Aladağ

YERLEŞİM MERKEZİ İlçe Yerleşimi TÜRKİYE'NİN İLLERİ Adana

(Aladağ, Adana)

Sınırları doğuda Kozan, güneyde İmamoğlu ve Karaisalı, batıda Pozantı ilçeleri, kuzeyde ise Niğde ve Kayseri illeri ile çevrilidir. Orta Toroslar'ın bir parçası olan Aladağlar’da yer alan ilçe oldukça engebeli ve dağlıktır. Bu dağlık alan, ilçenin iklim ve ekonomik koşullarını belirler. İlçe merkezinin deniz seviyesinden yüksekliği ortalama 1000 metredir.

Aladağ İlçesi, 1987 yılına kadar Karsantı adıyla Karaisalı'ya bağlı bir bucak iken, bu tarihte ilçe statüsü kazanmıştır. Bölgenin eski adının kökenine dair bilinen efsaneye göre, Yörüklerin bölgedeki sis tabakasını kar sanmasıyla “Kar sandık, pus imiş” ifadesinin zamanla Karsantı'ya dönüştüğü söylenmektedir. Tarihi süreçte bölge, Kilikya Kapıları’na yakın konumu nedeniyle stratejik öneme sahip olmuş, Hititler, Romalılar, Bizanslılar, Ramazanoğulları ve Osmanlı Devleti gibi medeniyetlere ev sahipliği yapmıştır. İlçenin önemli tarihi yapıları arasında Meydan Kalesi ve Akören Kilisesi kalıntıları yer almaktadır.

İlçe, coğrafi konumu itibariyle Akdeniz ikliminin yayla karakteristiğini yansıtır. Kışları soğuk ve kar yağışlı, yazları ise serin ve kuraktır. Bitki örtüsü ve biyolojik çeşitlilik açısından zengindir. Yüksek kesimlerde sedir, karaçam, göknar gibi ağaçlardan oluşan gür ormanlar bulunur. Aladağlar Milli Parkı sınırları içerisinde yer alan bu coğrafya; yaban keçisi, ayı, vaşak ve çeşitli yırtıcı kuş türleri gibi nesli tükenmekte olan hayvanlara ev sahipliği yapmasıyla zengin bir faunaya sahiptir. Milli park sınırlarındaki yürüyüş rotalarından en dikkat çekeni Meydan yaylası Mevkii’nden başlayarak, Çömçe Gölü’nden sonra Yıldız Gölü’nde son bulan 3.4 km uzunluğundaki rotadır.

Aladağ'ın yüzölçümü yaklaşık 1347 kilometrekaredir. Toplam nüfusu 2024 yılı itibariyle 16190 kişidir. İlçe, 6360 sayılı kanunla Büyükşehir ilçe belediyesi statüsüne dönüştürülmüş olup, 31 mahallesi bulunmaktadır. İlçe, Adana kent merkezinden 55 kilometre, uzaklıktadır. Adana ve Aladağ arasında Büyükşehir Belediyesi tarafından günde iki defa hizmet veren toplu taşıma araçları ile ulaşım sağlanabilmektedir. Ekonomisi büyük ölçüde orman ürünleri, tarım ve yayla turizmine dayanır. İlçede Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı toplam 24 ilkokul, 10 ortaokul, üç lise ve bir halk eğitim merkezi bulunmaktadır. Dağlık yapısı nedeniyle tarımsal verimlilik ovaya göre daha düşüktür; ancak bölgeye özgü meyve ve sebze yetiştiriciliği yapılmaktadır. Yaz aylarında yüksek nem ve sıcaklık değerleri nedeniyle Adana kent merkezinden başta Meydan, Başpınar, Masiret ve Acıman yaylalarına sezonluk kentli hareketliliği görülür. Yayla turizmi ve beraberindeki hizmet sektörü, ilçe ekonomisinde önemli bir yer tutar. Yaylalarda bölgeye has geleneksel bir yapı olan ‘Çardak’ önemli bir kültürel mirastır. Ağcakise, Başpınar, Bici ve Kosurga yaylaları T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından kamp, doğa fotoğrafçılığı ve doğa yürüyüşü için güzergâh olarak belirlenmiştir. Mahallelerde ve ilçe merkezinde dokumacılık ve küçük el sanatları ile uğraşanlar bulunmaktadır. Özellikle halı, kilim, çuval, çorap gibi dokumacılık faaliyetlerinin yanında, sandık, dolap, ekmek tahtası, oklava gibi tahta işlerine de rastlanmaktadır.

Aladağ ilçesine 37 kilometre. mesafede 10 adet şelaleden oluşan Küp Şelaleleri, Akören Örenyeri, Mazılık ve Sarıçiçek Harabeleri ile doğa yürüyüşü için ideal olan Yedigöze Orman Parkı, Bığbığı Mağarası ve Acıman Yaylası öne çıkan turistik noktalardır. Ayrıca ilçe, Kayseri sınırında yer alan Kapuzbaşı Şelaleleri'ne de yakın bir konumdadır. T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı ilçede turizm yatırım ve projeleri kapsamında 2024 yılında Masiret Antik Kenti Kurtarma Kazısı projesine başlamıştır. İlçede yerel yönetimlerce belirlenen iki adet konaklama tesisi bulunmaktadır. Tesislerin yatak kapasitesi toplam 56’dır. Kültürel miras açısından, yöre Yörük kültürünün izlerini taşır. Halk edebiyatı ve âşıklık geleneği bölgede hala yaşatılmaktadır. Gastronomik açıdan ise yayla şartlarına özgü et yemekleri, meşhur andız pekmezi ve yöresel çorbalar dikkat çekmektedir. İlçe merkezinde yaklaşık 13 adet yeme-içme işletmesi bulunmaktadır.

Referanslar

Adana İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Adana Gezi Rehberi. https://adana.ktb.gov.tr/TR-134454/tanitim-brosurleri.html, (Erişim tarihi: 03.12.2025.); Aladağ Kaymakamlığı. (2025). Aladağ hakkında. http://www.aladag.gov.tr/ilcemiz, (Erişim tarihi: 03.12.2025.); Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). (2025). Nüfus istatistikleri. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr, (Erişim tarihi: 03.12.2025.);

Ayrıntılı bilgi için bakınız

Türkiye Kültür Portalı, Adana, https://www.kulturportali.gov.tr/

Konuyla ilgili diğer maddeler için bkz.: