Erymna Antik Kenti
DOĞAL VE KÜLTÜREL MİRAS Antik Kent
(Ormana, Ürünlü, İbradı, Antalya)
-
2026
Erymna (Grekçe: Ἐρυμνή), antik dönemde Pamfilya ile Pisidya–Likya sınır bölgesinde yer aldığı kabul edilen küçük ölçekli bir yerleşimdir. Antik kaynaklarda Orymna (Ὄρυμνα) adıyla da anılan kent, günümüzde Antalya ilinin İbradı ilçesi sınırları içinde, Ormana ve Ürünlü yerleşimleri arasında bir tepe üzerinde konumlanmaktadır. Yerleşimin yeri, hem Bizans dönemine ait coğrafi kayıtlar olan Synecdemus ve Notitiae Episcopatuum’da geçen yer adı sürekliliği hem de bölgede ele geçirilen yazıt buluntuları sayesinde kesinlik kazanmıştır.
Antik literatürde kentin adı farklı biçimlerde aktarılmıştır. Yazılı kaynaklarda Orymna formu yaygın olarak kullanılırken, bölgede bulunan epigrafik veriler yerel halkın Erymna adını tercih ettiğini göstermektedir. Bizanslı Stephanos’un aktardığı bilgilere göre Alexander Polyhistor’un Lyciaca adlı eserinde yerleşim, Erymnae biçiminde çoğul formda anılmıştır. Bu durum, kentin adının tarihsel süreç içinde fonetik ve idari değişimlere uğradığını ortaya koymaktadır.
Erymna’nın erken dönemlerde Strabon’un sözünü ettiği Katenneis kabilesiyle ilişkili olduğu düşünülmektedir. Daha sonraki dönemlerde yerleşim, klasik Yunan kent yapısına benzer biçimde bağımsız bir şehir niteliği kazanmış olmakla birlikte kendi adına sikke basmamış olması, siyasi ve ekonomik açıdan sınırlı bir yerel merkez olduğunu göstermektedir. Bu özellik, Erymna’nın bölgesel yerleşim ağı içinde ikincil bir kent konumunda değerlendirilebileceğine işaret etmektedir.
Günümüze ulaşan arkeolojik kalıntılar oldukça sınırlıdır. Sivri, ancak yüksek olmayan bir akropol tepesinin eteklerinde büyük taş bloklarla inşa edilmiş sütunlu bir yapının temelleri belirlenmiştir. Yerleşimde ayrıca bir adet lahit, kentin kimliğini doğrulayan yazıt parçaları ve çeşitli mimari taş elemanları bulunmaktadır. Bunun yanında kule ve savunma yapısına ait olduğu düşünülen kalıntılar, yerleşimin savunma işlevi taşıyan bir tepe yerleşmesi karakterine sahip olduğunu göstermektedir.
Bugün antik kentin bulunduğu Ormana ve çevresi, geleneksel Toros yerleşim kültürünü yansıtan mimari dokusunu korumaktadır. Antik yerleşim alanı ile modern yerleşim arasındaki ad ve mekânsal süreklilik, Erymna’nın tarihsel coğrafya içindeki varlığının kesintisiz biçimde günümüze ulaştığını göstermektedir. Bu yönüyle Erymna, büyük anıtsal kalıntılara sahip olmamasına rağmen, Pamfilya ve Pisidya arasındaki iç bölge yerleşim sisteminin anlaşılmasına katkı sağlayan önemli bir arkeolojik yerleşim olarak değerlendirilmektedir.
Referanslar
Antalya Kültür Varlıkları Envanteri. (2026). Erymna Antik Kenti. https://www.antalyakulturenvanteri.com/erymna-antik-kenti/, (Erişim tarihi: 02. 02. 2026); Tourasst. (2026). Erymna Antik Kenti. https://www.tourasst.com/erymna-antik-kenti, (Erişim tarihi: 04. 02. 2026); Vikipedi. (2026). Erymna. https://tr.wikipedia.org/wiki/Erymna, (Erişim tarihi: 04. 02. 2026); Yeşil Günebakan. (2026). Ormana’da bulunan Erymna Antik Kenti talan ediliyor. https://yesilgunebakan.net/haber/ormanada-bulunan-erymna-antik-kenti-talan-ediliyor--/detay, (Erişim tarihi: 04. 02. 2026).
Ayrıntılı bilgi için bakınız
Antik Kent
