Saruhanlı Çekirdeksiz Beyaz Üzümü

Coğrafi İşaretli Ürün ZİRAAT, ORMAN VE SU ÜRÜNLERİ Meyve (İşlenmiş ve İşlenmemiş) TÜRKİYE'NİN İLLERİ Manisa

(Saruhanlı, Manisa, 2021)

Saruhanlı Çekirdeksiz Beyaz Üzümü, Manisa ilinin Saruhanlı ilçesi ve çevresinde yetiştirilen, bölgenin doğal, tarımsal ve kültürel özellikleriyle özdeşleşmiş önemli bir tarım ürünüdür. Saruhanlı Çekirdeksiz Beyaz Üzümü; coğrafi sınırda yetişen Vitis vinifera var. sultana çeşidi üzümden elde edilen, orta irilikte ve normal sıklıkta salkımları olan, yuvarlak-eliptik şekilli, yeşil-sarı renkli, çekirdeksiz, sulu, etli, ince kabuklu, olgunlaşması ağustos ayında, hasat zamanı ağustos ortası-eylül başı olan, verim ve yapısal gelişim iyi üzümdür. Saruhanlı Çekirdeksiz Beyaz Üzümü hem kuru hem sofralık (yaş üzüm) olarak tüketilir. Bu üzüm çeşidi, dünyada “Sultaniye” veya “Sultana” adıyla bilinen çekirdeksiz beyaz üzüm grubuna dâhil olmakla birlikte, Saruhanlı yöresine özgü iklim, toprak yapısı ve üretim bilgi birikimi sayesinde kendine has kalite özellikleri kazanmıştır. Saruhanlı Çekirdeksiz Beyaz Üzümü için coğrafi işaret başvurusu Saruhanlı Esnaf ve Sanatkârlar Odası tarafından 02.10.2020 tarihinde yapılmış, ürün 12.08.2021 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından Menşe Adı olarak tescil edilmiştir. Menşe adı statüsü, üzümün tüm üretim, işleme ve diğer aşamalarının Saruhanlı yöresine özgü doğal ve beşerî unsurlara dayandığını ve bu coğrafi alan içinde gerçekleştiğini göstermektedir.Saruhanlı ilçesinin Gediz Havzası içerisinde yer alması, alüvyal toprak yapısı, yüksek güneşlenme süresi ve uygun sıcaklık değerleri, üzüm yetiştiriciliği için son derece elverişli bir ortam sunmaktadır. Bu doğal koşullar, Saruhanlı Çekirdeksiz Beyaz Üzüm’ünün ince kabuklu, sulu, homojen taneli ve dengeli şeker oranına sahip olmasını sağlamaktadır. Ürünün çekirdeksiz yapısı hem sofralık tüketimde hem de kurutmalık üzüm üretiminde önemli bir avantaj yaratmakta; bu durum, ürünün pazarlanabilirliğini ve ekonomik değerini artırmaktadır.

Ekonomik açıdan bakıldığında Saruhanlı Çekirdeksiz Beyaz Üzümü, ilçe halkı için temel gelir kaynaklarından biridir. Bölgedeki birçok aile geçimini üzüm üretimi ve buna bağlı tarımsal faaliyetlerden sağlamaktadır. Ürün; taze sofralık üzüm olarak iç pazarda tüketildiği gibi, özellikle kuru üzüm formunda ihraç edilerek Türkiye tarım ekonomisine önemli döviz girdisi sağlamaktadır. Bu yönüyle Saruhanlı, Manisa ve Ege Bölgesi, dünya kuru üzüm piyasasında stratejik bir konuma sahiptir. Kültürel boyutuyla Saruhanlı Çekirdeksiz Beyaz Üzümü, yörede nesilden nesile aktarılan bağcılık geleneğinin somut bir yansımasıdır. Bağ bozumu dönemleri, üreticiler için yalnızca bir hasat süreci değil; aynı zamanda toplumsal dayanışmanın, üretim kültürünün ve yerel kimliğin görünür hale geldiği önemli bir zaman dilimidir. Coğrafi işaret tescili, bu kültürel mirasın korunmasına ve gelecek kuşaklara aktarılmasına da katkı sunmaktadır. Saruhanlı Çekirdeksiz Beyaz Üzümü, sahip olduğu coğrafi işaret tescili sayesinde tarımsal kaliteyi, ekonomik değeri ve kültürel mirası bir arada temsil eden önemli bir yöresel üründür. Bölgenin doğal koşulları ve geleneksel üretim bilgisiyle şekillenen bu üzüm çeşidi, sürdürülebilir tarım ve kırsal kalkınma açısından da stratejik bir role sahiptir. Saruhanlı Çekirdeksiz Beyaz Üzüm’ünün korunması ve tanıtılması hem yerel üreticinin desteklenmesi hem de Türkiye’nin coğrafi işaretli ürünler portföyünün güçlendirilmesi açısından büyük önem taşımaktadır.