Türkiye’de müzecilik son 15 yılda önemli bir dönüşüm geçirirken, yeni yaklaşım sergilemenin ötesine geçerek deneyim, iletişim, dijitalleşme ve ziyaretçi etkileşimini öne çıkardı. Müzeci ve Küratör Deniz Koç’a göre bundan sonraki süreçte müzeler arasındaki iş birliğinin artırılması, yeni projelerde şeffaflığın güçlendirilmesi ve müzelerin kent yaşamıyla daha güçlü bağlar kurması gerekiyor.

Turizm Gazetesi’nin “Turizm Sohbetleri” serisinin 42. bölümünde Türkiye’de müzeciliğin dönüşümü ele alındı.

Programın konuğu Müzeci ve Küratör Deniz Koç, son yıllarda kamu ve özel müzelerde yaşanan değişimi, belediyelerin müzecilik çalışmalarını, İstanbul’un müze potansiyelini, kurumlar arasındaki iş birliği ihtiyacını ve Antalya Müzesi’nin geleceğine ilişkin tartışmaları değerlendirdi.

Koç, Türkiye’de müzelerin yalnızca eserlerin sergilendiği mekânlar olmaktan çıkarak ziyaretçi deneyimi, iletişim ve etkileşimin öne çıktığı kültür kurumlarına dönüşmeye başladığını belirtti.

İstanbul için ortak müze rotaları önerisi

İstanbul’un sahip olduğu geniş müze çeşitliliğinin yeterince bütüncül değerlendirilemediğini ifade eden Koç, farklı müzelerin ortak temalar ve rotalar üzerinden birbirine bağlanabileceğini söyledi.

İstanbul’a gelen ziyaretçilerin yalnızca en çok bilinen birkaç müzeye yönlendirilmesi yerine, kentin farklı tarihsel, kültürel ve toplumsal hikâyelerini keşfetmelerine olanak sağlayacak bütünlüklü kültür rotalarının oluşturulabileceğini belirtti.

Koç’a göre müzelerin birbirlerini tanıttığı, ortak etkinlikler ve ürünler geliştirdiği, turizm sektörüyle daha yakın ilişkiler kurduğu bir model İstanbul’un kültür turizmi açısından taşıdığı potansiyeli daha görünür hale getirebilir.

Müzeler yenileniyor, iş birliği aynı hızda gelişmiyor

Türkiye’de müzelerin fiziksel olarak yenilendiğini, sergileme tekniklerinin değiştiğini ve ziyaretçi deneyimine verilen önemin arttığını belirten Koç, buna karşılık kurumlar arasındaki iletişim ve iş birliğinin aynı hızda gelişmediğini ifade etti.

Müzelerin kendi içlerine kapanmak yerine birbirleriyle daha fazla iletişim kurması gerektiğini savunan Koç, ortak etkinlikler, ortak tanıtım çalışmaları ve turizm sektörüyle geliştirilecek iş birliklerinin müzeciliğin geleceği açısından önem taşıdığını belirtti.

Antalya Müzesi için şeffaflık vurgusu

Söyleşide Antalya Müzesi’nin geleceğine ilişkin tartışmalar da gündeme geldi.

Koç, müzenin yıkılmasının ardından yeni projeye ilişkin kamuoyuyla daha kapsamlı bilgi paylaşılması gerektiği görüşünü dile getirdi.

Müze projelerinde şeffaflığın yalnızca ihale ve mali bilgilerin açıklanmasıyla sınırlı kalmaması gerektiğini belirten Koç, tasarım ekiplerinin, projede görev alan uzmanların, kentten alınan görüşlerin ve projenin hangi aşamada bulunduğunun da kamuoyuyla paylaşılmasının önemine dikkat çekti.

Koç’a göre büyük ölçekli müze projeleri, kentlilerin ve ilgili kurumların da sürece katıldığı daha açık ve katılımcı bir anlayışla yürütülmeli.

Adalar Müzesi katılımcı modele örnek

Deniz Koç, Adalar Müzesi’ni ise Türkiye’de müzeciliğin geleceği açısından dikkat çekici örneklerden biri olarak gösterdi.

Müzenin katılımcı yapısı, gönüllülük modeli ve bulunduğu çevreyle kurduğu ilişkiye dikkat çeken Koç, bu tür yapıların müzelerin kent yaşamının aktif bir parçası haline gelmesine katkı sağladığını belirtti.

Müzelerin yalnızca koleksiyonların sergilendiği yapılar değil; kentlilerin sahiplendiği, etkinliklerin gerçekleştirildiği ve çevresiyle sürekli iletişim halinde bulunan kültür kurumları olması gerektiğini ifade etti.

Yeni dönem kentle daha güçlü bağ kuran müzeleri gerektiriyor

Türkiye’de müzeciliğin önünde yeni bir dönem bulunduğunu belirten Koç, bu sürecin yalnızca yeni müze binaları ve sergi alanlarının açılmasıyla şekillenmeyeceğini söyledi.

Müzelerin birbirleriyle, kentlerle, kent sakinleriyle ve turizm sektörüyle daha güçlü ilişkiler kurmasının önemine dikkat çeken Koç’a göre geleceğin müzecilik anlayışı; iş birliği, katılım, şeffaflık ve ziyaretçiyle sürekli iletişim üzerine kurulacak.

Turizm Sohbetleri’nin 42. bölümü

Deniz Koç’un konuk olduğu “Turizm Sohbetleri” serisinin 42. bölümü YouTube üzerinden izlenebiliyor, Spotify üzerinden ise dinlenebiliyor.