Hacı Murad-ı Veli Türbesi

Türbe TÜRKİYE'NİN İLLERİ Çankırı

(Seydiköyü, Eldivan, Çankırı)

Hacı Murad-ı Veli, XII. yüzyılda Türkistan’dan gelerek Hicaz, Şam ve Urfa çevresinde bulunduktan sonra Tosya ve Çankırı bölgesine yerleşen Aliyülbüka’nın oğludur. Türbesi, Çankırı’nın Eldivan ilçesine bağlı Seydiköyü’ndedir. Türkistanlı âlimlerden ders alarak yetişen Hacı Murad-ı Veli, 1187 yılında bu köye yerleşmiş ve halkın eğitimiyle ilgilenmiştir. Kısa sürede âlim, kahraman ve Horasan eri kimliğiyle çevresinde saygınlık kazanmıştır. Pir Ali Çelebi, Elvan Seydi ve Abdülgaffar adlı üç oğlu ile adları bilinmeyen iki kızı bulunan Hacı Murad-ı Veli, 1207 yılında Seydiköyü’nde vefat etmiştir. Halk arasında Aliyülbüka’nın ve dolayısıyla oğlu Hacı Murad-ı Veli’nin soyunun Hz. Ali’ye dayandığına dair bir inanış bulunmaktadır. Orta ilçesinin Elmalı köyünden Yusuf oğlu Hasan Doğan tarafından kopyası çıkarılan bir şecerede bu mensubiyet bilgisine yer verilmektedir. Bunun, Aliyülbüka’nın uzun süre Hicaz’da bulunması ve Halilürrahman’da kapıcılık yapmasıyla bağlantılı olduğu; Hz. Muhammed’e ve Hz. Ali’ye mensubiyetini ileri sürmesinden kaynaklandığı düşünülmektedir. Köy adının da bu inanış çerçevesinde şekillendiği kabul edilmektedir.

Hacı Murad-ı Veli Türbesi; moloz taştan inşa edilmiş, yalın mimarili ve ahşap çatılı bir yapıdır. Türbe, cami ile aynı yapı kütlesi içerisinde yer almaktadır. İnşa kitabesinin bulunmaması nedeniyle yapının kesin inşa tarihi bilinmemektedir. Hacı Murad-ı Veli’nin 1207 yılında vefat etmiş olması dikkate alındığında, türbenin bu tarihten sonra inşa edildiği; caminin ise daha sonraki bir dönemde yapıya eklendiği değerlendirilmektedir. Yapı, farklı dönemlerde gerçekleştirilen bakım ve onarımlar sonucunda günümüzdeki görünümünü almıştır. Cami bölümü boyuna dikdörtgen planlıdır ve düz ahşap tavanla örtülmüş olup türbe bölümünü de kapsayacak şekilde alaturka kiremit kaplı bir çatıya sahiptir. İç mekânda yer alan kalem işi süslemeler, 1951 yılında Tosyalı Ali Usta tarafından yapılmıştır. Güneybatı köşede tuğladan yapılmış sekiz sıra kirpi saçaklı pah düzenlemesi yer almaktadır. Caminin doğu duvarına bitişik olan türbenin kare planlı ve ahşap tavanlı ön mekânında Hacı Murad-ı Veli’nin oğlu ve kızlarına ait sandukaların yanı sıra yörede kutsal kabul edilen iki göktaşı da bulunmaktadır. Hacı Murad-ı Veli’nin kabrinin yer aldığı ana türbe mekânı ise kare planlı olup tromplarla geçişi sağlanan bir kubbe ile örtülüdür.

Türbe, mimari açıdan belirgin bir özelliğe sahip olmamakla birlikte Horasan erenlerinden Hacı Murad-ı Veli’ye ait olması nedeniyle yıl boyunca yoğun biçimde ziyaret edilmektedir. Özellikle yaz aylarında adak kurbanı amacıyla gelenlerin sayısında artış gözlenmekte ve bu dönemde türbe çevresinde belirgin bir hareketlilik yaşanmaktadır.

Referanslar

Akyol, İ. (2008). Çankırı’nın inanç turizmi açısından potansiyeli. IV. Çankırı Kültürü Bilgi Şöleni: Bildirileri – 100. Yıla Doğru Çankırı içinde, s. 411-422. Çankırı Valiliği.; T.C. Çankırı Valiliği. (2014). Hacı Murad-ı Veli Türbesi. Üstü Buz Altı Tuz içinde, s. 21.; T.C. Çankırı Valiliği. (t.y.). Hacı Murad-ı Veli Türbesi [Web sayfası]. https://cankiri.gov.tr/haci-murad-i-veli-turbesi, Erişim tarihi: 18 Ocak 2026.; T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. (t.y.). Hacı Muradı Veli Türbesi. Kültür Portalı [Web sayfası]. https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/cankiri/kulturenvanteri/haci-muradi-vel-turbes, Erişim tarihi: 18 Ocak 2026.

Konuyla ilgili diğer maddeler için bkz.: