Dr. Meltem Ulu’nun kaleme aldığı Bodrum Bir Masaldı: Geçmişten Günümüze İsmet Cengiz’in Denizcilik Hikâyesi, yalnızca bir biyografi değil; Bodrum’un denizcilik kültürünü, süngercilik geleneğini ve turizm öncesi yaşamını kayıt altına alan önemli bir sözlü tarih çalışması olarak yayımlandı. Ayrıkotu Yayınevi etiketiyle okurla buluşan eser, Bodrum’un simge isimlerinden denizci İsmet Cengiz’in yaşam öyküsü üzerinden kentin yakın tarihine ışık tutuyor.

Bir zamanlar mandalina bahçeleri, süngercilik ve denizle şekillenen küçük bir kıyı kasabası olan Bodrum’un, uluslararası bir turizm destinasyonuna dönüşüm süreci, kitapta bireysel anılar ve tarihsel tanıklıklar eşliğinde anlatılıyor. Eser, Girit’ten Bodrum’a uzanan göç hikâyesiyle başlıyor; süngerciliğin gelişimi, deniz kültürünün oluşumu ve turizmin ilk yıllarına kadar uzanan bir dönemi kapsamlı biçimde ele alıyor.

Kitabın merkezinde yer alan İsmet Cengiz, denize duyduğu tutkusu ve cesaretiyle Bodrum’da “Deli İsmet” olarak tanınan bir isim. Babası Ali Cengiz’in Kalimnos Adası’nda öğrendiği süngerciliği Bodrum’a taşımasıyla başlayan aile hikâyesi, İsmet Cengiz’in denizle iç içe geçen yaşamı üzerinden aktarılıyor. Süngerciliğin altın çağından mavi yolculukların gelişimine, tekne yapımından dalış kültürüne kadar pek çok konu, Cengiz’in anılarıyla zenginleşiyor.

Yaklaşık iki yıllık araştırma ve görüşmeler sonucunda hazırlanan eser, yalnızca bir yaşam öyküsünü değil, Bodrum’un toplumsal belleğini de kayıt altına alıyor. Kitapta şu soruların yanıtları aranıyor:

• Süngercilik nasıl başladı?
• İlk dalışlar hangi koşullarda gerçekleştirildi?
• Bodrum’da dalış turizmi nasıl gelişti?
• Mavi yolculuk kültürü nasıl doğdu?
• Turizmin gelişmesinden önce Bodrum nasıl bir yerdi?
• Deniz, Bodrum insanı için ne ifade ediyordu?

Bu yönüyle Bodrum Bir Masaldı, okuru yalnızca geçmişe götürmekle kalmıyor; Bodrum’un bugününü şekillendiren kültürel değerleri de yeniden düşünmeye davet ediyor.

Denizcilik mirasının izinde

Dr. Meltem Ulu, sosyal antropoloji alanındaki akademik çalışmalarını kültürel hafıza, göç ve kent araştırmaları üzerine yoğunlaştırıyor. Daha önce yayımladığı Halikarnas Balıkçısı’nın Yolculuğu adlı biyografik çalışmasıyla da tanınan Ulu, Bodrum Deniz Müzesi tarafından yürütülen süngercilere yönelik sözlü tarih projesinde danışman olarak görev aldı. Bu çalışma daha sonra Biz Süngerciler, Yaşadıklarımız, Hatıralarımız adıyla yayımlandı.

Son kitabında ise Bodrum’un denizcilik mirasını İsmet Cengiz’in yaşamı üzerinden gelecek kuşaklara aktarmayı amaçlayan Ulu, bireysel hafıza ile kentsel tarihi bir araya getiriyor.

Bodrum Bir Masaldı, Bodrum’u yalnızca plajları, eğlence yaşamı ve turistik cazibesiyle değil; onu var eden denizcileri, süngercileri ve emek veren insanlarıyla tanımak isteyen okurlar için önemli bir kaynak niteliği taşıyor. Kitap, aynı zamanda şu soruyu da gündeme getiriyor: “Bodrum bir masal mıydı ve biz bu masalın neresindeyiz?”