Kayseri Sucuk İçi
GASTRONOMİ Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü Aşçılık Programı Sucuk TÜRKİYE'NİN İLLERİ Kayseri
(Kayseri)
Kayseri sucuk içi, Kayseri mutfağında bilinen yöresel ve meşhur bir et ürünüdür. Kayseri mutfağının geleneksel bir lezzeti olan sucuk içi, geçmişte “irişkik” adıyla tanımlanmakta olup yaklaşık 100 yıldır üretilmekte ve tüketilmektedir. Kayseri sucuk içi, klasik fermente sucuktan; mikrobiyal fermantasyonun olmaması, bağırsak kılıflarına dolum yapılmaması ve kurutma aşaması içermemesi nedeniyle ayrılır. Bununla birlikte taze ürün olarak hazırlandığı için hemen pişirilmesi, hızlıca tüketilmesi ve dondurularak muhafaza edilebilmesiyle de farklılık göstermektedir. Kayseri kültüründe özellikle Ramazan döneminde iftar ve sahur sofralarında geleneksel olarak yer alan, yerel gastronomik kimliği temsil eden bir üründür. Kayseri sucuk içi üretiminde kuzu veya dana etlerinden çekilmiş kıyma; sarımsak, kimyon, sodyum klorür (tuz), acı ve tatlı toz kırmızı biber, kekik, tarçın, zencefil ve karanfil gibi karakteristik baharatlarla karıştırılır. Baharat oranları üreticiye ve aile geleneğine göre değişkenlik gösterebilmektedir. Hazırlanan homojen hamur karışımı “sucuk içi” olarak tanımlanmaktadır. Bu karışımda et oranının yüzde 10–20’sinin kuzu eti, yüzde 80–90’ının dana eti olacak şekilde ayarlanması lezzet ve tat açısından değerlidir. Et seçiminde hayvanların göğüs bölgesindeki yağlı ve yumuşak döş etleri tercih edilmektedir. Üretim prosesinde seçilen parça etler 2,5–3 mm ebatlarda kıyma makinesinden çekilmekte; sonrasında kıyma makinesinden geçirilmiş sarımsak, tuz ve aromatik baharatlar ilave edilerek 20–30 dakika boyunca, homojen bir hamur elde edilene kadar yoğrulmaktadır. Yoğurma işleminden sonra ürün ambalajlanmaktadır. Hazırlanan sucuk içi daha sonra pişirilerek sıcak olarak tüketilmektedir. Kayseri sucuk içi, sucuk üretmek amacıyla kullanılamamaktadır. Depolaması 0–4 °C’de 10 güne kadar; -40 °C’de şoklandıktan sonra -18 °C’de 6 aya kadar muhafaza edilebilmektedir. Eski zamanlarda muhafazasında bağ evlerindeki boş su kuyuları veya “zerzembi” adı verilen serin mahzenlerin kullanıldığı belirtilmektedir. Kayseri’de özellikle Kurban Bayramı’nda hazırlığı yapılmakta olup yerel beslenme kültüründe tüketiminin oldukça yaygın olduğu ifade edilmektedir. Kayseri sucuk içi, Kayseri’nin ün kazanmış geleneksel ve kültürel gastronomi mirası ürünlerinden biridir ve popülerliğini sürdürmektedir. Kayseri sucuk içi, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 2024 yılında coğrafi işaretle tescillenerek yöresel lezzet özelliğini korumaktadır. Coğrafi işaret türü olarak mahreç işareti niteliğindedir. Bu durum, ürünün Kayseri kaynaklı olduğunu ve taklitlerinden ayırt edilmesini sağlamakla birlikte, ürünün yöresel kimliğini de güvence altına almaktadır. Kayseri sucuk içi; Kayseri iline özgü özellikleri, üretim tekniği ve tüketim biçimiyle yöresel karakterini korumakta ve nesiller arasında aktarılan önemli bir gastronomi mirası olarak bilinmektedir.
Referanslar
Kayseri Ticaret Odası (t.y.). 2024 Faaliyet Raporu (s. 55), [Çevrimiçi]: https://www.kayserito.tr/2024-faaliyet-raporu/index.html#p=55 (Erişim: 31.12.2025); Sönmez, Ç. Ş., Yılmaz, E. ve Yılmaz, İ. (t.y.). Coğrafi işaretli geleneksel et ürünleri, Tarım, Orman ve Su Bilimlerinde Modern Araştırmalar, s. 71; Şahinbaş, K. (2018). Kayseri’de geçiş dönemlerine ve belirli günlere özgü mutfak kültürü, Uluslararası Beşeri Bilimler ve Eğitim Dergisi, 4 (8): 100-112; TRT Haber (t.y.). Kayseri’ye özgü sucuk içi Ramazan sofralarına lezzet katıyor, [Çevrimiçi]: https://www.trthaber.com/ramazan-ozel/foto-galeri/kayseriye-ozgu-sucuk-ici-ramazan-sofralarina-lezzet-katiyor/45821.html (Erişim: 12.12.2025); Türk Patent ve Marka Kurumu (t.y.). Coğrafi İşaretler – Kayseri sucuk içi (PDF), [Çevrimiçi]: https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/5b5ea6ad-6f90-4eea-919d-058a126177cf.pdf (Erişim: 25.12.2025).
