Amblada Antik Kenti, Konya ilinin Seydişehir ilçesi sınırlarında, Yenice, Kızılca ve Kavak mahalleleri arasında yer alan Asar Tepe üzerinde kurulmuş antik yerleşimdir. Hisarlık olarak da bilinen alan, deniz seviyesinden yaklaşık 1370 metre yükseklikte bulunan iki tepeden oluşmaktadır. Antik kaynaklarda Amblada’ya ilişkin en önemli bilgiler Strabon tarafından aktarılmıştır. Strabon, Artemidoros’a dayanarak Amblada’yı Pisidia kentleri arasında göstermektedir. Kentle ilgili ilk bilgiler XIX. yüzyılın ilk yarısında J. A. Cramer tarafından verilmiştir. Amblada’nın lokalizasyonuna ilişkin farklı görüşler ileri sürülmüş olmakla birlikte, kentin yeri XX. yüzyılın başlarında J. Jüthner ve ekibinin epigrafik verilere dayalı çalışmaları sonucunda kesinlik kazanmıştır. Daha sonraki dönemlerde kent ve çevresi çeşitli araştırmacılar tarafından yeniden incelenmiştir.

Amblada adının, Grekçede “asma” anlamına gelen ampelos sözcüğü ile Luvicedeki wanda/anda eklerinin birleşiminden türemiş olabileceği ve “asmalı” ya da “asması bol yer” anlamına geldiği düşünülmektedir. Antik kaynaklarda kentin adı Amlada, Ampelada, Anpelada ve Amilanda gibi farklı biçimlerde de geçmektedir. Arkeolojik ve epigrafik veriler, Amblada’nın Hellenistik Dönem’den Bizans Dönemi’ne kadar kesintili veya sürekli iskân gördüğünü göstermektedir.

Amblada’nın siyasi tarihi Hellenistik Dönem’de Pergamon Krallığı ile ilişkili olarak izlenebilmektedir. MÖ 190 yılında gerçekleşen Magnesia Savaşı ve ardından MÖ 188’de imzalanan Apameia Antlaşması sonrasında bölge Pergamon Krallığı’nın hâkimiyetine girmiş, Amblada da bu siyasi yapı içerisinde yer almıştır. III. Makedonya Savaşı sonrasında Galatlarla birlikte Pergamon’a karşı hareket eden kentin, MÖ 164 yılında II. Eumenes tarafından düzenlenen bir seferle cezalandırıldığı bilinmektedir. Bununla birlikte II. Attalos tarafından gönderilen ve “Amblada Mektubu” olarak bilinen yazışmalar, kentin daha sonra Pergamon yönetimiyle yeniden dostane ilişkiler kurduğunu göstermektedir. Yazıtlardan, Amblada’nın savaş tazminatından muaf tutulduğu, rehinelerinin serbest bırakıldığı ve bazı ayrıcalıklar elde ettiği anlaşılmaktadır.

Geç Antik Çağ’da Amblada, Ikonium (Konya) metropolitliğine bağlı bir piskoposluk merkezi olarak varlığını sürdürmüştür. MS 325 yılında gerçekleştirilen İznik Konsili’nde Patrikios, MS 381 yılında Konstantinopolis Konsili’nde Seueros ve MS 451 yılında Kadıköy Konsili’nde Diomenes kenti temsil etmiştir. MS IV. yüzyılda Lykaonia Eyaleti’nin oluşturulmasıyla Amblada bu idari yapı içerisinde yer almış, Bizans Dönemi boyunca Ikonium’a bağlı kentlerden biri olarak varlığını devam ettirmiştir.

Amblada’nın ekonomik yaşamında bağcılık ve şarap üretimi önemli bir yer tutmaktadır. Strabon, kentin özellikle şarabıyla tanındığını ve bu şarabın tıbbi amaçlarla kullanıldığını belirtmektedir. Kent ve çevresinde tespit edilen üzüm ezme tekneleri, pres ağırlıkları ve işlikler, bölgede bağcılık faaliyetlerinin yaygın olduğunu göstermektedir. Ayrıca ostothekler üzerinde görülen üzüm salkımı ve asma motifleri de bu ekonomik faaliyetin arkeolojik kanıtları arasında değerlendirilmektedir.

Kentte gerçekleştirilen yüzey araştırmaları, Hellenistik, Roma ve Bizans dönemlerine ait çok sayıda mimari ve arkeolojik kalıntıyı ortaya çıkarmıştır. Asar Tepe’nin güney ve doğu eteklerinde bulunan sur duvarı kalıntıları Hellenistik Dönem’e tarihlendirilmektedir. Roma Dönemi’ne ait Korinth başlıkları, friz blokları, arşitrav parçaları ve çeşitli seramik buluntular kentin bu dönemdeki gelişimini göstermektedir. Bizans Dönemi’ne ait kalıntılar arasında ise muhtemel kilise yapıları, haç motifli mimari parçalar, sütun başlıkları ve seramik buluntular yer almaktadır.

Amblada Antik Kenti’ne ait çok sayıda mimari unsur zaman içerisinde çevredeki yerleşimlerde devşirme malzeme olarak kullanılmıştır. Sütunlar, blok taşlar ve diğer mimari parçalar bölgedeki ev, bahçe ve cami duvarlarında görülmektedir. Bununla birlikte çeşitli eserler koruma amacıyla Konya Arkeoloji Müzesi’ne taşınmıştır. Günümüzde Amblada Antik Kenti, Lykaonia ve Pisidia bölgelerinin tarihsel ilişkilerini yansıtan önemli arkeolojik alanlardan biri olarak değerlendirilmekte ve kültür turizmi açısından araştırma ve ziyaret potansiyeli taşımaktadır.