Seyahat Acentaları Yöneticileri Derneği Başkanı Mehmet Gem, yabancı dijital konaklama platformlarına ilişkin düzenlemenin yerli acentalar açısından rekabet eşitsizliği yaratabileceğini ve tüketici haklarını zayıflatabileceğini savundu. Gem, teklifin yeniden değerlendirilmesi çağrısında bulundu.

Seyahat Acentaları Yöneticileri Derneği (SAYD) Başkanı Mehmet Gem, “Yabancı Dijital Konaklama Platformları Kanun Teklifi” olarak adlandırdığı düzenlemeye ilişkin açıklamasında, yabancı platformların Türkiye’deki faaliyet koşullarına yönelik eleştirilerde bulundu.

Gem, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından hazırlanarak TBMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonunun gündemine getirildiğini belirttiği teklifin, yerli seyahat acentaları, tüketiciler ve turizm verilerinin korunması açısından riskler taşıdığını ileri sürdü.

Düzenlemenin yabancı platformlara Türkiye’de şirket kurmadan faaliyet gösterme olanağı sağlayacağını savunan Gem, “Türk turizmi dijital sömürgeye dönüşebilir” değerlendirmesinde bulundu.

“Yerli Acentalarla Rekabet Eşitsizliği Oluşacak”

Gem, teklifin kayıt dışılığı önleme, şeffaflık ve dijitalleşme gerekçeleriyle sunulduğunu, ancak öngörülen koşulların yerli işletmelerin yükümlülükleriyle eşit olmadığını öne sürdü.

Teklifin üçüncü maddesine ilişkin değerlendirmesinde Gem, yabancı platformlara Türkiye’de sermaye şirketi kurma zorunluluğu getirilmediğini; irtibat kişisi ve adres bildirilmesi ile iki yıllık 5 milyon lira belge ücreti karşılığında faaliyet olanağı tanındığını belirtti.

Uluslararası platformların işlem hacimleri dikkate alındığında bu tutarın caydırıcı olmayacağını savunan Gem, yerli seyahat acentalarının şirket kurma, istihdam, vergi ve sosyal güvenlik yükümlülüklerini yerine getirdiğini vurguladı.

Gem, “Bu yasa teklifi; Türkiye’de şirket dahi kurmadan faaliyet göstermek isteyen yabancı platformlara tanınan çağdaş bir kapitülasyondur” ifadelerini kullandı.

Denetim ve Turizm Verileri İçin Kaygı

Gem’in açıklamasında dijital platformlar üzerinden gerçekleştirilen transfer ve yolcu taşımacılığı faaliyetlerine ilişkin iddialar da yer aldı.

Bazı yabancı platformların vergi kaydı bulunmadan ve ilgili taşımacılık ile seyahat acentalığı kurallarına tabi olmadan faaliyet yürüttüğünü ileri süren Gem, mevcut denetim kapasitesinin küresel platformları kontrol etmekte yeterli olup olmayacağını sorguladı.

Turizm gelirlerinin denetlenmesi, Türkiye’ye ilişkin turizm verilerinin korunması ve sektördeki istihdamın geleceği konusunda kaygılarını dile getiren Gem, pazarın yabancı şirketlerin kontrolüne girme riski taşıdığını savundu.

Otel ve Uçak Bileti Satışına İtiraz

Gem, yabancı platformlara başka bir işletme belgesi aranmadan otel ve uçak bileti satışı yapma olanağı tanındığını belirterek bunun, 1618 sayılı Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu kapsamında faaliyet gösteren işletmeleri olumsuz etkileyebileceğini söyledi.

Türkiye’de yaklaşık 17 bin seyahat acentasının bulunduğunu ifade eden Gem, düzenlemenin bu işletmelerin rekabet gücünü zayıflatabileceğini ve küresel platformlara bağımlılığını artırabileceğini ileri sürdü.

Paket Tur Hükmüne Tüketici Hakları Eleştirisi

SAYD Başkanı, teklifin dördüncü maddesinin üçüncü fıkrasına ilişkin değerlendirmesinde, bazı hizmetlerin birlikte satışının paket tur kapsamı dışında tutulmasına itiraz etti.

Gem’in açıklamasına göre söz konusu hüküm, yabancı dijital konaklama platformlarının ulaştırma, konaklama ve bunlara bağlı olmayan hizmetlerden en az ikisini birlikte sunduğu satışların paket tur olarak değerlendirilmemesini öngörüyor.

Bu yaklaşımın tüketicilerin paket tur mevzuatından kaynaklanan korumalara erişimini zorlaştırabileceğini savunan Gem, aynı platform üzerinden uçak bileti ve otel satın alan kişilerin uçuş iptali, konaklama sorunu veya ayıplı hizmet durumunda hak kaybı yaşayabileceğini öne sürdü.

Komisyona Yeniden Değerlendirme Çağrısı

Gem, TBMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonuna seslenerek düzenlemenin yerli işletmeler, tüketici hakları ve turizm verilerinin korunması açısından yeniden ele alınmasını istedi.

“Mevzuat hazırlamak yabancı tekellerin pazar payını yasal güvenceye almak değildir” diyen Gem, açıklamasını “Türk turizminin 40 yıllık emeği, yabancı sermayenin kâr hırsına feda edilemez” sözleriyle tamamladı.