek vefatına kadar (1986) burada çalışmalarını sürdürdü. İstiklal Caddesi’ndeki Yapı Kredi Kültür Sanat binasında sergilenen “Akdeniz Heykeli”, sanatçının Türkiye’de bulunan çalışmalarından en bilinenidir.

İlhan Koman Heykel ve Resim Müzesi, günümüzde Güzel Sanatlar Fakültesi olarak kullanılan Edirne Tren Garı’nın bahçesi içindeki tarihi köşkte hizmet vermektedir. Trakya Üniversitesi’nin kuruluşunun 20. yılında II. Bayezid Külliyesi eski medrese kısmında “Çağdaş Resim ve Heykel Müzesi” açılmasına karar verildi ve müze 23 Eylül 2002’de açıldı. Müzedeki eserlerin tamamı sanatçılar tarafından bağışlanmış olup 2002 tarihinde müzede 87 sanatçı (9 yurtdışı), 101 eser (13 yurtdışı), bir vitray, iki seramik, altı suluboya, altı heykel, 30 baskı resim ve 56 yağlıboya bulunmaktaydı. Trakya Üniversitesi II. Bayezid Külliyesi Sağlık Müzesi bünyesinde bulunan Çağdaş Resim ve Heykel Müzesi, 20 Temmuz 2011 tarihinden itibaren Karaağaç Yerleşkesi eski Rektörlük binasına taşındı ve 21 Kasım 2011 tarihinde alınan kararla ismi “İlhan Koman Heykel ve Resim Müzesi” olarak değiştirildi. Müzenin bulunduğu Karaağaç Yerleşkesi, yılda ortalama 300 bin yerli ve yabancı ziyaretçi tarafından ziyaret edilmektedir.

Müze içerisinde İlhan Koman’ın ailesi tarafından müzeye bağışlanan eserlerinin öğrencilik dönemine ait eserleri olduğu tahmin edilmektedir. Müzede sanatçının alçıdan dökülmüş iki adet kadın figürü rölyefi, alçıdan yapılmış iki adet kadın tors heykeli, alçıdan yapılmış kadın büstü ve alçı nü çalışmaları yer almaktadır. Sanatçının kız kardeşi Gönül Kıymet Dilan Koman tarafından bağışlanan “4 π” heykeli ile müzedeki İlhan Koman’a ait eser sayısı 9’a ulaşmıştır.

İlhan Koman’ın eserlerinin yanı sıra farklı sanatçılara ait, değişik tekniklerde 358 adet eser müze envanterine kayıtlı durumdadır. Müze, Güngör Danışman Arıbal ve Güner Rıfat Arıbal koleksiyonu ile daha da zenginleşti. Bu koleksiyonun içerisinde 100 adet Güngör Danışman Arıbal’ın kendisine ait olmak üzere eşiyle beraber sahip oldukları Cumhuriyet sonrası dönemin Türk sanatçılarına ait karakalem desen, yağlı boya, pastel, sulu boya, hat, ebru, çini, kolaj, asemblaj, karışık teknik, heykel, seramik, rölyef gibi toplam 270 adet eser ve sanatçıların özgeçmişleriyle ilgili bilgilerin olduğu belgeler mevcuttur. Müzede; Vahdet Malik, Yaşar Sami Gökgöz, Ali Suat Kızıltuğ, Burhan Doğançay, Adil Doğançay, Mustafa Tömekçe, Mehmet Uyanık, Ferhat Kamil Satıcı, Nevzat Atalay, Necmettin Yağcı, Nadia Arditti, Esin Oktayer, Serkan Böncü, Şaziye Can, Mustafa Gürünlü, Mustafa Karyağdı, Nikolov Alexiev, Hıdır Yağcı, Halim Çeliker, Numan Pura, Nermin Pura, Nevrin Göker Ulutaş, Mehtap Cömert, Habib Gerez, Ülkü Ünal, Selahattin Kara, H. Müjde Ayan, İbrahim Dinçeli, Basri Erdem, Hasip Bektaş, Mustafa Altıntaş, Mustafa Plevneli, Aydemir Atalay, Hasan Pekmezci, Enis Şensever, Erol Özden, Ayşe Özel, Ramiz Aydın, Devrim Erbil, Tülin Onat, Muzaffer Akyol, Mehmet Akbaba, İsmail Avcı, Nevbahar Aksoy gibi çok önemli sanatçıların eserleri sergilenmektedir. 

Referanslar

Özcan, M. (2014). İlhan Koman Resim ve Heykel Müzesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Edirne: Trakya Üniversitesi.

Ayrıntılı bilgi için bakınız

Edirne İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü (2019). İlhan Koman Resim ve Heykel Müzesi, https://edirne.ktb.gov.tr/TR-172355/ilhan-koman-resim-ve-heykel-muzesi.html, (Erişim tarihi: 27.11.2019); Kıranlar, Ö. (2008). 20. Yüzyıl Heykeli İçerisinde İlhan Koman Heykelinin Yeri. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Edirne: Trakya Üniversitesi; T.C. Trakya Üniversitesi (2019). İlhan Koman Heykel ve Resim Müzesi. https://ilhankoman.trakya.edu.tr/, (Erişim tarihi: 27.11.2019).

Sanal Gezinti / İnternet Adresi

https://ilhankoman.trakya.edu.tr

2 / 2

Edirne’nin Merkez ilçesi Yeniimaret Mahallesi’nde yer alan Trakya Üniversitesi Sultan II. Bayezid Külliyesi Sağlık Müzesi’nin Tıp Medresesi bölümünde kuruldu.

Trakya Üniversitesi Senatosu’nun 12.06.2002 tarih ve 95 numaralı toplantısında alınan 02 numaralı kararla müzenin kuruluşu oy birliğiyle alındı. Kültür Bakanlığı’nın 23.10.2002 tarih ve B.16.0.AMG.0.10.00.01708.1.(22)-16843 Sayılı yazısı ile müze resmi hüviyetine kavuşarak 23. 09. 2002 tarihinde hizmete açıldı. Müze’nin kuruluşunda danışmanlık görevini Marmara Üniversitesi Öğretim Üyeleri Prof. Dr. Ayla Ersoy, Prof. Dr. Ali Candaş ve Prof. Dr. Basri Erdem üstlendi. Müzenin kuruluşunda eserlerin tamamı sanatçılar tarafından bağışlandı. Müze’de 2002 tarihinde 87 sanatçı dokuzu yurtdışı, 101 eser 13’ü yurtdışı olmak üzere bir vitray, iki seramik, altı suluboya, altı heykel, 30 baskı resim 56 yağlıboya eser yer aldı. Külliye’nin medrese bölümünde yer alan 15 odada eserler sergilendi. Medrese bölümünde yer alan bir numaralı oda Edirne’de doğup büyüyen ünlü heykeltraş İlhan Koman adına düzenlendi. Sanatçıya ait Apollon Büstü, Tors-Akademi Mezuniyet Çalışması, Tors-Akademi Çalışması, Kadın Corps-Vücut 1, Kadın Corps-Vücut 2, Rölief-Dans Eden Kadın ve Rölief Güzellik Tanrıçası adlı yedi heykeli bu odada sergilendi.

Trakya Üniversitesi Yönetim Kurulu’nun 12.07.2006 tarih ve 11 sayılı kararıyla, bu müzenin daha çağdaş ve geniş bir ortama taşıma kararı almasıyla müze malzemesi toplandı ve sağlık müzesinde bir odada koruma altına alındı. Eserlerin yer aldığı bu bölümünün de dönemine uygun hâle getirilip müzenin Tıp Medresesi Bölümü olarak düzenlenmesi çalışmalarına başlanıldı.

Trakya Üniversitesi II. Bayezid Külliyesi Sağlık Müzesi Tıp Medresesi Bölümü’nün 23. 04. 2008 tarihinde açılmasından sonra Çağdaş Resim ve Heykel Müzesi’ne ait eserler; 20.07.2011 tarihinden itibaren Karaağaç yerleşkesi eski Rektörlük binası (Tarihi Gar Binası) na taşınarak ziyarete açıldı. Trakya Üniversitesi Senatosu’nun 21. 11. 2011 tarih ve 17 sayılı toplantısında alınan 07 numaralı kararı ile Müzenin adı Trakya Üniversitesi İlhan Koman Heykel ve Resim Müzesi olarak değiştirildi.

Referanslar

İnci, Osman (2004) Yaşayan Müze.- İstanbul: Trakya Üniversitesi Yayınları No: 60: 56; Özcan, Müslüm (2014) Trakya Üniversitesi İlhan Koman Resim ve Heykel Müzesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Edirne: Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü; Beyhanoğlu, B.; Kazancıgil, R.; Karlıkaya, E.; Gökçe, N.; Şengül, E.; Bilar, E. (2012) Tıp Medresesi-Medresetü’l-Etibbâ.-Edirne: Trakya Üniversitesi Yayınları No: 91: 96.

Konuyla ilgili diğer maddeler için bkz.: