Koral, Füreya
KİŞİ Sanatçı
(1910 -1997)
-
2026
Büyükada’da doğan Koral, sanatla yakın ilişkileriyle bilinen Şakir Paşa Ailesi’nin bir üyesidir. Dedesi Osmanlı diplomatı Şakir Paşa, babası Osmanlı subayı ve Mustafa Kemal Atatürk’ün silah arkadaşı Emin Paşa’dır. Çocukluğunda müzik eğitimi almış, keman derslerini Macar virtüöz Charles Berger’den görmüştür (Aliotti ve diğerleri 2017).
1956 yılında kazandığı Rockefeller Bursu ile Amerika Birleşik Devletleri’nde araştırmalar yapan Koral, ardından Meksika’da Aztek ve Maya sanatını incelemiştir. Bu deneyimler, sanatın yalnızca müzelerle sınırlı olmaması gerektiği düşüncesini pekiştirmiş ve kamusal alan için üretim yapmasına yol açmıştır (Büyükkaragöz ve Yayan 2019).
Koral, üretimlerinde folklorik öğeler, kadim Anadolu motifleri, nakış ve hat sanatından beslenen bir görsel dil geliştirmiştir. Hitit sanatının izleri, eserlerinde çağdaş bir yorumla kendini gösterir. Kuşlar, balıklar, insan figürleri ve kentin gündelik yaşamı, sıkça işlediği temalardır (Aliotti ve diğerleri 2017).
1955–1975 yılları arasında oteller, bankalar ve kamu yapıları için duvar panoları ve mimari seramikler üretmiştir. Bu eserler, geleneksel çini sanatını modern mimariyle bütünleştirerek İstanbul’un dinamik gündelik yaşamını yansıtan soyut ve çağdaş panolar ortaya koymuştur. Öne çıkan örneklerden biri “Divan Pastanesi Panosu”dur (1968) (Aliotti ve diğerleri 2017).
1980’li yıllarda ürettiği “Mahalle” serisi, İstanbul’un mahalle yaşamını çağdaş bir perspektifle ele alır. Geç dönem eserlerinde ise toplumsal yabancılaşma ve bireyin kent yaşamındaki yalnızlığına odaklanan içe dönük anlatımlar görülür (Büyükkaragöz ve Yayan 2019).
Toplam 32 sergi gerçekleştiren Koral, Türk seramik sanatının ulusal ve uluslararası düzeyde tanıtılmasında etkili olmuştur. Atölyesi, dönemin sanatçıları, akademisyenleri ve entelektüelleri için üretim ve tartışma ortamı işlevi görmüş; genç sanatçıların malzemeyle ilişkilerini geliştirmelerine ve kendi tarzlarını bulmalarına katkı sağlamıştır (Oral 2005). Eserleri, günümüzde çeşitli müze ve koleksiyonlarda yer almakta ve Türkiye’de çağdaş seramik sanatının gelişiminde kurucu bir referans olarak kabul edilmektedir.
Referanslar
Aliotti, K., Şaşmazer, N. ve Aksoy, F. (Ed.). (2017). Füreya: Sergi Kataloğu. İstanbul: Masa Yayınları; Büyükkaragöz, T. ve Yayan, G. (2019). Çağdaş tasarım olgusu içerisinde Füreya Koral’ın yeri, The Journal of Turk & Islam World Social Studies, 21: 73-86; Oral, E. (2005). Türkiye’de çağdaş seramik sanatının gelişimi. Anadolu Sanat, 16. Eskişehir.
