Denizli Tandır Kebabı’nın kökeni, Denizli şehir merkezi ve yakın çevresine dayanmaktadır. Yemeğin ortaya çıkışı, XIX. yüzyılın ortalarından itibaren Denizli’de gelişen kasaplık ve fırıncılık pratikleriyle ilişkilendirilmektedir. Tandır kebabının yaygınlaşmasında Kaleiçi’nde faaliyet gösteren kasapların, satılamayan etleri değerlendirmek amacıyla fırınlarda pişirmesiyle bu yöntemin giderek benimsendiği; zaman içerisinde belirli bir pişirme tekniğinin ve tat profilinin standartlaştığı görülmektedir. Pişirilmesi ve tüketimi yaygınlaşarak geleneksel hâle gelen Denizli Tandır Kebabı, ustalık bilgisinin kuşaktan kuşağa aktarılmasıyla yerel mutfak kültürünün kalıcı unsurlarından biri olmuştur. Bu yemek, Denizli’nin önemli gastronomik kimlik ürünlerinden biri olarak öne çıkmakta ve turistik hareketlilik açısından da güçlü bir çekim unsuru oluşturmaktadır.

Kebabın ana malzemesi genellikle yaşını doldurmamış süt kuzusudur. Ete herhangi bir marinasyon ya da baharatlama işlemi uygulanmamaktadır. Bu tercih, etin doğal aromasının ve dokusunun korunmasını sağlamayı amaçlamaktadır. Serviste pide ekmeği kullanılmakta; pişirme sırasında etten süzülen yağların pidenin lezzetini artıran temel unsurlardan biri olduğu kabul edilmektedir.

Hazırlık aşamasında kuzu, bütün hâlde ya da büyük parçalara ayrılarak metal şişlere geçirilir. Etler, önceden uzun süre yakılarak ısıtılan; duvarları tuğla ile örülü, tabanı toprak olan özel tandır fırınlarına yerleştirilir. Pişirme süreci yüksek fakat dengeli bir ısıda, yavaş ve kontrollü biçimde gerçekleştirilir. Fırının tabanına konumlandırılan bakır kaplar, etten akan yağların toplanmasını sağlarken aynı zamanda fırın içinde nemli bir ortam oluşturarak etin kurumasını engellemektedir. Bu uygulama, Denizli Tandır Kebabı’nı benzer tandır ve kuyu kebaplarından ayıran ayırt edici tekniklerden biri olarak değerlendirilmektedir.

Pişirme işlemi tamamlandıktan sonra etler belirli bir sırayla fırından çıkarılarak sıcak biçimde servis edilmektedir. Geleneksel sunumunda et, pide ekmeği üzerinde sunulur; yanında çoğunlukla söğüş sebzeler ve ayran yer alır. Denizli’de bu yemeğin çatal-bıçak kullanılmadan, elle tüketilmesi yaygın bir alışkanlık olarak bilinmekte; bu yöntem, kebap tüketiminin yerel ve geleneksel bir pratiği olarak kabul görmektedir.

Denizli Tandır Kebabı, halk mutfağı kökenli bir yemek olmakla birlikte günümüzde şehir merkezindeki uzmanlaşmış kebapçılar aracılığıyla sunulmaktadır. Günlük üretim ve sınırlı sayıda pişirme esasına dayanan bu sunum biçimi, yemeğin tazeliğini ve özgünlüğünü korumayı amaçlar. Yüksek protein ve yağ içeriğine sahip olan kebap, uzun süreli pişirme tekniği sayesinde yumuşak ve kolay ayrılan bir doku kazanmaktadır.

Kültürel açıdan Denizli Tandır Kebabı, yerel kimliğin önemli göstergelerinden biri olarak değerlendirilmektedir. Hazırlanışı ve sunumu, ustalığın ve geleneksel bilginin sürekliliğini temsil eder. Türkiye’nin farklı bölgelerinde tandır ve kuyu kebabı benzeri yemekler bulunmakla birlikte, Denizli Tandır Kebabı; bütün kuzuya yakın büyük parçaların dikey biçimde pişirilmesi, baharatsız hazırlanması ve kendine özgü tandır fırını kullanımıyla belirgin biçimde farklılık göstermektedir. Bu özellikleri sayesinde Denizli Tandır Kebabı, hem yerel mutfak mirasının hem de Türkiye’nin geleneksel et yemekleri kültürünün özgün örneklerinden biri olarak kabul edilmektedir.

Denizli Tandır Kebabı, 2020 yılında yemekler ve çorbalar kategorisinden geleneksel ürün kategorisinden coğrafi işaret aldı.