Türkiye Milli Talebe Federasyonu (TMTF)
ARAŞTIRMA (Uygulamalı, Kuramsal, Lisansüstü Tez Çalışması, Plan, İstatistik, Proje vb.) TÜRKİYE'NİN İLLERİ İstanbul
İstanbul, Ankara 1948-1972
Maddeye katkıda bulunan yazarlar:
-
2023
TMTF (Türkiye Milli Talebe Federasyonu) 1948 yılında Türk yükseköğrenim gençliğini temsil etmek üzere kurulmuş bir sivil toplum kuruluşudur. Federasyon çalışmaları Kültür Sanat, Basın Yayın, Folklor, Dış ilişkiler, Uluslararası Kültür Organizasyonu, Müzik, Yedek subay Öğretmenler, Öğrenim Sağlığı Araştırma ve Etüt Bürosu, Foto-Film, Kurs Komitesi, Teknik komiteleri tarafından yürütülür. Kuruluş, bünyesindeki Turizm Müdürlüğü ile de öğrenci turizmini geliştirmek ve yürütmek amacıyla olumlu faaliyetlerde bulunmakta ve rehber yetiştirmektedir. Federasyon, ilkin bünyesinde sadece İstanbul Üniversitesi ve İstanbul Teknik Üniversitesi Talebe Birlikleri bulundurmakta iken, teşkilatını kısa sürede 57 cemiyet ve yedi birliğe yükseltmiş, zamanla neredeyse bütün üniversite fakülteleri öğrencileri Federasyona dâhil olmuştur. Türkiye Milli Gençlik Teşkilatı’nın (TMGT) ve Milli Tesanüt Birliği’nin kurucu ve asil üyesi olup, uluslararası alanda da WUS (Dünya Üniversiteler Arası Yardımlaşma Birliği) WAY (Gençliğin Dünya Topluluğu) ve COSEC (Milli Talebe Teşekkülleri Koordinasyon Sekreterliği ) ile işbirliği yaparak bütün dünya öğrencileri arasında dostluk ve bilgi alışverişi sağlamayı amaçlamıştır.
17 Mayıs 1948 tarihinde İstanbul Üniversitesi Talebe Birliği ile İstanbul Teknik Üniversitesi Birliği tarafından kurulan Türkiye Milli Talebe Federasyonu’na 20 Eylül 1948 tarihinde Bakanlar Kurulunca Milli unvanının kullanma izni verilir.
TMTF’ye yıllar içinde pek çok isim başkanlık yapmıştır. Bunlar sırasıyla: Talha Ermiş, Can Kıraç, Oğuz Altan, Ali İhsan Çelikkan, Mesut Ülkü, Nedim Üsdiken, Hüsamettin Canöztürk, Vahdet Tayan, Samet Güldoğan, Ayhan Soysal, Nurettin Sözen, Mahmut Kemal Kumkumoğlu, Erdoğan Tuncer, Ahmet Güryüz Ketenci, Yücel Akıncı, Sencer Güneşsoy (ve Ekrem Özer) olarak bilinmektedir.
Kapatılma zamanı konusunda farklı yayınlarda farklı tarihlerin verilmekle birlikte 1971 yılında mühürlendiği ve 1972 yılında Yeni Cemiyetler Kanunu uyarınca 36 dernekle birlikte feshedildiğine dair bilgiler öne çıkmaktadır.
Federasyon, kurulduğu 1948 yılından 1960 yılına kadar tamamıyla öğrenci sorunları ile ilgilenmiş, ikamet imkânlarının artırılması, öğrencilere yazın ücretli iş imkânı sağlanması, öğrenci klinikleri kurulması ve öğrenci sağlığının yakından takip edilmesi, tatil kampları, çalışma kampları ve öğrenci yurtları meselesi ve turizm çalışmaları faaliyetlerinde bulunmuş, turizm rehberleri yetiştirmiş, yurtdışı bağlantıları kurarak bazı gençlik çalışmalarının Türkiye'de öncülüğünü yapmış ve bu konularda da başarılı olmuştur. 1960 yılından kapanışına kadar ise yine aynı faaliyetlerle uğraşmakla beraber öğrenci sorunları yerini toplumsal sorunlara bırakmış ve TMTF ülkeye en yararlıyı bulma amacı doğrultusunda hareket etmiştir.
Bugün Türkiye’de 60’ların gençlik hareketleri içinden gelenler, yani TMTF’nin bünyesinde de yer alan pek çok genç, gelecek yıllarda da siyasetin bürokratik ekibinin içinde olmuşlardır.
Referanslar
Erdendoğdu, F. (201). Türkiye’de 1948-1971 Dönemi Gençlik Hareketlerinin Toplumsal Yapıya Etkisi Türkiye Milli Talebe Federasyonu (TMTF) Örneği. (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi). Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Sanal Gezinti / İnternet Adresi
https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
Dünya turizminde 1940 - 50’li yılları arasında yaşanan örgütlenme faaliyetlerinden etkilenen Türkiye, Türkiye Milli Talebe Federasyonu adı altında gençlik turizminin yapılandığı bir kuruma kavuştu. Aynı dönemde “Uluslararası Öğrenci Gezi Konfederasyonu" (ISTC), “Uluslararası Gençlik Turizmi Organizasyonu (FIYTO), “Uluslararası Öğrenci Değişimi Örgütü" (FIOCES), “Uluslararası Gönüllü Hizmetler Koordinasyonu Konfederasyonu" (CCIVS), “Uluslararası Gençlik Hostelleri Federasyonu" (IYHF), “Öğrenci Hava Taşımacılığı Birliği" (SATA) gibi gençlik ve sosyal turizm örgütleri dünya ve Türkiye turizminde taze bir rüzgar estirdiler. Özellikle TMTF, Türkiye turizmi ve acentacılığı için bir eğitim okulu oldu.
Gönüllü öğrencilerince kurulan ve yurtdışından Türkiye’ye öğrenci grupları getiren Türkiye Milli Talebe Federasyonu’nun (TMTF) Turizm Müdürlüğü, dünyadaki benzer gençlik örgütlenmelerinin yapısını taşırken, sosyal ve öğrenci turizmi yanında acentaların nasıl kurulacaklarına ilişkin kriterleri ortaya koymaya çalıştı. Talebe Turizmi Komisyonu ile de Turizm Danışma Kurullarında görev yaptı. Kuruluş için teminat ve ruhsatname alınması gibi yöntemleri denemeye çalıştı. Federasyonun ayrıca folklor, gezi, tiyatro gibi sosyal ve kültürel faaliyetlerde yoğunlaşan bir yapısı da bulunuyordu. TMTF’nin gençlik turizmine yönelik en büyük katkılarından biri de 1965 yılında Istanbul’da yapılan 16. Uluslararası Öğrenci Turizmi Konferansı oldu.
Türkiye’de turizm acenteleri 1945’lere kadar uçak, vapur, tren bileti satmak gibi faaliyetlerde yoğunlaşmışlardı. Sektörün kendi başına tur düzenleyebilir duruma gelmesi uzun bir zaman aldı. Bu yıllarda Türkiye turizmine ve acentacılığa önemli katkıları bulunan Türkiye Milli Talebe Federasyonu (TMTF) turizm alanında da bir örgütlenmeye gitti.
Tamamen gönüllü insanların çalıştığı bu federasyon, yurtdışından öğrenci getirilmesi ve bu insanların Türkiye’yi turlarla gezdirilmesinde yoğunlaşıyordu. Folklar, tiyatro, gezi ve rehber kursları gibi bir dizi faaliyeti bağrında barındıran bu kurum Türkiye turizminde ortaya çıkan ilk ciddi örgütlenme hareketidir. TMTF kendi bünyesi içinde turizm faaliyetlerini örgütlemek için bir de Turizm Müdürlüğüne sahipti.
Bu bölüm, amatör rehber kurslarının açılması ve ülkeye rehber yetiştirilmesi konularında önemli sayılabilecek faaliyetlerde bulundu. Bu kurslardan yetişen öğrencilerin çoğu halen acentacılık faaliyeti sürdürmektedir. 1950-60 döneminde bu kurslardan yaklaşık olarak 500 kadar rehberin yetiştirildiği öne sürülmektedir. TMTF 1955-60 döneminde yılda ortalama 1500 öğrenciye Türkiye’de gezi olanakları sunuyordu.
1950’li yıllarda faaliyetlerini geliştiren TMTF yurt çapında gezileri yoğunlaştırdı. Türkiye’ye o zaman gelenler Fransa, Almanya ve ABD gibi ülkelerden yola çıkarak gelenler bugünkü resort turizminden farklı olarak kültürel ve sosyal turizme ilgi gösteriyor ve gezilen yerler klasik deniz-kum-güneş mekanları değil daha ziyade köy ve kasabalardan oluşuyordu. Dönemin broşürlerinde kültür ağırlıklı imgeler ön plana çıkıyordu. Doğa, kültür ve medeniyet ve hatta dini merkezlerin rahatlıkla ziyaret edileceği zengin kaynaklarımız turizmde ön plana çıkan ürünlerimizdi.
Turizm alanında ve özellikle de sosyal alanda faaliyetlerini yoğunlaştıran TMTF tipi örgütlenmeler dönemin siyasi otoritelerinin genel karakteristiği olan sürtüşmelerden kurtulamadı. TMTF’nin çalışmaları 1950’li yıllar boyunca da hızla gelişti ve serpildi. Ancak, 1957 yılında Oktay Alpin’in başkan olmasından sonra turizm sektörü ve Demokrat Parti iktidarı TMTF’ye müdahale etmeye başladı. 1958 yılında TMTF kongresine müdahale eden DP’liler hem turizm hem de acentacılığın gelişimi sürecinde bir dağılma dönemini başlatmış oldu. Bu yıllarda DP’nin ağırlıkta olduğu Milli Türk Talebe Birliği (MTTB) kuruldu.
Referanslar
Ahipaşaoğlu S. (2001). Turizmde Rehberlik. Ankara: Detay Yayıncılık; Cumhuriyet Ansiklopedisi (1961 – 1980), s. 158; Hürkan, S. (2007). Ortanın Solunun Ulusal Ülkücüleri (Birinci baskı). İstanbul: Sinemis Yayınları; Kaya, A. (2010). Türk Siyasi Tarihi’nde CHP’nin Gençlik Kolları. (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi). İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Ensitüsü; Nebioğlu, K. G. (2009). Türkiye’de Profesyonel Turist Rehberliği (Uzmanlık Tezi). Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı; Turan, İ. (2004). İsmet İnönü “Konuşma, Demeç, Makale, Mesaj ve Söyleşileri 1961-1965”. Ankara: İnönü Vakfı; Turing Kulübü Dergisi, Şubat 1961 Yeni İstanbul Gazetesi, 1 Aralık 1954, s. 2; Yılmaz, T. S. (1997). Türkiye'de Gençlik Hareketleri. İstanbul: Toplumsal Dönüşüm Yayınları.
