İlk olarak 1952 tarihinde Ihlamur Kasrı’nda ziyarete açılan Tanzimat Müzesi’nde Tanzimat dönemine ait vesikalar ve eşyalar sergilenmektedir[1]. Tanzimat dönemine ait tarihî koleksiyonların toplandığı bir mekân olması nedeniyle “Tanzimat Müzesi” olarak adlandırılmıştır. Müze, 1969 yılına kadar burada sergilenmiş; bu tarihten sonraki süreçte Çadır Köşkü’ne taşınmıştır. Yeni müze binası Gülhane Parkı’nda inşa edilmiş[2] ve günümüzde de bu bina Tanzimat Müzesi olarak hizmet vermektedir.

Müzenin ilk ziyarete açıldığı Ihlamur Kasrı, aslında Sultan Abdülmecid’in Tanzimat’ı ilan ettikten sonra Batı mimarisi tarzında yaptırdığı iki köşkten biridir. Nüzhetiye olarak bilinen bu köşk, aynı zamanda Ihlamur Köşkü adını da almıştır[3].

Sultan Abdülaziz, Sultan II. Abdülhamid ve Sultan Reşad dönemlerinde devletin önemli törenlerinin yapıldığı bu mekân, Cumhuriyetin ilanından sonra Millî Saraylar’a geçmiştir. Ancak bir süre kullanılmadığı için bakımsız hâle gelen yapı, 1951 tarihinde meclis kararı ile İstanbul Belediyesi’ne devredilmiştir[4].

Dönemsel olarak taşınmalara şahitlik eden müze, zengin bir koleksiyonla ziyaretçilerini karşılamaktadır. Müzede dönemin devlet adamlarının imzalı fotoğrafları ve tabloları bulunmaktadır. Sadık Muhtar Bey, Ahmet Vefik Paşa, Şinasi, Tanzimat devrinde devlet ve fikir adamlığı yapan Ziyâ Paşa[5] ve Osmanlı Devleti’nde Tanzimat Fermanı’nın mimarı ve dönemin en önemli devlet adamlarından biri olan Mustafa Reşid Paşa’ya[6] ait eşyaların bulunduğu müzede; ayrıca Sultan Abdülmecid’in portresi ile Reşid Paşa’nın portresi de sergilenmektedir[7]. Osmanlı Devleti’nin Batılılaşma sürecini şekillendiren önemli belgelerden olan Tanzimat Fermanı belgesinin de yer aldığı Tanzimat Müzesi, yerli turistlerin yanı sıra yabancı turistler tarafından da ilgi görmektedir.