Çevre Bakanlığı, 9 Ağustos 1991 tarihli ve 443 sayılı Çevre Bakanlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile kurulmuştur. Kararname, 21 Ağustos 1991 tarihli ve 20967 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bakanlığın oluşturulması, çevre sorunlarının kamu yönetiminde bağımsız bir politika alanı olarak ele alınması ve bu alandaki faaliyetlerin merkezî bir idari yapı altında koordinasyonunun sağlanması bakımından önemli bir kurumsal düzenleme niteliğindedir.

Türkiye’de çevre yönetimine yönelik kurumsal yapılanma, Çevre Bakanlığının kuruluşundan önce başlamıştır. Çevre sorunlarının kamu yönetimi gündeminde daha belirgin bir yer edinmesiyle birlikte çeşitli koordinasyon ve idari birimler oluşturulmuş, 1983 yılında 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun kabul edilmesiyle çevrenin korunması ve çevre kirliliğinin önlenmesine ilişkin temel hukuki çerçeve oluşturulmuştur. 1991 yılında bakanlık düzeyinde gerçekleştirilen yapılanma, bu gelişmelerin devamı niteliğinde değerlendirilmiştir.

Çevre Bakanlığının temel amacı, çevrenin korunması ve geliştirilmesine ilişkin kamu politikalarının oluşturulması ve uygulanması, çevre kirliliğinin önlenmesi ve çevre alanındaki kamu hizmetlerinin merkezî düzeyde koordinasyonunun sağlanmasıdır. Bakanlığın kuruluşuyla birlikte çevre sorunlarının yalnızca belirli sektörlerin faaliyetleri kapsamında değerlendirilmesi yerine, kamu yönetiminin ayrı bir politika ve uygulama alanı olarak ele alınması hedeflenmiştir.

Bakanlığın faaliyet alanı, çevrenin korunması, çevre kirliliğinin önlenmesi ve çevre mevzuatının uygulanması başta olmak üzere çeşitli konuları kapsamıştır. Çevresel denetim, çevre standartlarının oluşturulması, çevre sorunlarının izlenmesi, çevre konusunda araştırma ve planlama yapılması ve kamuoyunun çevre konusunda bilgilendirilmesi bu kapsamda değerlendirilebilir. Çevresel etkilerin değerlendirilmesine yönelik uygulamalar da Bakanlığın faaliyet alanları arasında yer almıştır.

Çevre Bakanlığının görev alanı, turizm sektörü açısından da önem taşımıştır. Turizm faaliyetlerinin yoğunlaştığı kıyı alanları, doğal ve kültürel kaynaklar, su kaynakları ve hassas ekosistemlerin korunması çevre politikalarıyla doğrudan ilişkili olmuştur. Turizm yatırımlarının çevresel etkilerinin değerlendirilmesi ve doğal kaynakların kullanımında çevresel ölçütlerin dikkate alınması, turizm ile çevre yönetimi arasındaki kurumsal ilişkinin gelişmesine katkı sağlamıştır. Bu çerçevede Bakanlığın faaliyetleri, turizmin doğal kaynaklar üzerindeki etkilerinin yönetilmesi ve çevresel sürdürülebilirliğin kamu politikalarında dikkate alınması bakımından da önem taşımaktadır.

Çevre Bakanlığı, merkezî yönetim içerisinde bakanlık statüsünde örgütlenmiş ve çevre politikalarının belirlenmesi ile uygulanmasına ilişkin görevleri merkezî düzeyde yürütmüştür. Bakanlığın teşkilat yapısı merkez ve taşra birimlerinden oluşmuş; çevre yönetimine ilişkin kamu hizmetlerinin ülke genelinde yürütülmesi amaçlanmıştır.

Çevre Bakanlığının bağımsız bakanlık statüsü 2003 yılında sona ermiştir. 1 Mayıs 2003 tarihli ve 4856 sayılı Çevre ve Orman Bakanlığı Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanun ile Çevre Bakanlığı ile Orman Bakanlığı birleştirilerek Çevre ve Orman Bakanlığı oluşturulmuştur. Bu düzenlemeyle Çevre Bakanlığının teşkilatı yeni oluşturulan bakanlık bünyesinde yeniden yapılandırılmış ve 1991 yılında başlayan bağımsız bakanlık dönemi 2003 yılında sona ermiştir.

Çevre Bakanlığının kapanması, çevre hizmetlerinin sona ermesi anlamına gelmemiş; çevre yönetimine ilişkin görev ve sorumluluklar yeni kurulan Çevre ve Orman Bakanlığı bünyesinde sürdürülmüştür. Bu nedenle 2003 yılı, Çevre Bakanlığı açısından kapanış yılı, Çevre ve Orman Bakanlığının kuruluşu ise Bakanlığın kurumsal varlığının başka bir idari yapı içerisinde devamı olarak değerlendirilebilir.

Çevre ve Orman Bakanlığı yapılanması 2011 yılına kadar devam etmiş, aynı yıl gerçekleştirilen idari düzenleme sonucunda çevre alanındaki teşkilat birimleri Bayındırlık ve İskân Bakanlığının ilgili birimleriyle birleştirilerek Çevre ve Şehircilik Bakanlığı oluşturulmuştur. 2021 yılında Bakanlığın adı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı olarak değiştirilmiştir. Böylece 1991 yılında bağımsız bir bakanlık olarak oluşturulan çevre yönetimi yapılanması, sonraki idari düzenlemelerle farklı kurumsal yapılar içerisinde varlığını sürdürmüştür.