Alıkul Osmonov, 21 Mart 1915’te Kırgızistan’ın Panfilov bölgesine bağlı Kaptal-Arık Köyü'nde bir çiftçi ailenin çocuğu olarak dünyaya gelmiştir. Çocuk yaşta anne ve babasını kaybedip öksüz kalan Osmonov, Tokmok’taki bir yetimhanede büyümüştür. 1929-1933 yılları arasında Frunze Teknik Eğitim Okulunda eğitim almıştır. 1932-36 yılları arasında Leninçil Caş gazetesi ile Çabuul dergisinin yazı işlerinde çalışan Osmonov, 1937-40 yılları arasında Kırgızistan Yazarlar Birliğinin üçüncü sekreterliği görevinde bulunmuştur. 1941 yılında Zeynep Sooronbaeva ile evlenen Osmonov, Cıpar adındaki kızını doğumundan on beş gün sonra kaybetmiş ve daha sonrasında eşi tarafından terkedilmiştir. Kızı Cıpar’ın dünyadan ayrılışı şairi derinden etkilemiş ve bu ağır üzüntü küçük yaşta yakalandığı verem hastalığının etkisini daha da artırmıştır.

Şiir yazmaya öğrencilik yıllarında başlayan şairin ilk şiiri Kızıl Cuk 1930 yılında Sabattuu Bol gazetesinde yayımlanmıştır. 1935 yılında (ilk şiir kitabı) Tandagı Irlar, 1936 yılında Çolponstan, 1937 yılında Cıldızduu Caştık adlı şiir kitapları yayımlanmıştır. Bu eserleriyle edebiyat dünyasına adımını atan şair, 1930’lu yıllarda dünya klasiklerini ve edebî sanatın kurallarını derinlemesine incelemiştir. Osmonov, 1945’te yayımlanan Mahabat isimli eseriyle içerik ve sanatsal niteliği harmanlayarak Kırgız edebiyatının güçlü kalemlerinden biri hâline gelmiştir. Şairin Cañı Irlar (1947), Menin Cerim-Irdın Ceri (1947), Baldar Üçün Irlar (1947), Cañı Irlar (1949), Moy Dom (1954), Tandalmaluu Irlar Cana Poemalar (1954), İzbrannoe (1958), Ata Curt (1958), Baldar menen Turnalar (1965), Irlar Cıynagı (1965) adlı kitapları da yayımlanmıştır. Hayvan isimleri, yer adları ve halk kültürü unsurlarını toplamak için yoğun bir çaba sarf eden Osmonov, kaleme aldığı şiirlerle ve yaptığı derlemelerle çocuk edebiyatına önemli katkılar sağlamıştır.

İyi derecede Rusça bilen ve tercüme sanatında da çok aktif olan şair; Puşkin’in Kış Gecesi şiirini ve Yevgeni Onegin romanını, Shakespeare’in On Ekinçi Tün ve Otello piyeslerini, Ş. Rustaveli’nin Colbors Terisin Camıngan Baatır adlı yapıtını, V. Mayakovski’nin, S. Marşak’ın ve K. Çukovskiy’nin şiirlerini tercüme ederek Kırgızcaya kazandırmıştır. Yapılan bu tercümeler, Kırgızcanın bir yazı dili olarak gelişmesine katkı sağlamış ve Kırgız okuyucusunun dünya edebiyatının seçkin yapıtlarıyla buluşmasına imkân tanımıştır. Şairin Cönöş Kerek Merkege, Mahabat, Ekinçi Brigada, Rakıya, Abılkasım Canbolotov, Korukçu Kooman, Ak Möör isimli tiyatro eserleri ile Çolponbay adlı librettosu da vardır.

Hayatının tamamını şiire adayan ve hayatta şiirden daha değerli bir şey yokmuş gibi yaşayan Osmonov, 12 Aralık 1950’de henüz otuz beş yaşındayken veremden hayatını kaybetmiş ve cenazesi Bişkek’teki Ala-Arça mezarlığına defnedilmiştir. Ölümünden sonra 1967’de Lenin Komsomol ödülü ve “Ardak Belgisi” madalyası ile onurlandırılmıştır. Osmonov’un ismi Kırgızistan’daki çeşitli sokak, cadde, park, okul ve kütüphanelere verilmiştir. Eserleri çeşitli dillere çevrilmiş, birçok şiiri bestelenmiştir. Ayrıca Kırgızistan’ın resmî para birimi olan somun iki yüzlük banknotu üzerine Alıkul Osmonov’un resmi basılmıştır.