Kültürel kimlik (İng. cultural identity), bireylerin ve toplulukların ortak bir kültürel çerçeve içinde kendilerini tanımlama, anlamlandırma ve diğer topluluklardan ayırt etme biçimini ifade eden temel bir kavramdır. Terim etimolojik olarak Latince cultura (kültür, yetiştirme) ve identitas (aynılık, özdeşlik) sözcüklerinden türemiştir. Modern sosyal bilimlerde kavram, özellikle XX. yüzyılın ikinci yarısında kültürel antropoloji, sosyoloji, sosyal psikoloji ve kültürel çalışmalar alanlarında öne çıkmış; kültürün, aidiyetin ve toplumsal anlam dünyalarının oluşumunda belirleyici bir rol üstlendiği görüşüyle birlikte sistematik biçimde ele alınmıştır.

Kültürel kimlik; dil, din, inanç sistemleri, mitler, gelenek ve görenekler, ortak hafıza, mekânsal pratikler, ritüeller, sanat biçimleri, mutfak kültürü, simgeler, kolektif anlatılar ve tarihsel deneyimler gibi öğelerin bütününden oluşur. Bu unsurlar bir topluluğun kimliğini hem görünür hem de süreklilik taşıyan bir yapı hâline getirir. Kültürel kimlik aynı zamanda toplumsal dayanışmayı güçlendiren, bireyleri ortak bir değerler bütünü etrafında birleştiren ve kültürel aktarımı sürdüren bir mekanizma niteliği taşır.

Kavram statik bir yapı değildir; aksine göç, küreselleşme, iletişim teknolojileri, kültürlerarası etkileşim, ekonomik dönüşümler ve kentleşme gibi süreçlerin etkisiyle zaman içinde dönüşebilir. Bu nedenle kültürel kimlik çoğu araştırmacı tarafından “çok katmanlı”, “dinamik” veya “melez” bir yapı olarak değerlendirilmiştir. Modern toplumlarda bireylerin birden fazla kimlik katmanına aynı anda sahip olabilmesi, kültürel kimlik tartışmalarına esneklik ve çoğulculuk boyutu katmıştır.

Türkiye bağlamında kültürel kimlik; Anadolu'nun çok katmanlı kültürel mirasından, coğrafi çeşitlilikten, tarih boyunca farklı uygarlıkların etkileşiminden ve sözlü-yazılı kültürün zenginliğinden beslenen bir yapıya sahiptir. Yerel yaşam biçimleri, gastronomi gelenekleri, halk dansları, inanç pratikleri, el sanatları ve mekânsal kültür unsurları, Türkiye’de kültürel kimliğin farklı boyutlarını oluşturan başlıca unsurlardır. Bu çeşitlilik, kültürel kimliği hem yerel hem bölgesel hem de ulusal ölçekte çok katmanlı hâle getirmiştir.

Turizm alanında kültürel kimlik, destinasyonların özgünlüğünü ve ayırt ediciliğini belirleyen temel unsurlardan biridir. Ziyaretçiler, bir destinasyonun kültürel kimliğini mimari miras, günlük yaşam pratikleri, gastronomik değerler, yerel festivaller, el sanatları, kültürel peyzajlar ve sözlü kültür ürünleri gibi unsurlar aracılığıyla deneyimler. Bu nedenle kültürel kimlik, kültürel turizm ürünlerinin gelişiminde, destinasyon markalaşmasında, kültürel miras yönetiminde ve sürdürülebilir turizm politikalarının oluşturulmasında önemli bir referans niteliği taşır. Turizm literatüründe kültürel kimliğin korunması ile kültürel mirasın sürdürülebilir kullanımı arasında güçlü bir ilişki olduğu ifade edilmekte; kimlik unsurlarının özgünlüğünü koruyan yaklaşımlar, destinasyonların uzun vadeli rekabet gücünü destekleyen bir unsur olarak değerlendirilmektedir.

Kültürel kimlik hem toplumsal aidiyeti şekillendiren hem de kültürel miras, turizm, yerel kalkınma ve kültür politikaları gibi alanlara yön veren kapsamlı ve dinamik bir kavramdır. Toplumların kültürel sürekliliğini sağladığı gibi destinasyonların kültürel değerler üzerinden görünürlük kazanmasını da mümkün kılar.