Mise en Place
GASTRONOMİ
-
2025
Mise en place, Fransızca "yerleştirmek, organize etmek" anlamına gelen bir terim olup aslında iş başlamadan önceki hazırlık ve düzenleme aşamasını ifade eder. Bu kavramın kökleri XIX. yüzyıl Fransız mutfağına uzanmaktadır. Özellikle modern profesyonel mutfak sisteminin babalarından biri olarak görülen Georges-Auguste Escoffier tarafından sistematik bir yöntem haline getirilmiş ve mutfak disiplininin temel unsurlarından biri olarak kabul edilmiştir.
Klasik anlamda ise yemek yapmaya başlamadan önce tüm malzemelerin yıkanması, doğranması ve ölçülmesi; ekipmanın hazırlanması ve çalışma alanının düzenlenmesi işlemidir. Bu yöntem, mutfakta zaman yönetimini kolaylaştırır, hataları azaltır ve ekip içindeki uyumu arttırır. Profesyonel mutfaklarda her aşçının belirli bir mise en place düzeni vardır. Bu düzen hizmet kalitesini etkiler. Mise en place uygulamaları, yemek türü ve pişirme tekniğine bağlı olarak değişkenlik gösterir. Çorba ve soslar için doğru ölçme ve ön hazırlık, ızgara yemeklerinde marine etme, porsiyonlama ve sıcaklık takibi, fırın yemeklerinde ise pişirme sürelerine göre hazırlık önemlidir. Salata ve soğuk yemeklerde tazelik ve hızlı hazırlık, tatlılarda ise hassas ölçüm ve düzen büyük önem taşır. Wok ve sote yemeklerinde tüm malzemelerin önceden hazırlanması hızlı pişirme sırasında hataların önüne geçer. Genel olarak her yemek türü için mise en place, verimliliği ve kaliteyi etkileyen ana bir hazırlık aşamasıdır.
Zaman kavramı sadece yemek kültürüyle kalmamış aynı zamanda otelcilik, organizasyon yönetimi, servis hizmetleri ve proje yönetimi gibi diğer alanlarda da yer bulmaya başlamıştır. Bu çerçevede iş akışının önceden hazırlanması, kaynakların gerektiği zamanda ve uygun yerde bulunması anlamını taşır. Böylelikle süreçler daha tahmin edilebilir, etkin ve sürdürülebilir duruma gelir.
Günümüzde mise en place, sadece bir hazırlık yöntemi olarak değil aynı zamanda profesyonellik, disiplin ve kalite kültürünü simgeleyen bir kavram olarak görülmektedir. Gastronomi eğitiminde öğrencilere öğretilen ilk prensiplerden biri olması, bu kavramın eğitimsel önemini de ortaya koymaktadır. Bazı eleştiriler ise fazla standartlaşmanın yaratıcılığı sınırlayabileceğini öne sürse de genel olarak kabul gören görüş mise en place’in yaratıcı süreçleri destekleyen bir temel sağladığı yönündedir. Bu nedenle kavram, modern mutfak ve hizmet anlayışında değişmez bir referans noktası olma özelliğini korumaktadır.
Referanslar
Escoffier, A. (1903). Le guide culinaire. Paris, France: Flammarion; Ferguson, P. P. (2004). Accounting for taste: The triumph of French cuisine. Chicago, IL: University of Chicago Press; Larousse Gastronomique. (2018). Larousse gastronomique. London, England: Hamlyn; McGee, H. (2004). On food and cooking: The science and lore of the kitchen. New York, NY: Scribner; NarPOS. (t.y.). Mise en place (mizanplas) nedir?https://narpos.com.tr/blog/mise-en-place-mizanplas-nedir, (Erişim tarihi: 20 Aralık 2025)
