Diyarbakır Kültür Yolu Festivali kapsamında belirlenen 48 Lezzet Noktası, kentin gastronomi mirasını ziyaretçilerle buluşturuyor. Sumak ekşisiyle hazırlanan meftunelerden duvaklı pilava, kadın kooperatiflerinin üretiminden kuşaklar boyunca sürdürülen kadayıf ustalığına uzanan rota, yöresel mutfağın farklı örneklerini bir araya getiriyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığının düzenlediği Diyarbakır Kültür Yolu Festivali kapsamında, Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı (TGA) tarafından yürütülen Lezzet Noktası Projesi ile kentte 48 adres belirlendi. Proje, yerel işletmelerin tanıtılmasını ve ziyaretçilerin Diyarbakır’ın geleneksel yemeklerini keşfetmesini amaçlıyor.

Festivalin gastronomi programına BigChefs Kurucu Ortağı Gamze Cizreli ve şef Mahir Nazlıcan ev sahipliği yaptı. Şefler Ömür Akkor, Çiğdem Seferoğlu, Erşan Yılmaz, Burcu Önal, Gökhan Ali Çamkerten ve Emre Murat’ın katıldığı programda gastronomi yazarları Ebru Erke, Müge Akgün ve Emine Tunadan ile yemek kültürü araştırmacısı Silva Özyerli de yer aldı.

Gamze Cizreli, Diyarbakır mutfağının ayırt edici özelliklerinden birinin ekşi kullanımı olduğunu söyledi. Tane sumağın suda bekletilmesiyle elde edilen ekşinin meftunelerde, dolmalarda ve salata soslarında kullanıldığını belirten Cizreli, vişne salçasının da yöresel mutfakta önemli bir yeri bulunduğunu anlattı.

Kente ilk kez gelenlere Karacadağ pirinci, baharatlı kıyma ve bademle hazırlanan duvaklı pilavı, patlıcan meftunesini ve cevizli burma kadayıfı öneren Cizreli, fırın yemeklerinin de Diyarbakır mutfağında geniş yer tuttuğuna dikkat çekti. İşletmecilerle yapılan buluşmaların, az bilinen tariflerin yanı sıra bu yemeklerin hikâyelerini de ortaya çıkardığını ifade etti.

Şef Mahir Nazlıcan ise kabak meftunesi, kaburga dolması ve ezme güveci öne çıkardı. Kabak meftunesinin sumak ekşisi ve çiğ sarımsakla sunulduğunu, kaburga dolmasında Diyarbakır reyhanı ve Karacadağ pirincinin kullanıldığını anlattı. Kuzu etiyle hazırlanan ezme güvecin fırında pişirilirken belirli aralıklarla karıştırılarak kıvam kazandığını belirten Nazlıcan, kuşaktan kuşağa aktarılan ev yemeklerinin korunmasının önemini vurguladı.

Lezzet rotasında kadın kooperatiflerinin üretimleri de yer alıyor. Hevsel Kadın Kooperatifi Başkanı Müzeyyen Kaya, 2024 yılında yedi kadınla başlayan çalışmalarını bugün 13 kadın çalışanla sürdürdüklerini söyledi. Evlerinde ve ilçelerde üretim yapan kadınların da kooperatife katkı sunduğunu belirten Kaya, içli köfte, yöresel dolmalar, gırık, meftune, mumbar ve reyhan şerbeti gibi ürünler hazırladıklarını aktardı.

Kaya, Lezzet Noktası tabelaları ve ziyaretçilerin sosyal medya paylaşımları sayesinde işletmelerinin daha kolay bulunduğunu, projeye dâhil olmanın ziyaretçilerin güvenine katkı sağladığını ifade etti.

Diyarbakır Gastro İnovasyon Merkezi bünyesinde faaliyet gösteren Key Ma Kadın Kooperatifi de yöresel ürünleri işleyerek pazara sunuyor. Kooperatif Yönetim Kurulu Başkanı Meryem Özdemir Ok, 2024’te kurulan kooperatifte Diyarbakır çöreği, pekmezli şileki tatlısı ve farklı sebzelerle hazırlanan meftuneler ürettiklerini anlattı. Ok, sumak, vişne ve koruk ekşisinin kent mutfağındaki yerine dikkat çekerek projenin özellikle unutulmaya başlayan tencere yemeklerinin tanıtılmasına katkıda bulunduğunu söyledi.

Kentin köklü işletmeleri de gastronomi rotasının durakları arasında bulunuyor. Ciğerci Muharrem Usta’nın ikinci kuşak işletmecisi Kemal Tarhan, ailelerinin 1982’den bu yana Dağkapı bölgesinde hizmet verdiğini belirtti. Taze ürün kullanımına önem verdiklerini söyleyen Tarhan, ciğer, lahmacun ve kemikli et gibi lezzetlerin yerinde deneyimlenmesinin kentin tanıtımına katkı sunduğunu ifade etti.

Kadayıfçı Hacı Levent’in üçüncü kuşak temsilcisi Murat Altunhan ise ailesinin 1960’lı yıllardan bu yana kadayıf ürettiğini anlattı. Babasından öğrendiği üretim yöntemini sürdürdüğünü belirten Altunhan, un, sade yağ ve kadayıfın çıtırlığının lezzette belirleyici olduğunu söyledi.

Geleneksel ev yemeklerini, yerel ürünleri ve ustalık bilgisini aynı rotada buluşturan 48 Lezzet Noktası, Diyarbakır mutfağının çeşitliliğini tanıtmayı hedefliyor. Proje ve festival etkinliklerine ilişkin bilgilere Türkiye Kültür Yolu Festivali’nin resmî internet sitesinden ulaşılabiliyor.