Çobandede Köprüsü, Erzurum ilinin Köprüköy ilçe merkezinde bulunmaktadır. Köprü, ilçe merkezinin güneyinden geçen Aras Nehri üzerinde yer almaktadır. Kendine özgü tarihsel öneme sahip olan Çobandede Köprüsü, XIII. yüzyılda Doğu Anadolu'ya hâkim olan İlhanlı (Moğol) Dönemi taş köprü mimarisinin en özgün örneklerinden biri olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle tarihî taş köprü mimarisinin seçkin örnekleri arasında yer almaktadır. Tarihî İpek Yolu güzergâhında bulunan yapı, Erzurum ile Kars arasındaki ulaşımın sağlanmasında yüzyıllar boyunca stratejik bir işleve sahip olmuştur. Köprü, İlhanlı Hükümdarı Gazan Han'ın veziri Salduzlu Emir Çoban Noyan tarafından 1297-1298 yıllarında inşa ettirilmiştir. Bu yönüyle yapı, Selçuklu taş işçiliği geleneğini İlhanlı mimarisinin özellikleriyle birleştiren anıtsal bir eser niteliği taşımaktadır.

Çobandede Köprüsü, Kargapazarı Dağları'ndan gelen suların Aras Nehri ile birleştiği noktada kurulmuştur. Yaklaşık 128 m uzunluğunda ve 8,5 m genişliğinde olan yapı, ilk inşa edildiğinde yedi kemerli olarak tasarlanmıştır. Günümüzde ilk kemerinin kapatılması nedeniyle altı kemerli bir görünüme sahiptir. En büyük kemer açıklığı yaklaşık 13 m, en yüksek noktası ise yaklaşık 30 m'dir. Siyah, kırmızı ve gri renkli kesme taşların birlikte kullanılması köprüye estetik bir görünüm kazandırmaktadır. Temellerinde ardıç ağacından kazıkların kullanılması ve ayakları arasında yükü hafifleten boşlukların bırakılması, dönemin ileri mühendislik ve mimarlık tekniğini yansıtmaktadır.

Köprü, Osmanlı Dönemi'nde de önemini korumuş; özellikle doğu seferleri, ticaret kervanları ve posta yolları için başlıca geçiş noktalarından biri olmuştur. Yapı, 1727 yılında Osmanlı Padişahı III. Ahmed döneminde kapsamlı bir onarım görmüş; daha sonraki dönemlerde ise sırasıyla 1872, 1948 ve 2011 yıllarında restore edilmiştir. Günümüzde tarihî dokusunun korunması amacıyla araç trafiğine kapalı olup yalnızca kültürel miras varlığı olarak değerlendirilmektedir.

Asıl adı "Çoban Köprüsü" olan bu yapı, mimari özelliklerinin yanı sıra halk anlatılarında da önemli bir yere sahiptir. Erzurum yöresinde anlatılan efsanelere göre köprünün temellerinin sağlamlaştırılmasında bilgeliğiyle tanınan bir çobanın rehberlik ettiği, bu nedenle yapının "Çobandede Köprüsü" adını aldığı rivayet edilmektedir. Bu anlatılar, yapının yalnızca bir ulaşım eseri olarak değil, aynı zamanda bölgenin sözlü kültürünün önemli bir unsuru olduğunu da göstermektedir. Dolayısıyla köprü, folklorik açıdan da önemli bir geçmişe sahiptir.

Çobandede Köprüsü, günümüzde Anadolu taş köprü mimarisinin seçkin örneklerinden biri olarak tarih, folklor, sanat tarihi, mimarlık ve diğer ilgili disiplinlerde yürütülen araştırmalar açısından önemli bir yere sahiptir. Ayrıca köprü, kültürel miras araştırmaları ve kültür turizmi bakımından da büyük önem taşımaktadır. Bu yönüyle Çobandede Köprüsü, Erzurum'un simge tarihî eserleri arasında yer almaktadır.